Parodontologie deel 2
De Ginigva
Recessie (Dehiscentie) = het kaakbot is weg rondom de tandwortel, hierop volgt dat het
tandvlees wegtrekt en het worteloppervlak bloot komt te liggen. Dit is een esthetisch/
functioneel probleem.
Fenestratie = dit is een venstertje dat in het kaakbot zit en dit zie je niet van buitenaf, enkel na
openklappen van gingiva, patiënt weet dit vaak niet
Het sulcus gebied bevat veel verdedigingsmechanismen tegen bacteriële invasie die bepalend
zijn voor het immuunsysteem. De belangrijkste cellen zijn: Cellen van Langerhans,
Polymorphonucleaire neutrofielen (PMN), monocyten, macrofagen en lymfocyten
Het aanhechtingsepitheel
Hecht aan glazuur, cement, dentine en titanium (impl).
Functies:
1. Vormt een fysieke barrière tegen bacteriën
2. Heeft snelle turnover
3. Verdediging tegen bacteriën (CGF)
4. Lichte vloeistofstroom (GCF) uit sulcus ter verdediging
Cellen van het aanhechtingsepitheel
• Plaveiselcellen = platte epitheelcellen, bij meerlagig plaveiselepitheel hoe dichter naar
oppervlakte hoe platter de cellen worden → uiteindelijk verschilferen.
- Meerlagig afgeplat verhoornd epitheel = hoe dichter bij oppervlak hoe meer hoornstof
(keratine) opnemen. Wordt soepel gehouden door talg en beschermd tegen uitdroging,
dit vind je terug in opperhuid
- Meerlagig afgeplat niet-verhoornd epitheel = vochtig gehouden door klierproducten,
terug te vinden in organen onderhevig aan mechanische prikkels als mond slokdarm etc.
• De cellen van langerhans = dentritische cellen in de huid belangrijk voor immuunsysteem.
Na binnendringen huid nemen ze antigenen van indringers op en transporteren naar
lymfeknoop waar ze antigenen aanbieden aan T1-cellen
,• Granulocyten = polymorfo-nucleaire leukocyten genoemd vanwege variërende vorm van
celkern. Aangemaakt door beenmerg. Produceren verschillende stoffen om tegen indringers
te gaan vechten. Geen signaalstof maar bestrijden actief!
Produceren:
- toxische zuurstofproducten → waterstofperoxide
- Toxische stikstofoxiden → stikstofmonoxide
- Antimicrobiële agentia zoals defensinen en kationische proteïnen
- Enzymen als lysozyme die bacteriën verteren
Vestikel = blaasje met zuur er in wat een zuur milieu creëert die de bacterie kan doden.
• Monocyten = witte bloedcel (leukocyt), maakt deel uit van immuunsysteem, ze verplaatsen
zich naar geïnfecteerd weefsel waar ze differentiëren in een bepaald soort macrofaag
• Macrofaag = mononucleaire cel die resten verandert in intercellulair materiaal en
lichaamsvreemde cellen in zich op te nemen door fagocytose.
• Lymfocyten = witte bloedcel gevormd in beenmerg, belangrijke rol in verworven
immuunsysteem. Bij falen van dit systeem evt HIV of leukemie. Bestaan uit 3 groepen: T-
lymfocyten, B-lymfocyten en natural killer cells
Aangeboren immuniteit is zwak/ specifiek en verworven immuniteit is sterker.
De Gingiva functies:
• Goed bestand tegen mechanische krachten
• Beschermd bindweefsel tegen infectie
• Voorkomt uitdroging
• Hoge celdeling (snel herstel)
Parodontaal Ligament (PL)
Cellen van parodontaal ligament:
• Epitheliale van Malassez = clusters van restcellen uit Hertwig’s epitheliale wortelschede.
Deze resten kunnen later prolifereren. Spelen rol bij cementreparatie en regeneratie.
→ chronische irritatie ontstaat als er een parodontaal probleem is, embryonale cellen die
overgebleven zijn worden terug geactiveerd en zorgen voor ontstekingsreactie en zo vormt
een cyste.
cyste = holte/bolletje met vloeistof > mini tandkiem die vormt zonder dat tand er in zit
cyste behandelen = niet inprikken maar de celletjes er uithalen door wand af te schrapen
met curette.
• Osteoblasten = Botopbouwers. Cel die botweefsel opbouwt door specifieke eiwitten en
mineraliserende enzymen af te scheiden. Ze ontstaan uit osteoprogenitorcellen die in
periost voorkomen onder invl van groeifactoren. Liggen tegen het oppervlak van bot on
osteoblastenzoom (rij). Maken orthodontische verplaatsing, in richting tandverplaatsing bot
afbreken en aan de andere kant bot aanmaken
,• Osteoclasten = bot afbraak, evenwicht tussen osteoblasten en osteoclasten voor
botvernieuwing! Als evenwicht verschuift ontstaat osteoporose.
• Cementoblasten = bestaat uit folliculaire cellen rond wortel. Cementogenese is vorming
van cement. Als ze ingesloten liggen worden ze cementocyten nodig, deze zijn heel je leven
nodig > als je ze niet meer hebt vormt er geen cement meer en dan kunnen vezels van PL niet
meer aanhechten aan wortel. Liggen in buitenste laag van PL en produceren cement na
beshcadiging tand.
• Fibroblasten = belang is dat ze collageen produceren, dit is een multifunctionele cel. het
geeft elasticiteit. productie collageen is onderheving aan belasting. Bij te veel occl belasting
= meer collageen produceren waardoor elasticiteit van ligament groter wordt.
De vezels (collageen)
→ verschillende vezels (collageen), binnen het parodontaal
ligament: Horizontaal, schuin, apicaal, interradiculair!!!
Vezels van Sharpey = uiteinden van de collageenvezels van PL,
dringen aan een kant in AV-bot en andere kant in wortelcement
→ vormt sterke verbinding tussen bot en wortel.
Functies van PL
- Beschermt wortel tegen resorptie (zonder PL ankylose = tand deel van skelet)
- Soepele bevestiging door groot adaptievermogen
- Hogere belasting van tand mogelijk, bij gebrek aan functie nemen de collageenvezels af
- Opvangen van kauwkrachten
- Maakt tandverplaatsing mogelijk bij ortho
- Implantaten hebben geen PL = osseo-integratie = ingroeien van impl in bot)
Alveolair bot
deel van kaakbot dat ontstaat als tand doorbreekt in mondholte, via PL wordt AV bot gevormd.
hierin zit alveole die de wortel mooi omvat, en na extractie verdwijnt dit AV bot ook weer.
Corticaal = buitenste rand
Spongieus bot = binnenste deel
Crista alveolaireis (crestaal bot) = bovenste alveolaire botrand = belangrijk referentiepunt binnen
de parodontologie. Ligt 1-2mm onder CEJ. Bij parodontitis(botafbraak): crista > 2mm onder CEJ
, Het gingivaal biotype
Bij dun gingivaal biotype heb je grotere kans op parodontale problemen en gingiva geeft minder
weerstand na infectie. Dikke gingiva is beter om te hebben.
Het wortelcement
Acellulair cement = 1/3 onder de CEJ, primair, gevormd bij doorbraak, bevat geen cellen
Cellulair cement = 2/3 apicaal, secundair, na doorbraak, dik, wel cellen
Functie → verankering bieden aan de vezels van Sharpey
Vascularisatie en Innervatie
A Carotis communis is een belangrijke slagader waar veel druk op zit!!
de vascularisatie uit PL is een aftakking van de maxillaire/ mandibulaire arterie. Het verloop van
de hoofdvaten loopt in apico-occlusale richting en de opslplitsing van het vaatbed in de
gingivale plexus.
De Ginigva
Recessie (Dehiscentie) = het kaakbot is weg rondom de tandwortel, hierop volgt dat het
tandvlees wegtrekt en het worteloppervlak bloot komt te liggen. Dit is een esthetisch/
functioneel probleem.
Fenestratie = dit is een venstertje dat in het kaakbot zit en dit zie je niet van buitenaf, enkel na
openklappen van gingiva, patiënt weet dit vaak niet
Het sulcus gebied bevat veel verdedigingsmechanismen tegen bacteriële invasie die bepalend
zijn voor het immuunsysteem. De belangrijkste cellen zijn: Cellen van Langerhans,
Polymorphonucleaire neutrofielen (PMN), monocyten, macrofagen en lymfocyten
Het aanhechtingsepitheel
Hecht aan glazuur, cement, dentine en titanium (impl).
Functies:
1. Vormt een fysieke barrière tegen bacteriën
2. Heeft snelle turnover
3. Verdediging tegen bacteriën (CGF)
4. Lichte vloeistofstroom (GCF) uit sulcus ter verdediging
Cellen van het aanhechtingsepitheel
• Plaveiselcellen = platte epitheelcellen, bij meerlagig plaveiselepitheel hoe dichter naar
oppervlakte hoe platter de cellen worden → uiteindelijk verschilferen.
- Meerlagig afgeplat verhoornd epitheel = hoe dichter bij oppervlak hoe meer hoornstof
(keratine) opnemen. Wordt soepel gehouden door talg en beschermd tegen uitdroging,
dit vind je terug in opperhuid
- Meerlagig afgeplat niet-verhoornd epitheel = vochtig gehouden door klierproducten,
terug te vinden in organen onderhevig aan mechanische prikkels als mond slokdarm etc.
• De cellen van langerhans = dentritische cellen in de huid belangrijk voor immuunsysteem.
Na binnendringen huid nemen ze antigenen van indringers op en transporteren naar
lymfeknoop waar ze antigenen aanbieden aan T1-cellen
,• Granulocyten = polymorfo-nucleaire leukocyten genoemd vanwege variërende vorm van
celkern. Aangemaakt door beenmerg. Produceren verschillende stoffen om tegen indringers
te gaan vechten. Geen signaalstof maar bestrijden actief!
Produceren:
- toxische zuurstofproducten → waterstofperoxide
- Toxische stikstofoxiden → stikstofmonoxide
- Antimicrobiële agentia zoals defensinen en kationische proteïnen
- Enzymen als lysozyme die bacteriën verteren
Vestikel = blaasje met zuur er in wat een zuur milieu creëert die de bacterie kan doden.
• Monocyten = witte bloedcel (leukocyt), maakt deel uit van immuunsysteem, ze verplaatsen
zich naar geïnfecteerd weefsel waar ze differentiëren in een bepaald soort macrofaag
• Macrofaag = mononucleaire cel die resten verandert in intercellulair materiaal en
lichaamsvreemde cellen in zich op te nemen door fagocytose.
• Lymfocyten = witte bloedcel gevormd in beenmerg, belangrijke rol in verworven
immuunsysteem. Bij falen van dit systeem evt HIV of leukemie. Bestaan uit 3 groepen: T-
lymfocyten, B-lymfocyten en natural killer cells
Aangeboren immuniteit is zwak/ specifiek en verworven immuniteit is sterker.
De Gingiva functies:
• Goed bestand tegen mechanische krachten
• Beschermd bindweefsel tegen infectie
• Voorkomt uitdroging
• Hoge celdeling (snel herstel)
Parodontaal Ligament (PL)
Cellen van parodontaal ligament:
• Epitheliale van Malassez = clusters van restcellen uit Hertwig’s epitheliale wortelschede.
Deze resten kunnen later prolifereren. Spelen rol bij cementreparatie en regeneratie.
→ chronische irritatie ontstaat als er een parodontaal probleem is, embryonale cellen die
overgebleven zijn worden terug geactiveerd en zorgen voor ontstekingsreactie en zo vormt
een cyste.
cyste = holte/bolletje met vloeistof > mini tandkiem die vormt zonder dat tand er in zit
cyste behandelen = niet inprikken maar de celletjes er uithalen door wand af te schrapen
met curette.
• Osteoblasten = Botopbouwers. Cel die botweefsel opbouwt door specifieke eiwitten en
mineraliserende enzymen af te scheiden. Ze ontstaan uit osteoprogenitorcellen die in
periost voorkomen onder invl van groeifactoren. Liggen tegen het oppervlak van bot on
osteoblastenzoom (rij). Maken orthodontische verplaatsing, in richting tandverplaatsing bot
afbreken en aan de andere kant bot aanmaken
,• Osteoclasten = bot afbraak, evenwicht tussen osteoblasten en osteoclasten voor
botvernieuwing! Als evenwicht verschuift ontstaat osteoporose.
• Cementoblasten = bestaat uit folliculaire cellen rond wortel. Cementogenese is vorming
van cement. Als ze ingesloten liggen worden ze cementocyten nodig, deze zijn heel je leven
nodig > als je ze niet meer hebt vormt er geen cement meer en dan kunnen vezels van PL niet
meer aanhechten aan wortel. Liggen in buitenste laag van PL en produceren cement na
beshcadiging tand.
• Fibroblasten = belang is dat ze collageen produceren, dit is een multifunctionele cel. het
geeft elasticiteit. productie collageen is onderheving aan belasting. Bij te veel occl belasting
= meer collageen produceren waardoor elasticiteit van ligament groter wordt.
De vezels (collageen)
→ verschillende vezels (collageen), binnen het parodontaal
ligament: Horizontaal, schuin, apicaal, interradiculair!!!
Vezels van Sharpey = uiteinden van de collageenvezels van PL,
dringen aan een kant in AV-bot en andere kant in wortelcement
→ vormt sterke verbinding tussen bot en wortel.
Functies van PL
- Beschermt wortel tegen resorptie (zonder PL ankylose = tand deel van skelet)
- Soepele bevestiging door groot adaptievermogen
- Hogere belasting van tand mogelijk, bij gebrek aan functie nemen de collageenvezels af
- Opvangen van kauwkrachten
- Maakt tandverplaatsing mogelijk bij ortho
- Implantaten hebben geen PL = osseo-integratie = ingroeien van impl in bot)
Alveolair bot
deel van kaakbot dat ontstaat als tand doorbreekt in mondholte, via PL wordt AV bot gevormd.
hierin zit alveole die de wortel mooi omvat, en na extractie verdwijnt dit AV bot ook weer.
Corticaal = buitenste rand
Spongieus bot = binnenste deel
Crista alveolaireis (crestaal bot) = bovenste alveolaire botrand = belangrijk referentiepunt binnen
de parodontologie. Ligt 1-2mm onder CEJ. Bij parodontitis(botafbraak): crista > 2mm onder CEJ
, Het gingivaal biotype
Bij dun gingivaal biotype heb je grotere kans op parodontale problemen en gingiva geeft minder
weerstand na infectie. Dikke gingiva is beter om te hebben.
Het wortelcement
Acellulair cement = 1/3 onder de CEJ, primair, gevormd bij doorbraak, bevat geen cellen
Cellulair cement = 2/3 apicaal, secundair, na doorbraak, dik, wel cellen
Functie → verankering bieden aan de vezels van Sharpey
Vascularisatie en Innervatie
A Carotis communis is een belangrijke slagader waar veel druk op zit!!
de vascularisatie uit PL is een aftakking van de maxillaire/ mandibulaire arterie. Het verloop van
de hoofdvaten loopt in apico-occlusale richting en de opslplitsing van het vaatbed in de
gingivale plexus.
