Samenvatting Spelling | Logopedie | Hogeschool Gent | 2025/26

OLOD Communiceren – schriftelijk – spelling

SPELLING
1. SAMENSTELLINGEN

HOOFDREGEL
 We schrijven een samenstelling als één woord.
 Tip: luister naar de uitspraak:
 1 hoofdaccent  vaak 1 woord
 Meer dan 1 hoofdaccent  woordgroep  niet aan elkaar vast
 Voorbeelden
 Plattekaas  bedrijventerrein
 Klein kind/ kleinkind  informatietechnologie
 Rode kool/ rodekool  hypotheekadvieswinkelbeheerder
 Eersteministerportefeuille – functie,  door middel van
eerste ervan = focus plaats  in verband met
 Voorbeeld: rode wijnglazen of rodewijnglazen?
 Rode wijnglazen = focus kleur van glazen
 Rodewijnglazen = soort glas voor rodewijnglazen


VAST:
 Afleiding werkwoordelijke uitdrukking (meestal op –ing)
 Afleidingen met voorvoegsel uit Latijn of Grieks  vast
Uitz.: achter non-, no-, ex-  van elkaar
 Voornaamwoordelijk bijwoord:
 Er, daar, hier, waar + voorzetsel
 Samengestelde werkwoorden
 Verbindingen met: !!
 Half-, minimum-, maximum-, rechter-, linker-, privé-, terecht-, terug-, -zelf, -zelfde
 Voorbeelden
 tewaterlating
 automatisch, biologisch, non-alcoholisch
 eraan, daarvoor, waarin
 doorlopen, rondbazuinen
 rechtervoet, privéterrein


KLINKERBOTSING  KOPPELTEKEN
 De combinaties i+j, e+ij, e+ui en i+i leveren een klinkerbotsing op in een samenstelling
 gummi-jas, vanille-ijs, college-uitstap, sproei-installatie
 maar niet in een ongeleed woord of afleiding (voor- of achtervoegsel)
 beijveren, geuit, kopiist
 Een accent op een letter neemt de klinkerbotsing niet weg. – We schrijven dus café-eigenaar.



1
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1

, OLOD Communiceren – schriftelijk – spelling




2. SAMENSTELLING MET VERWISSELBARE ELEMENTEN
HOOFDREGEL
 We gebruiken een koppelteken tussen gelijkwaardige delen in een samenstelling:
 Zelfstandige naamwoorden
 Bijvoeglijke naamwoorden
 Van plaats wisselen zorgt niet voor betekenisverschil
 Voorbeelden
 woon-werkverkeer
 rood-wit
 biologisch-dynamisch


3. SAMENSTELLING MET BIJZONDERE VOOR- OF NABEPALING
HOOFDREGEL


 We gebruiken een koppelteken in een samenstelling met een bijzondere voor- of nabepaling.
 Linkerdeel: bijna-, ex-, niet-, non-, no-, oud- (in de betekenis ‘voormalig’)
 met adjunct-, aspirant-, assistent-, chef-, collega-, interim-, kandidaat-, leerling-, meester-,
stagiair-, substituut-
 Linkerdeel: zelfnoemfunctie
 Sint-, sint- of St.-
 Ongewone nabepaling: (focus 1e deel)
 2de lid = -fiscaal, -generaal, -militair, -president, -testamentair en -verbaal
 Voorbeelden
 niet-sprekend, ex-turnster
 stagiair-audioloog
 wij-gevoel
 Sint-Hubertusvereniging
 proces-verbaal




2
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1