WC1 PCP
THEMA 1: SOCIALE KAART
ENKELE BEGRIPPEN EN PRINCIPES
BEGRIPPEN
werkveld Het gebied waartoe het werk dat je doet behoort (onderwijs,
arbeids- en organisatie, forensisch werkveld, klinisch werkveld,
gezinsondersteuning).
Welzijnszorg is een maatschappelijke sector die zich richt op personen of
groepen die omwille van een of ander probleem niet ten volle
kunnen participeren aan het maatschappelijk leven.
Geestelijke is, als vakgebied van de gezondheidszorg, een toegepaste
gezondheid wetenschap die zich met de psychische gezondheid van mensen
bezighoudt.
Welzijnsvoorzieni is in Vlaanderen een instelling of dienst die door de overheid of
ngen door private personen of organisaties wordt opgericht om hulp
te verlenen aan personen in welbepaalde probleemsituaties.
Preventie Het voorkomen dat er problemen ontstaan door van tevoren in
te grijpen. Preventie is het geheel van doelbewuste initiatieven
die anticiperen op risicofactoren (= handelen voordat het
probleem ontstaat) en ageren wanneer de eerste signalen zich
ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.
Continuïteit van verwijst naar de capaciteit van het systeem om te garanderen
zorg dat de zorg die een zorgvrager krijgt op een vlotte en
gecoördineerde manier is georganiseerd, over verloop van tijd
en tussen de verschillende zorgactoren, instellingen en
gewesten
Toegangkelijke Iemand die generalistisch werkt, is van alle markten thuis en
zorg beschikt niet per se over grondige kennis over een onderwerp,
maar over een breed scala aan kennis om 'eerste hulp' te
bieden
Generalisatisch Iemand die specialistisch werkt, heeft specifieke deskundigheid,
diepgaande kennis en competenties binnen een beperkt
domein. Binnen dat domein is de specialist expert
Specialistisch Iemand die specialistisch werkt, heeft specifieke deskundigheid,
diepgaande kennis en competenties binnen een beperkt
domein. Binnen dat domein is de specialist expert
subsidiariteitsprin Eerst de meest persoonsgerichte, minst ingrijpende en meest
cipe kortdurende zorgvorm die mogelijk en nodig is aanbieden.
Vermaatschappelij De zorg zoveel mogelijk in de natuurlijke omgeving van de
king van de zorg zorggebruiker laten plaatsvinden.
Zorg kunnen we onderverdelen in 2
Formele zorg Het geheel van voorzieningen, organisaties en systemen die
willen tegemoetkomen aan de noden van de zorgbehoevende
met als doel het welzijn en/of de gezondheid van die persoon te
bevorderen. BETAALD
Informele zorg Het tegemoetkomen aan de noden van een zorgbehoevende
binnen een intermenselijke, niet–professionele relatie. Het gaat
meestal om een vrijwillige en langdurige inzet tussen zorgvrager
en zorgverstrekker
1
,WC1 PCP
Er bestaad ook een heel groot aanbod van formele hulp
Ambulant Zonder verblijf of overnachting, jij verplaatst je of ze komen naar
je toe
Semi-residentieel Dagbehandeling, overdag niet nacht
residentieel Meer dan 24u onafgebroken verblijf +overnachting
VERMAATSCHAPPELIJKING VAN DE ZORG
Hiermee bedoelen ze dat er verschuiving binnen hulp- en dienstverlening om zo meer
inclusie te creëren en ervoor zorgen dat iedereen een plaats heeft in de mt. => meer
inclusie van mensen met kwetsbaarheden, en zo eer verbondenheid creëren in een sl
waar iedereen een zinvolle plaats heeft,
goed word ingezet op eig krachten en
mogelijkheden
naast formele zorgaanbod -> ook informele
sfeer= ‘welfaremix’ -> dit is belangrijk in
onze huidige verzorgingsstaat, deze is ook
onderhevig aan de verschuiving
dit concept staat sterk in verband met de
‘vermaatschappelijking van de zorg’
dit verwijst naar verschillende fenomenen
afbouw van residentiële voorzieningen
versterken en inschakelen van informele zorg
meer in te zetten op preventie, eerstelijnszorg en informele zorg.
Kwekkeboom wil zoveel mogelijk streven naar een gewoon mogelijke
vermaatschappelijking en geen institutionalisering en dus de mens zo gewoon mogelijk
te laten participeren in de sl
het subsidiariteitsprincipe en de vermaatschappelijking van zorg – impliceert dat
zorgactoren zelfzorg en informele zorg dienen aan te vullen met generalistische
ggz indien dat voldoende is (1e lijn), en met gespecialiseerde ggz enkel indien
het nodig is (2e en 3e lijn).
STRUCTUUR V/H ZORGLANDSCHAP
SECTORAALMODEL
Dit gebeurt volgens sector:
2
,WC1 PCP
KLINISCH WERKVELD
=in kaart brengen van en preventief ondersteunen en begeleiden bij psychische
gezondheidsproblemen.
Bv. Geestelijke gezondheidszorg (CGG’s, CAW’s…), Psychiatrische ziekenhuizen (PAAZ,
PC), revalidatiecentra (CAR),…
GEZINS- EN LEEFOMGEVING
=begrijpen en verbeteren van de relaties binnen families en de bredere sociale omgeving
van individuen en hun leefomgeving
Bv. Gezins- en relatiecentra (CKG, huizen van het kind, opvoedingswinkels…),
jeugdhulporganisaties (OOOC, contextbegeleiding), sociale diensten (lokale
dienstencentra), woonzorgcentra…
WERK
=bevorderen van het welzijn en de prestaties van werknemers binnen organisaties
Bv. Bedrijven, HR-afdelingen, adviesbureaus, dienstensector, publieke en private
organisaties en oh
ONDERWIJS
=ondersteunen van leerlingen, leerkrachten en schooldirecties. Dit gebeurt zowel binnen
als rond de schoolomgeving
Bv. Scholen, Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB), onderwijsondersteunende diensten,
leersteuncentra, leerwinkels, …
FORENSISCH WERKVELD
=zorgvrager die geconfronteerd wordt met sociale, emotionele en/of psychische gevolgen
van een misdrijf, al dan niet binnen een strafrechtelijk kader
Bv. Gevangenissen, forensische instellingen, gerechtelijke diensten, politie,
bemiddelingsdiensten, vertrouwenscentra kindermishandeling (VK), slachtofferhulp…
CATEGORIAAL MODEL
Volgens doelgroep
Volgens leeftijdscategori
e:
o Kinderen
o Jongeren
3
, WC1 PCP
o (Jong)volwassenen
o Ouderen
Kan ook kruisen met sectoraal model =>
ECHELONMODEL
Volgens zorglijn
getrapte zorg= het de bedoeling dat mensen in een eerste stap de meest brede
(generalistische) en effectieve manier van hulp aangeboden krijgen om nadien enkel
wanneer het nodig is over te gaan naar meer specifieke hulp
subsidiariteitsprincipe: minimale zorg geven waar mogelijk, en pas intensievere (meer
ingrijpende) zorg indien noodzakelijk.
De lijnen van het echelonmodel worden onderscheiden van elkaar op basis van
een aantal kenmerken
Al dan niet rechtsreeks toegankelijk zijn van de zorg
Al dan niet professioneel zijn van de zorgverleners
Al dan niet ambulante karakter van de zorg
0 D E LIJN= ZELFHULP, INFORMELE ZORG EN PREVENTIE
o buiten het formele gezondheidszorgsysteem
o zelfzorg
wel rechtsreeks toegankelijk en meestal geen professionals
1 S T E LIJN: AMBULANTE, GENERALISTISCHE, PROFESSIONELE ZORG
(RECHTSTREEKS TOEGANKELIJK EN LAAGDREMPELIG)
4
THEMA 1: SOCIALE KAART
ENKELE BEGRIPPEN EN PRINCIPES
BEGRIPPEN
werkveld Het gebied waartoe het werk dat je doet behoort (onderwijs,
arbeids- en organisatie, forensisch werkveld, klinisch werkveld,
gezinsondersteuning).
Welzijnszorg is een maatschappelijke sector die zich richt op personen of
groepen die omwille van een of ander probleem niet ten volle
kunnen participeren aan het maatschappelijk leven.
Geestelijke is, als vakgebied van de gezondheidszorg, een toegepaste
gezondheid wetenschap die zich met de psychische gezondheid van mensen
bezighoudt.
Welzijnsvoorzieni is in Vlaanderen een instelling of dienst die door de overheid of
ngen door private personen of organisaties wordt opgericht om hulp
te verlenen aan personen in welbepaalde probleemsituaties.
Preventie Het voorkomen dat er problemen ontstaan door van tevoren in
te grijpen. Preventie is het geheel van doelbewuste initiatieven
die anticiperen op risicofactoren (= handelen voordat het
probleem ontstaat) en ageren wanneer de eerste signalen zich
ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.
Continuïteit van verwijst naar de capaciteit van het systeem om te garanderen
zorg dat de zorg die een zorgvrager krijgt op een vlotte en
gecoördineerde manier is georganiseerd, over verloop van tijd
en tussen de verschillende zorgactoren, instellingen en
gewesten
Toegangkelijke Iemand die generalistisch werkt, is van alle markten thuis en
zorg beschikt niet per se over grondige kennis over een onderwerp,
maar over een breed scala aan kennis om 'eerste hulp' te
bieden
Generalisatisch Iemand die specialistisch werkt, heeft specifieke deskundigheid,
diepgaande kennis en competenties binnen een beperkt
domein. Binnen dat domein is de specialist expert
Specialistisch Iemand die specialistisch werkt, heeft specifieke deskundigheid,
diepgaande kennis en competenties binnen een beperkt
domein. Binnen dat domein is de specialist expert
subsidiariteitsprin Eerst de meest persoonsgerichte, minst ingrijpende en meest
cipe kortdurende zorgvorm die mogelijk en nodig is aanbieden.
Vermaatschappelij De zorg zoveel mogelijk in de natuurlijke omgeving van de
king van de zorg zorggebruiker laten plaatsvinden.
Zorg kunnen we onderverdelen in 2
Formele zorg Het geheel van voorzieningen, organisaties en systemen die
willen tegemoetkomen aan de noden van de zorgbehoevende
met als doel het welzijn en/of de gezondheid van die persoon te
bevorderen. BETAALD
Informele zorg Het tegemoetkomen aan de noden van een zorgbehoevende
binnen een intermenselijke, niet–professionele relatie. Het gaat
meestal om een vrijwillige en langdurige inzet tussen zorgvrager
en zorgverstrekker
1
,WC1 PCP
Er bestaad ook een heel groot aanbod van formele hulp
Ambulant Zonder verblijf of overnachting, jij verplaatst je of ze komen naar
je toe
Semi-residentieel Dagbehandeling, overdag niet nacht
residentieel Meer dan 24u onafgebroken verblijf +overnachting
VERMAATSCHAPPELIJKING VAN DE ZORG
Hiermee bedoelen ze dat er verschuiving binnen hulp- en dienstverlening om zo meer
inclusie te creëren en ervoor zorgen dat iedereen een plaats heeft in de mt. => meer
inclusie van mensen met kwetsbaarheden, en zo eer verbondenheid creëren in een sl
waar iedereen een zinvolle plaats heeft,
goed word ingezet op eig krachten en
mogelijkheden
naast formele zorgaanbod -> ook informele
sfeer= ‘welfaremix’ -> dit is belangrijk in
onze huidige verzorgingsstaat, deze is ook
onderhevig aan de verschuiving
dit concept staat sterk in verband met de
‘vermaatschappelijking van de zorg’
dit verwijst naar verschillende fenomenen
afbouw van residentiële voorzieningen
versterken en inschakelen van informele zorg
meer in te zetten op preventie, eerstelijnszorg en informele zorg.
Kwekkeboom wil zoveel mogelijk streven naar een gewoon mogelijke
vermaatschappelijking en geen institutionalisering en dus de mens zo gewoon mogelijk
te laten participeren in de sl
het subsidiariteitsprincipe en de vermaatschappelijking van zorg – impliceert dat
zorgactoren zelfzorg en informele zorg dienen aan te vullen met generalistische
ggz indien dat voldoende is (1e lijn), en met gespecialiseerde ggz enkel indien
het nodig is (2e en 3e lijn).
STRUCTUUR V/H ZORGLANDSCHAP
SECTORAALMODEL
Dit gebeurt volgens sector:
2
,WC1 PCP
KLINISCH WERKVELD
=in kaart brengen van en preventief ondersteunen en begeleiden bij psychische
gezondheidsproblemen.
Bv. Geestelijke gezondheidszorg (CGG’s, CAW’s…), Psychiatrische ziekenhuizen (PAAZ,
PC), revalidatiecentra (CAR),…
GEZINS- EN LEEFOMGEVING
=begrijpen en verbeteren van de relaties binnen families en de bredere sociale omgeving
van individuen en hun leefomgeving
Bv. Gezins- en relatiecentra (CKG, huizen van het kind, opvoedingswinkels…),
jeugdhulporganisaties (OOOC, contextbegeleiding), sociale diensten (lokale
dienstencentra), woonzorgcentra…
WERK
=bevorderen van het welzijn en de prestaties van werknemers binnen organisaties
Bv. Bedrijven, HR-afdelingen, adviesbureaus, dienstensector, publieke en private
organisaties en oh
ONDERWIJS
=ondersteunen van leerlingen, leerkrachten en schooldirecties. Dit gebeurt zowel binnen
als rond de schoolomgeving
Bv. Scholen, Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB), onderwijsondersteunende diensten,
leersteuncentra, leerwinkels, …
FORENSISCH WERKVELD
=zorgvrager die geconfronteerd wordt met sociale, emotionele en/of psychische gevolgen
van een misdrijf, al dan niet binnen een strafrechtelijk kader
Bv. Gevangenissen, forensische instellingen, gerechtelijke diensten, politie,
bemiddelingsdiensten, vertrouwenscentra kindermishandeling (VK), slachtofferhulp…
CATEGORIAAL MODEL
Volgens doelgroep
Volgens leeftijdscategori
e:
o Kinderen
o Jongeren
3
, WC1 PCP
o (Jong)volwassenen
o Ouderen
Kan ook kruisen met sectoraal model =>
ECHELONMODEL
Volgens zorglijn
getrapte zorg= het de bedoeling dat mensen in een eerste stap de meest brede
(generalistische) en effectieve manier van hulp aangeboden krijgen om nadien enkel
wanneer het nodig is over te gaan naar meer specifieke hulp
subsidiariteitsprincipe: minimale zorg geven waar mogelijk, en pas intensievere (meer
ingrijpende) zorg indien noodzakelijk.
De lijnen van het echelonmodel worden onderscheiden van elkaar op basis van
een aantal kenmerken
Al dan niet rechtsreeks toegankelijk zijn van de zorg
Al dan niet professioneel zijn van de zorgverleners
Al dan niet ambulante karakter van de zorg
0 D E LIJN= ZELFHULP, INFORMELE ZORG EN PREVENTIE
o buiten het formele gezondheidszorgsysteem
o zelfzorg
wel rechtsreeks toegankelijk en meestal geen professionals
1 S T E LIJN: AMBULANTE, GENERALISTISCHE, PROFESSIONELE ZORG
(RECHTSTREEKS TOEGANKELIJK EN LAAGDREMPELIG)
4
