BODEMKUNDE
H1: INLEIDING
Ecosysteemdiensten van onze bodem
Definitie bodem
- De bodem is de bovenste laag van de aarde die bestaat uit mineralen, organisch materiaal, water
en lucht. Omgeving waar planten wortelen en waar veel organismen, zoals M.O. en dieren, in
leven. Bodem speelt een essentiële rol in ecosystemen, aangezien het de basis is voor de
voedselproductie en waterhuishouding. De samenstelling en structuur van de bodem kunnen
sterk variëren afhankelijk van locatie, klimaat en andere omgevingsfactoren.
➔ Standplaats voor vegetatie
➔ Raakvlak tussen aarde (lithosfeer), lucht (atmosfeer),
water (hydrosfeer) & levende organismen (biosfeer)
➔ Bodemkunde of pedologie
,Samenstelling bodem
- Water
- Lucht
- Vast
➔ Minerale fractie
➔ Organische fractie
➢ Biologisch materiaal
➢ Humus
Bodemtextuur vs bodemstructuur !!! examen !!!
- Bodemstructuur is een goed evenwicht tussen vaste delen en poriën (water-lucht)
- Bodemtextuur is het relatieve aandeel van de klassen van de grondkorreltjes (waaruit bestaat
minerale fractie)
Bodemvruchtbaarheid
- Bepaalt de opname van water, voedingsstoffen en zuurstof door planten
- Afhankelijk van chemische, fysische en biologische factoren.
Geschiktheid voor landbouw van onze bodems
- Aardoppervlak=70% water+ 30% land
- Slechts 11% van dit land is geschikt als landbouwbodem
- 11% van 30% = 3% (waar biologische processen plaats vinden)
➔ Vlaamse bodem hoort bij deze 3% = wij hebben geluk
,Helft van Vlaamse bodem wordt gebruikt als landbouwgrond
Definitie bemesting
- ‘Bemesting’ omvat het economisch en ecologisch verantwoord aanvoeren van planten-
voedingsstoffen en/of het verbeteren of in stand houden van bodemeigenschappen.
- Voedingselementen:
➔ N, P, K, S, Ca, Mg
➔ Fe, Mn, Zn, Cu, Mo, Cl, B etc.
- Binnen landbouwcontext streng gereguleerd in mestactieplannen (MAP)
Soorten meststoffen
- Organische meststoffen
➔ Eten voor uw bodemleven (duurt even voor het werkt)
➔ Uit organisch materiaal: mest, plantenresten, etc.
➔ Leveren nutriënten en humus
➔ Ten dele direct plant opneembaar => niet 100% werkzaam
➔ Bemestingswaarde obv analyse of forfait en werkingscoëfficien
- Kunstmeststoffen
➔ Werkt wel direct
➔ Anorganische meststoffen
➔ Afkomstig uit mijnbouw en/of chemische industrie
➔ 100% plantopneembaar = 100% werkzaam
➔ Samenstelling goed gekend en stuurbaar
➔ Uitgedrukt in % N (kg voedingsstof/ 100 kg meststof): P2O5, K2O, en MgO, CaO, Na2O, SO3
, H2: BODEMVORMING EN – SAMENSTELLING
Platentektoniek
- Onze bodems en onze aardkost zijn dynamisch
➔ Bodems onderhevig aan verwering, erosie, etc.
➔ Lithosfeer (V) drijft op asthenosfeer (VL)
- Situering bodemvorming
➔ Kort- mantel- kern
➔ VA – VL
- Continentale vs oceanische platen
➔ Continentale plaat kan zowel oceaan als continent bevatten
➔ Oceanische platen enkel oceanen
- Platentektoniek – platenbeweging
➔ Thv de plaatranden ontstaat dynamiek:
• Aardbeving
• Vulkanisme
• Reliëfvorming
H1: INLEIDING
Ecosysteemdiensten van onze bodem
Definitie bodem
- De bodem is de bovenste laag van de aarde die bestaat uit mineralen, organisch materiaal, water
en lucht. Omgeving waar planten wortelen en waar veel organismen, zoals M.O. en dieren, in
leven. Bodem speelt een essentiële rol in ecosystemen, aangezien het de basis is voor de
voedselproductie en waterhuishouding. De samenstelling en structuur van de bodem kunnen
sterk variëren afhankelijk van locatie, klimaat en andere omgevingsfactoren.
➔ Standplaats voor vegetatie
➔ Raakvlak tussen aarde (lithosfeer), lucht (atmosfeer),
water (hydrosfeer) & levende organismen (biosfeer)
➔ Bodemkunde of pedologie
,Samenstelling bodem
- Water
- Lucht
- Vast
➔ Minerale fractie
➔ Organische fractie
➢ Biologisch materiaal
➢ Humus
Bodemtextuur vs bodemstructuur !!! examen !!!
- Bodemstructuur is een goed evenwicht tussen vaste delen en poriën (water-lucht)
- Bodemtextuur is het relatieve aandeel van de klassen van de grondkorreltjes (waaruit bestaat
minerale fractie)
Bodemvruchtbaarheid
- Bepaalt de opname van water, voedingsstoffen en zuurstof door planten
- Afhankelijk van chemische, fysische en biologische factoren.
Geschiktheid voor landbouw van onze bodems
- Aardoppervlak=70% water+ 30% land
- Slechts 11% van dit land is geschikt als landbouwbodem
- 11% van 30% = 3% (waar biologische processen plaats vinden)
➔ Vlaamse bodem hoort bij deze 3% = wij hebben geluk
,Helft van Vlaamse bodem wordt gebruikt als landbouwgrond
Definitie bemesting
- ‘Bemesting’ omvat het economisch en ecologisch verantwoord aanvoeren van planten-
voedingsstoffen en/of het verbeteren of in stand houden van bodemeigenschappen.
- Voedingselementen:
➔ N, P, K, S, Ca, Mg
➔ Fe, Mn, Zn, Cu, Mo, Cl, B etc.
- Binnen landbouwcontext streng gereguleerd in mestactieplannen (MAP)
Soorten meststoffen
- Organische meststoffen
➔ Eten voor uw bodemleven (duurt even voor het werkt)
➔ Uit organisch materiaal: mest, plantenresten, etc.
➔ Leveren nutriënten en humus
➔ Ten dele direct plant opneembaar => niet 100% werkzaam
➔ Bemestingswaarde obv analyse of forfait en werkingscoëfficien
- Kunstmeststoffen
➔ Werkt wel direct
➔ Anorganische meststoffen
➔ Afkomstig uit mijnbouw en/of chemische industrie
➔ 100% plantopneembaar = 100% werkzaam
➔ Samenstelling goed gekend en stuurbaar
➔ Uitgedrukt in % N (kg voedingsstof/ 100 kg meststof): P2O5, K2O, en MgO, CaO, Na2O, SO3
, H2: BODEMVORMING EN – SAMENSTELLING
Platentektoniek
- Onze bodems en onze aardkost zijn dynamisch
➔ Bodems onderhevig aan verwering, erosie, etc.
➔ Lithosfeer (V) drijft op asthenosfeer (VL)
- Situering bodemvorming
➔ Kort- mantel- kern
➔ VA – VL
- Continentale vs oceanische platen
➔ Continentale plaat kan zowel oceaan als continent bevatten
➔ Oceanische platen enkel oceanen
- Platentektoniek – platenbeweging
➔ Thv de plaatranden ontstaat dynamiek:
• Aardbeving
• Vulkanisme
• Reliëfvorming
