Samenvatting Thema 5: Humanistische Benadering | Psychologisch Consulent | Arteveldehogeschool | 2026/27

THEMA 5: DE HUMANISTISCHE
BENADERING.
1. UITGANGSPUNTEN EN BASISBEGRIPPEN.

1.1. ONS GEDRAG, ONZE GEVOELENS, ONZE GEDADCHTEN EN ONZE
INTERACTIES WORDEN BEPAALD VANUIT BETEKENISSEN.

Situering in geschiedenis:

Humanisme is vrij recent
De betekenis die we geven aan:
- Alles wat we meemaken
- Ontmoetingen met andere mensen
- Moeilijkheden en problemen waarmee we geconfronteerd worden
 Is subjectief en bepalend voor ons gedrag
Essentiële uitgangspunten:
Individuele, subjectieve
- Percepties
- Interpretaties
- Ervaringen
Van iemand
 S’


Humanistische hulpverlening:
= focus voor beleving v/d cliënt  i.p.v. richten op waarneembare gedrag
 Vragen naar concrete gebeurtenissen en ervaringen
 Niet oordelen om de betekenissen te begrijpen
Non-theoretische benadering.
= iedereen zijn beleving is uniek
 Geen veralgemeende theorie over gedrag v/d mens
1.2. ONS GEDRAG, GEVOELENS, GEDACHTEN EN INTERACTIES WORDEN
BEPAALD VANUIT ONZE VRIJE WIL.

Mensen hechten veel belang aan vrije wil => mensen zijn in staat om hun eigen keuzes
te maken
Menselijke vrijheid is het hoogste goed:
- Geen slaaf v hun verleden en niet volledig geconditioneerde wezens
- Ze kunnen zelf betekenis geven aan wat ze meemaken  bepalen daaruit richting
die ze aan hun leven willen en kunnen geven




Existentiële vrijheid (gekoppeld aan menselijke vrijheid):

1
Thema 5 – kennismaking met de psychologie.

,= vorm v vrijheid waarmee mensen vormgeven aan eigen leven en eigen levenskeuzes
maken
 Vrijheid is gekoppeld aan verantwoordelijkheid  mensen doen niet zomaar eigen
zin
 Mensen hebben recht en plicht om beslissingen te maken over eigen leven 
mensen moeten altijd kiezen
 Men heeft groot vertrouwen in zelfverantwoordelijkheid, zelfredzaamheid en
zelfhelende vermogen v mensen
Mensen maken keuzes o.b.v. hun innerlijk kompas (gelinkt aan EV en MV):
= geeft aan wat goed is
o Mensen weten uit nature en o.b.v. hun intuïtie weten wat het beste
voor hen is
o Als je op je innerlijk kompas vertrouwt en erin gelooft kom je het
beste vooruit
Eugene Gendlin (1926-2017):
- Leerling v Carl Rogers
- Benadrukt belang v lijfelijk ervaren
- Mensen moeten focussen op lichamelijk ervaren en in taal proberen vatten
De humanistische psychologie stelt dat ons gedrag:
Niet wordt bepaald door:
o Allerlei externe prikkels of omgevingsfactoren  behaviorisme
o Allerlei onbewuste motieven en verlangens  psychoanalyse
o Allerlei biologische wetmatigheden  biologische benadering
o Allerlei aangeboren of aangeleerde reflexen  behaviorisme
Maar wel door de persoon:
o Vanuit zijn vrije wil
o In vrijheid
o Met verantwoordelijkheid

1.3. EEN HUMANISTISCHE BENADERING GAAT UIT V/E
ONTWIKKELINGS-/GROEI-/PROCESMODEL.

Elke mens kan zich spontaan op een positieve manier ontwikkelen als hij voldoende
rationele groeikansen krijgt vanuit zijn omgeving
 Elk mens heeft groeipotentieel  potentieel is gericht op het positieve
 Bv: als koppen moet je werken aan je relatie. Kan alleen maar lukken op
voorwaarde dat je kan leren in een groeibevorderende relatie
Ieder mens wordt gedreven door:
- Streven naar zelfactualisatie = proces waarbij individu zijn of haar volledige
potentieel en persoonlijke groei realiseert
- Wil om gelukkig te zijn
- Ambitie om capaciteiten en talenten te ontplooien


 Mens heeft van nature wil om individuele mogelijkheden te ontwikkelen
 Men gelooft sterk in innerlijke kern die mensen drijft en stuwt



2
Thema 5 – kennismaking met de psychologie.

, Vanuit dit groeiproces:
- Komen mensen tot een grotere integraties v allerlei aspecten v zichzelf en tot een
doeltreffend functioneren
- Lijken mensen steeds meer op de persoon die ze willen zijn
- Kunnen zichzelf steeds beter leiden en een groter zelfvertrouwen tonen
- Ontwikkelen sterkere persoonlijkheden  kunnen in hoge maten uniek en
zelfexpressief zijn
- Kunnen mensen de problemen v/h leven met een innerlijke rust tegemoet treden
Humanisten:
o Geboren optimisten
o Geloven in goede v elke mens
De mens:
- Is wezenlijk altijd in ontwikkeling
- Ontwikkeling gaat het hele leven door en bepaalt de dynamiek v/h leven
- Behoefte om te groeien, ontwikkelen en ontplooien is inherent aan de mens en
stopt nooit




Je ‘ware zelf’:

= wie mensen werkelijk, diep vanbinnen ‘echt’ zijn
 Staat steeds opnieuw open voor nieuwe ervaringen
 Bereiken v doelen is ondergeschikt aan het streven om die te realiseren
Iemand anders kan helpen:
Om visie v anderen op hun eigen leven te verhelderen en te verfijnen
 Kan wijzen op mogelijke consequenties v bepaalde denkwijzen en gedragingen 
MAAR mensen nemen zelf de stap in eigen groei- en ontwikkelingsproces
1.4. EEN HUMANISTISCHE BENADERING PROBEERT DE MENS ALS EEN
GEHEEL TE ZIEN.

Humanistische benadering => holistische benadering
Holistische benadering:
= allesomvattend
- Totaliteit v menselijk gedrag, gevoelens, gedachten en interacties moet men in
kaart brengen


3
Thema 5 – kennismaking met de psychologie.