Samenvatting Neuropathologie | Pathologie en comorbiditeit | Hogeschool Gent | 2025/26

OLOD Pathologie en comorbiditeit – neuropathologie

NEUROPATHOLOGIE
1. NIET-AANGEBOREN HERSENLETSELS (NAH)
INLEIDING
NAH, ACQUIRED (VERWORVEN) BRAIN INJURY
 Alle na de geboorte verworven hersenbeschadigingen van gelijk welke oorzaak.
 Parapluterm – alle hersenbeschadigingen worden onder NAH genoemd

INCIDENTIE EN PREVALENTIE
 hoger tov 50 jaar geleden
 Levensverwachting hoger = kans op NAH hoger
 Anno 2004:
 Prevalentie: 000 (aantal mensen met NAH)
 Incidentie: 000 (aantallen die erbij komen per jaar)

OORZAKEN NAH




TRAUMATISCHE HERSENLETSELS (TBI).
DEFINITIE
 Vorm van NAH t.g.v. een kracht van buitenaf (intracraniaal letsel).
 Diffuus (verspreid) of focaal (1 locatie) letsel: anatomische verspreiding
 Coup (1e impact) en contrecoup letsels
 Coup – eerste impact van bv auto-ongeluk
 Hoofd bots vooraan tegen stuur
 Contrecoup – 2e impact
 Hoofd bots daarna achteraan tegen hoofdsteun
 Hersenen botsen tegen die schedelgroeven  extra letsel
 Primair versus secundair hersenletsel: gevolgen




1
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1

, OLOD Pathologie en comorbiditeit – neuropathologie
OORZAKEN
 Verkeersongevallen (15-24jr)
 Vallen (65+ / 1-5 jr)
 Ongevallen
 Sportletsels (voetbal – boksen)
 Geweld of mishandeling
 Alcohol- of druggerelateerde ongevallen

NIET-TRAUMATISCHE HERSENLETSELS.
CEREBROVASCULAIR ACCIDENT – CVA
 Belangrijkste oorzaak NAH 50+ Er wordt gezegd dat 80% van de beroertes
 Verstoorde doorbloeding in de hersenen zou kunnen voorkomen worden door een
 2 vormen: aanpassing van de levensstijl

ISCHEMISCH CVA: 80% (HERSENINFARCT)
 Verstoring/ onderbreking bloedtoevoer
 OORZAKEN:
 Trombose: vernauwing
 Embolie: bloedprop van ergens anders
 TIA – transient ishemic attack
 TIA: uitvalsverschijnselen < 24u

MEESTAL VOORBODE …




RISICOFACTOREN
 Leeftijd (65+)  Overgewicht
 Geslacht (man>vrouw)  Roken (risico x 3)
 Familiale voorgeschiedenis  Diabetes mellitus (risico x 2)
 Hypertensie (risico x 5)  Hyperlipidemie

HEMORRAGISCH CVA: 20% (HERSENBLOEDING)
 Bloed uit de bloedbaan
 Subarachnoïdale bloeding
 Intracerebrale bloeding
 Intracerebellaire bloeding
 Intraventriculaire bloeding
 Subdurale bloeding
 Extradurale bloeding



OORZAKEN:
 Ruptuur aneurysma: Verwijding slagader > scheur door toename druk
 Angiomen: Aangeboren misvormingen
 Arteriosclerose: bloed in hersenweefsel als ballon ontploft/ verzwakking van bloedvat +
vernauwing vetten



2
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1

, OLOD Pathologie en comorbiditeit – neuropathologie
TUMOREN

DEFINITIE:
 Goedaardig versus kwaadaardig
 Ruimte-innemende processen (RIP) = tumor verdrinkt gezond hersenweefsel sowieso
 Intracraniële tumoren
 Verdrukken omringende structuren
 Belemmeren bloedcirculatie en circulatie cerebraal vocht
 Tasten hersencellen aan
 Primair (ontw. In hersenen zelf) of secundair (metastase – uitzaaiing)

MEEST VOORKOMENDE
 MENINGEOOM
 °Arachnoïdale cellen  overal waar hersenvliezen zijn
 90% goedaardig
 MAAR RIP …

 GLIOMEN
 °Gliacellen – steuncellen
 Infiltratieve groei  bemoeilijkt genezen / kans ricidief  terugkoming
 Astrocytomen: 50% hersentumoren bij kinderen
 Glioblastoom: meest voorkomend bij 60-70 jr (overleving: 1jr) – meest agressieve kankers

 HYPOFYSE ADENOOM
 Tumor hypofyse
 Druk chiasma opticum
 > bitemporale (nasale veld) hemianopsie = gezichtsveld uitval

SYMPTOMEN
 Intracraniële druk toename  tumor verduwt gezond hersenweefsel
 Uitvalsverschijnselen
 Lokalisatie (occipetaal, motorische kwab,..)
 Snelheid van groei


INFECTIES
 Ontstekingen weefsel
 Meningitis: ontsteking hersenvliezen
 Encefalitis: ontsteking hersencellen
 Myelitis: ontsteking ruggenmerg


INTOXICATIES
 Vergiftiging
 Door het lichaam zelf
 Van buitenaf (alcohol, drugs)



DEGENERATIEVE AANDOENINGEN
 Zeer divers
 Progressief
 Zie H2 neuropathologie



3
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1