Samenvatting inleiding tot het internationaal en Europees recht (hoorcolleges + powerpoint + handboek)

INLEIDING TOT HET INTERNATIONAAL EN
EUROPEES RECHT




Pagina 1 van 117
E.Y. Rechten UGent 2020-2021

, A.) Wat is internationaal recht?


 Vroeger ‘volkerenrecht’ / ‘droit des gens’ / ‘ law of nations’ . Nu worden deze
termen niet gebruikt, omdat het niet gaat over volkeren, meer over staten.
 Humanisering van het internationale recht => respecteren van mensenrecht /
welzijn individu
 Er is een verschil tussen nationaal en internationaal recht:
- Staten die de regels maken , zij kiezen ervoor om de regels zelf te
maken
Als we internationaal recht gaan behandelen, kijken we naar internationaal
publiekrecht. Internationaal privaat recht= geheel van regels van nationaal recht
die belangrijk zijn van geschillen met grensoverschrijdend aspect.
 Formele bronnen: internationaal recht omvat alle formele bronnen vb
verdragen of gewoonterecht. Int recht omvat al die bronnen.


 Primaire regels: inhoudelijk rechten en plichten die staten zich toe verplichten

 Secundaire regels: de regels van het spel, hoe dat de internationaal recht
bepaalt wordt

 De prof kan een verdrag geven en je moet zeggen welke dat het is.


Historisch evolutie internationaal recht

 Oudheid : vb verdrag 1259 V. Chr Egypte – Hittieten
 Deze verdragen werden gemaakt om uitwisseling van
krijgsgevangenen bv
 Middelleeuwen: tijdperk van het natuurrecht / jus naturale ( vooraf bepaald/
niet bepaald en staat bv niet op papier)
- Reden : katholieke kerk
- Theorie van rechtvaardige oorlog ( bellum justum) => als een vorst een
aanval wou uitvoeren op een bevolkingsgroep, dan keken ze naar de
natuurrecht of dat deze rechtvaardig was ( enkele criteria)
 Oorsprong moderne internationale recht
- Westfalen 1648: creatie van een internationale gemeenschap
gebaseerd op onafhankelijke en soevereine staten zonder hoger gezag
- Men schakelde over van natuurrecht naar positief recht
- Grotius: grote nederlandse vader in modern internationale recht
( studeerde op zijn 11jaar af met rechten bv)
 Mare liberum => één werk van hem – pleite voor wateren


Pagina 2 van 117
E.Y. Rechten UGent 2020-2021

,  Iure belli ac pacis => één van zijn werken ( hierin staat wanneer een
staat het recht heeft om een andere staat te aanvallen)
B.)Historische evolutie (2)

 18de en 19de eeuw: Doorbraak positief recht ( recht gemaakt door en voor
staten)

- 18de eeuw:
 Handboek recht door E. de Vattel ‘ droit de gens’
 International law
 Toename bilaterale verdragen ( tussen 2 landen)

- 19de eeuw:
 Multilaterale verdragen ( verdragen tussen meerdere landen) vb hoe
mag je de gevangenen behandelen
 Oprichting ILA ( International Law association) & IDI ( institut de droit
International)
 Internationale juridische geschillenbeslechting : als staten problemen
hebben met elkaar , gaan ze dit niet uitvechten maar voorleggen aan
een arbitragetribunaal met zogezegd scheidrechters . vb Alabama
Claims , tussen GB en VS, GB had toegelaten op oorlogsschepen te
maken tegen de Amerikanen en dit was de schending van de
neutralisatie wet. GB moest bij de arbitragetribunaal boete betalen.
Vb : internationale brieven uitwisseling
- 20ste eeuw
 Exponentiele groei

 Proliferatie/groei internationale en regionale organisaties.
Vb Volkenbond ( 1918): bedoeling : alle staten moeten lid worden (na
WOI)
Dit was niet geslaagd
Na WOII kwam VN ( Verenigde Naties)

 Meer en meer internationale organisaties -> mondiale club
 Gemaakt door Europese landen ( christelijke landen die iets groter en
rijker waren) dan kwamen ook landen bij zoals Turkije.
 De lidstaten van VN neemt toe : waarom? Door dekolonisatie /
uiteenvallen Sovjet Unie
De VN veiligheidsraad heeft 5 permanente ( Frankrijk, VS, GB, China en Rusland)
+ 10 niet-permanente leden ( vb belgië) (veranderd elke 2 jaar)
 De permanente leden hebben veto recht ( recht tegen een
ontwerpresolutie in te stemmen, als 1 van de 5 nee zegt gaat het niet
door)

Pagina 3 van 117
E.Y. Rechten UGent 2020-2021

,  Codificatie/ neerschrijven diverse sub-domeinen
= er was onzekerheid dus men schreven deze neer ( vb zeerecht)

 Opkomst nieuwe domeinen : vb mensenrecht , vroeger was dit er
niet.


 Proliferatie internationale en regionale hoven en rechtbanken

 Diversificatie rechtssubjecten
= Verschillende ordes komen bij bv NVO
Vb Trump : hij is tegen globalisering en meer voor de natie ( patriotisch)
 Horizontale systeem ( staten onder elkaar ) + onvolmaakte syteem




C.) Een horizontaal en onvolmaakt systeem – instemmen staten is
cruciaal

 Soevereine gelijkheid als uitgangpunt
 Centrale wetgever?


A. Federaal parlement B. Vlaams Parlement C. Europees Parlement D.
Algemene vergadering VN


De algemene vergadering van de VN is niet zoals de Vlaams parlement en kan
dus niet wetgevend optreden binnen hun territorium. Dit heeft niet de zelfde
bevoegdheid , het kan wel resoluties aannemen maar die resoluties hebben
geen bindende kracht , dit zijn aanbevelingen! -> instemming is cruciaal

De VN veiligheidsraad is beperkt tot veiligheid, niet milieu bv
De VN veiligheidsraad is een uitvoerende orgaan = maatregels opleggen,
staten moeten sancties doen.
DUS NEE

 Centrale rechter?
A. Justitie paleis in Brussel B. Peace paleis in Den Haag C. justitie paleis in Gent
D. Internationale strafhof E. EHRM ( Europees hof voor de rechten van de
mens) F. zeerecht tribunaal


Pagina 4 van 117
E.Y. Rechten UGent 2020-2021