Circulatie
Pathofysiologie
= Elke ziekte wordt dus veroorzaakt door een bepaald ziektemechanisme
(=pathofysiologisch proces) dat een zekere hoeveelheid tijd nodig heeft om te
ontwikkelen.(minuten, uren, dagen, jaren)
Symptomen
Wat is hoge bloeddruk? Heeft die person symptomen, nee niet iedereen heeft klachten,
patiënten kunnen jarenlang een hoge bloeddruk hebben en geen symptomen vertonen,
dit is dus schedelijk!
Casus
Een 54-jarige man komt op raadpleging bij de huisarts.
Hij vertelt dat hij de laatste maanden regelmatig last heeft van hoofdpijn, vooral in de
ochtend. Soms voelt hij zich ook duizelig en heeft hij een licht drukgevoel op de borst
bij inspanning. Hij rookt sinds zijn 18de dagelijks een pakje sigaretten en drinkt geregeld
twee glazen wijn per avond. In zijn familie komt hart- en vaatziekte frequent voor (zijn
vader kreeg op 58-jarige leeftijd een myocardinfarct).
Bij lichamelijk onderzoek:
- RR: 162/98 mm Hg (herhaald gemeten in beide armen)
- HF: 88/min, regelmatig
- AF: 16/min
- SpO₂: 98%
- Gewicht: 92 kg, Lengte: 1m74 → BMI: 30,4 kg/m²
- Geen koorts
De auscultatie van hart en longen geeft geen duidelijke afwijkingen. Er zijn geen perifere
oedemen.
1. Welke klinische parameters vallen op en zijn suggestief voor een onderliggend
probleem?
2. Welke risicofactoren voor cardiovasculaire aandoeningen zie je bij deze patiënt?
3. Welk vermoeden van diagnose stel je hier?
4. Welke aanvullende onderzoeken zou je aanvragen om de diagnose te bevestigen
of complicaties op te sporen?
5. Bespreek kort mogelijke interventies/behandelopties die in dit stadium aan bod
komen.
,Arteriële hypertensie
- De arteriële bloeddruk is een maat voor de druk die het bloed uitoefent op de
vaatwand.
- Hypertensie is een langdurig abnormaal verhoogde bloeddruk.
De mean arterial pressure (MAP) wordt berekend met de formule: (2 x diastolische druk
+ 1 x systolische druk)/3. MAP is normaal 70-95 mmHg
= De systolische druk is de druk die gemeten wordt in een grote arterie tijdens de linker
ventrikelcontractie. De diastolische druk wordt gemeten in een grote arterie tijdens de
relaxatie
van het hart en is de perfusiedruk voor het myocard (tijdens de systole stagneert de
bloedtoevoer van het myocard)
= De arteriële bloeddruk is essentieel voor de doorbloeding van organen. Er zijn twee
belangrijke regulatiemechanismen voor de bloeddruk:
- Het autonome zenuwstelsel (voor snelle regulatie);
- En het RAAS (voor tragere regulatie).
De bloeddruk is afhankelijk van de cardiac output (CO) of het hartminuutvolume (HMV)
en de totale perifere weerstand (TPW). De cardiac output is het product van het
slagvolume en de hartfrequentie.
,Arteriële hypertensie
- Bij volwassenen is sprake van hypertensie als de gemiddelde arteriële bloeddruk
hoger is dan 140/90 mmHg.
- Prehypertensie bij een systolische bloeddruk 120-139 mmHg en diastolische
bloeddruk van 80-89 mmHg
- 40% volwassenen in de hele wereld
- Een van de belangrijkste factoren voor hartaandoeningen, CVA,
nierinsufficiëntie...
Arteriële hypertensie
- Primaire hypertensie (90%): geen oorzaak gekend
Milieufactoren zijn: zoetgebruik, obesitas, alcohol...
- Secundaire hypertensie: Renaal, hormonaal, cerebraal (hersenstam), vasculair,
zwangerschap ( pre- eclampsie), medicijnen
1.1 Essentiële of primaire hypertensie
Essentiële hypertensie komt zeer vaak voor (80-90%). Het ontstaat door een
combinatie van genetische voorbeschiktheid en milieufactoren. Deze laatste zijn
aangrijpingspunten bij een niet-medicamenteuze behandeling van hypertensie.
De milieufactoren zijn: zoutgebruik, obesitas, fysieke inactiviteit, alcohol- en
tabaksgebruik en stress.
1.2 Secundaire hypertensie
Secundaire hypertensie ontstaat door andere ziekten. We onderscheiden hier
verschillende vormen.
- Renale hypertensie: door een nieraandoening is er een overproductie van
renine, bv. niertumor, niercyste of stenose van de a. renalis (AS met als gevolg
activatie van het RAAS).
- Hormonale hypertensie door overproductie van adrenaline (bv.
feochromocytoom) of door bijnierschorshyperplasie (bv. syndroom van Cushing
en syndroom van Conn).
- Cerebrale hypertensie, bv. door een hersentumor kan het vasomotorencentrum
gestoord worden met als gevolg een stijging van de intracraniële druk.
- Vasculaire hypertensie: arteriosclerose of een congenitale vernauwing van de
aorta (coarctatio aortae).
- Bepaalde geneesmiddelen verhogen de bloeddruk, bv. β2-mimetica, orale
anticonceptiva, corticosteroïden, zoethout.
- Zwangerschapstoxicose (pre-eclampsie).
, Diagnosestelling
- Conventionele bloeddrukmeting met gevalideerde bloeddrukmeter (korotkoff-
tonen)
- Zelfmeting met gevalideerd, automatisch bovenarm toestel gedurende 7 dagen
(2x per dag)
- 24u meting
Pathofysiologie
- RR = gemiddelde bloeddruk (mean arterial pressure)
- SV = slagvolume de hoeveelheid bloed door het hart uitgepompt per slag
- HF = hartfrequentie het aantal hartcontracties per minuut
- PW = perifere (vaat)weerstand de weerstand dat het bloed ondervindt bij passage
doorheen de vaten van de systeemcirculatie
- CO = cardiac output (hartdebiet, hartminuutvolume) de hoeveelheid bloed dat
het hart per minuut uitpompt
- Een verhoging van de bloeddruk kan dus het gevolg zijn van een stijging van elk
van deze factoren of een combinatie ervan.
Pathofysiologie
= Elke ziekte wordt dus veroorzaakt door een bepaald ziektemechanisme
(=pathofysiologisch proces) dat een zekere hoeveelheid tijd nodig heeft om te
ontwikkelen.(minuten, uren, dagen, jaren)
Symptomen
Wat is hoge bloeddruk? Heeft die person symptomen, nee niet iedereen heeft klachten,
patiënten kunnen jarenlang een hoge bloeddruk hebben en geen symptomen vertonen,
dit is dus schedelijk!
Casus
Een 54-jarige man komt op raadpleging bij de huisarts.
Hij vertelt dat hij de laatste maanden regelmatig last heeft van hoofdpijn, vooral in de
ochtend. Soms voelt hij zich ook duizelig en heeft hij een licht drukgevoel op de borst
bij inspanning. Hij rookt sinds zijn 18de dagelijks een pakje sigaretten en drinkt geregeld
twee glazen wijn per avond. In zijn familie komt hart- en vaatziekte frequent voor (zijn
vader kreeg op 58-jarige leeftijd een myocardinfarct).
Bij lichamelijk onderzoek:
- RR: 162/98 mm Hg (herhaald gemeten in beide armen)
- HF: 88/min, regelmatig
- AF: 16/min
- SpO₂: 98%
- Gewicht: 92 kg, Lengte: 1m74 → BMI: 30,4 kg/m²
- Geen koorts
De auscultatie van hart en longen geeft geen duidelijke afwijkingen. Er zijn geen perifere
oedemen.
1. Welke klinische parameters vallen op en zijn suggestief voor een onderliggend
probleem?
2. Welke risicofactoren voor cardiovasculaire aandoeningen zie je bij deze patiënt?
3. Welk vermoeden van diagnose stel je hier?
4. Welke aanvullende onderzoeken zou je aanvragen om de diagnose te bevestigen
of complicaties op te sporen?
5. Bespreek kort mogelijke interventies/behandelopties die in dit stadium aan bod
komen.
,Arteriële hypertensie
- De arteriële bloeddruk is een maat voor de druk die het bloed uitoefent op de
vaatwand.
- Hypertensie is een langdurig abnormaal verhoogde bloeddruk.
De mean arterial pressure (MAP) wordt berekend met de formule: (2 x diastolische druk
+ 1 x systolische druk)/3. MAP is normaal 70-95 mmHg
= De systolische druk is de druk die gemeten wordt in een grote arterie tijdens de linker
ventrikelcontractie. De diastolische druk wordt gemeten in een grote arterie tijdens de
relaxatie
van het hart en is de perfusiedruk voor het myocard (tijdens de systole stagneert de
bloedtoevoer van het myocard)
= De arteriële bloeddruk is essentieel voor de doorbloeding van organen. Er zijn twee
belangrijke regulatiemechanismen voor de bloeddruk:
- Het autonome zenuwstelsel (voor snelle regulatie);
- En het RAAS (voor tragere regulatie).
De bloeddruk is afhankelijk van de cardiac output (CO) of het hartminuutvolume (HMV)
en de totale perifere weerstand (TPW). De cardiac output is het product van het
slagvolume en de hartfrequentie.
,Arteriële hypertensie
- Bij volwassenen is sprake van hypertensie als de gemiddelde arteriële bloeddruk
hoger is dan 140/90 mmHg.
- Prehypertensie bij een systolische bloeddruk 120-139 mmHg en diastolische
bloeddruk van 80-89 mmHg
- 40% volwassenen in de hele wereld
- Een van de belangrijkste factoren voor hartaandoeningen, CVA,
nierinsufficiëntie...
Arteriële hypertensie
- Primaire hypertensie (90%): geen oorzaak gekend
Milieufactoren zijn: zoetgebruik, obesitas, alcohol...
- Secundaire hypertensie: Renaal, hormonaal, cerebraal (hersenstam), vasculair,
zwangerschap ( pre- eclampsie), medicijnen
1.1 Essentiële of primaire hypertensie
Essentiële hypertensie komt zeer vaak voor (80-90%). Het ontstaat door een
combinatie van genetische voorbeschiktheid en milieufactoren. Deze laatste zijn
aangrijpingspunten bij een niet-medicamenteuze behandeling van hypertensie.
De milieufactoren zijn: zoutgebruik, obesitas, fysieke inactiviteit, alcohol- en
tabaksgebruik en stress.
1.2 Secundaire hypertensie
Secundaire hypertensie ontstaat door andere ziekten. We onderscheiden hier
verschillende vormen.
- Renale hypertensie: door een nieraandoening is er een overproductie van
renine, bv. niertumor, niercyste of stenose van de a. renalis (AS met als gevolg
activatie van het RAAS).
- Hormonale hypertensie door overproductie van adrenaline (bv.
feochromocytoom) of door bijnierschorshyperplasie (bv. syndroom van Cushing
en syndroom van Conn).
- Cerebrale hypertensie, bv. door een hersentumor kan het vasomotorencentrum
gestoord worden met als gevolg een stijging van de intracraniële druk.
- Vasculaire hypertensie: arteriosclerose of een congenitale vernauwing van de
aorta (coarctatio aortae).
- Bepaalde geneesmiddelen verhogen de bloeddruk, bv. β2-mimetica, orale
anticonceptiva, corticosteroïden, zoethout.
- Zwangerschapstoxicose (pre-eclampsie).
, Diagnosestelling
- Conventionele bloeddrukmeting met gevalideerde bloeddrukmeter (korotkoff-
tonen)
- Zelfmeting met gevalideerd, automatisch bovenarm toestel gedurende 7 dagen
(2x per dag)
- 24u meting
Pathofysiologie
- RR = gemiddelde bloeddruk (mean arterial pressure)
- SV = slagvolume de hoeveelheid bloed door het hart uitgepompt per slag
- HF = hartfrequentie het aantal hartcontracties per minuut
- PW = perifere (vaat)weerstand de weerstand dat het bloed ondervindt bij passage
doorheen de vaten van de systeemcirculatie
- CO = cardiac output (hartdebiet, hartminuutvolume) de hoeveelheid bloed dat
het hart per minuut uitpompt
- Een verhoging van de bloeddruk kan dus het gevolg zijn van een stijging van elk
van deze factoren of een combinatie ervan.
