Juridische persoon en
identiteit
1.1 Juridische persoon
- Drager van rechten en plichten (rechtssubject)
- Twee categorieën
o Natuurlijke processen
Start: geboorte (principe)
Einde: lichamelijke dood (principe)
o Rechtspersonen
1.2 Juridische identiteit
Staat van een persoon
- Geheel van bepaalde hoedanigheden van een persoon die zijn
rechtspositie bepalen
o Rechtspositie: geheel van juridisch vastgelegde rechten en
plichten
- Juridische identiteit wordt bepaald door:
o Identificatiegegevens: naam, geslacht, woonplaats en
nationaliteit
o Gebeurtenissen en handelingen die voor het recht een
verandering van rechtspositie inhouden
Rechtspositie van verschillende doelgroepen binnen sociaal werk
- Decreet 7 mei 2004 betreffende de rechtspositie van de
minderjarige in de integrale jeugdhulp (…)
o Omschrijft welke rechten minderjarigen in de jeugdhulp
hebben
Voorbeeld: recht op informatie en duidelijke
communicatie, inspraak en participatie, menswaardige
behandeling, …
- Basiswet 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de
rechtspositie van gedetineerden
o Omschrijft de interne rechten en plichten van gedetineerden
“als inwoner van een penitentiaire instelling”
Voorbeeld: materiële levensvoorwaarden, briefwisseling,
bezoek, telefoongebruik, arbeid, …
, - Wet 17 mei 2006 betreffende de externe rechtspositie van de
veroordeelden tot een vrijheidsstraf (…)
o Omschrijft de rechten en plichten van gedetineerden met
betrekking tot de extramurale aspecten van detentie
Voorbeeld: beslissingen betreffende niet-uitvoering van
de straf of continuïteit van de strafuitvoering
(uitgaansvergunning, penitentiair verlof, onderbreking
strafuitvoering), …
1.2.1 Identificatiegegevens
1.2.1.1 Naam
Familienaam
- Verkrijging volgens afstemming
- Verschillende keuzemogelijkheden door ouders bij aangifte geboorte
o Familienaam 1 van de ouders
o Dubbele familienaam ouders (in zelfgekozen volgorde)
o Bij onenigheid/ geen keuze: dubbele familienaam ouders in
alfabetische volgorde
- Huwelijk heeft geen invloed op de naam
Voornaam
- Vrije keuze ouders, maar mag geen verwarring zaaien of schade
toebrengen aan kind
1.2.1.2 Geslacht
- Vaststelling op basis van uiterlijk waarneembare (biologische)
kenmerken
- 2 soorten: mannen en vrouwen
- Maar geslacht is niet hetzelfde als gender
o Gender: socio-culturele aspecten van geslachtsbeleving
o Genderidentiteit: persoonlijke beleving van gender
o Genderexpressie: uiting van gender
o Seksuele oriëntatie: seksuele aantrekking tot anderen
o Transgender: genderidentiteit komt niet overeen met
biologisch geslacht
o Non-binair: je voelt je niet thuis in de categorieën ‘man’ of
‘vrouw’
, o Interseksualiteit: lichaam vertoont zowel vrouwelijke als
mannelijke kenmerken
Aanpassing registratie geslacht in geboorteakte
- Mogelijk via vereenvoudigde procedure bij ambtenaar burgerlijke
stand
o Meerderjarig
o Uitzonderlijk: vanaf zestien jaar + verklaring kinder- en
jeugdpsychiater + bijstand ouders/vertegenwoordiger.
- Sinds 1 oktober 2023 onbeperkt mogelijk
- Registratie van ‘X’ of geen registratie op identiteitskaart: vandaag
onmogelijk in België
o Gevolg: vele non-binaire personen kunnen of willen geen
aanpassing aanvragen
1.2.1.3 Woonplaats
Woonplaats (domicilie)
- Plaats waar persoon zijn hoofdverblijf heeft (“centrum van zijn
belangen”)
- Officiële locatie waar je als persoon bereikbaar bent voor officiële
berichtgeving
Verblijfplaats
- Feitelijke situatie en geen juridische woonplaats
- Meerdere mogelijkheden: student op kot, verblijf in psychiatrische
instelling/buitenland,…)
Referentieadres
- Administratief adres voor bepaalde doelgroepen: daklozen,
woonwagenbewoners, personen die uit bevolkingsregister zijn
geschrapt, …
- Doel: administratief in orde blijven voor de overheid: behoud
uitkeringen, post ontvangen, …
1.2.1.4 Nationaliteit
- Nationaliteit: juridische band tussen een persoon en een staat
o Vreemdeling: wie in België verblijft, maar niet de Belgische
nationaliteit heeft
o Verblijfsrecht: recht om in een land te verblijven, maar
verleent niet automatisch burgerschap land
- Wereldwijd twee basisregels om nationaliteit toe te kennen:
geboorteplaats en afstamming
identiteit
1.1 Juridische persoon
- Drager van rechten en plichten (rechtssubject)
- Twee categorieën
o Natuurlijke processen
Start: geboorte (principe)
Einde: lichamelijke dood (principe)
o Rechtspersonen
1.2 Juridische identiteit
Staat van een persoon
- Geheel van bepaalde hoedanigheden van een persoon die zijn
rechtspositie bepalen
o Rechtspositie: geheel van juridisch vastgelegde rechten en
plichten
- Juridische identiteit wordt bepaald door:
o Identificatiegegevens: naam, geslacht, woonplaats en
nationaliteit
o Gebeurtenissen en handelingen die voor het recht een
verandering van rechtspositie inhouden
Rechtspositie van verschillende doelgroepen binnen sociaal werk
- Decreet 7 mei 2004 betreffende de rechtspositie van de
minderjarige in de integrale jeugdhulp (…)
o Omschrijft welke rechten minderjarigen in de jeugdhulp
hebben
Voorbeeld: recht op informatie en duidelijke
communicatie, inspraak en participatie, menswaardige
behandeling, …
- Basiswet 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de
rechtspositie van gedetineerden
o Omschrijft de interne rechten en plichten van gedetineerden
“als inwoner van een penitentiaire instelling”
Voorbeeld: materiële levensvoorwaarden, briefwisseling,
bezoek, telefoongebruik, arbeid, …
, - Wet 17 mei 2006 betreffende de externe rechtspositie van de
veroordeelden tot een vrijheidsstraf (…)
o Omschrijft de rechten en plichten van gedetineerden met
betrekking tot de extramurale aspecten van detentie
Voorbeeld: beslissingen betreffende niet-uitvoering van
de straf of continuïteit van de strafuitvoering
(uitgaansvergunning, penitentiair verlof, onderbreking
strafuitvoering), …
1.2.1 Identificatiegegevens
1.2.1.1 Naam
Familienaam
- Verkrijging volgens afstemming
- Verschillende keuzemogelijkheden door ouders bij aangifte geboorte
o Familienaam 1 van de ouders
o Dubbele familienaam ouders (in zelfgekozen volgorde)
o Bij onenigheid/ geen keuze: dubbele familienaam ouders in
alfabetische volgorde
- Huwelijk heeft geen invloed op de naam
Voornaam
- Vrije keuze ouders, maar mag geen verwarring zaaien of schade
toebrengen aan kind
1.2.1.2 Geslacht
- Vaststelling op basis van uiterlijk waarneembare (biologische)
kenmerken
- 2 soorten: mannen en vrouwen
- Maar geslacht is niet hetzelfde als gender
o Gender: socio-culturele aspecten van geslachtsbeleving
o Genderidentiteit: persoonlijke beleving van gender
o Genderexpressie: uiting van gender
o Seksuele oriëntatie: seksuele aantrekking tot anderen
o Transgender: genderidentiteit komt niet overeen met
biologisch geslacht
o Non-binair: je voelt je niet thuis in de categorieën ‘man’ of
‘vrouw’
, o Interseksualiteit: lichaam vertoont zowel vrouwelijke als
mannelijke kenmerken
Aanpassing registratie geslacht in geboorteakte
- Mogelijk via vereenvoudigde procedure bij ambtenaar burgerlijke
stand
o Meerderjarig
o Uitzonderlijk: vanaf zestien jaar + verklaring kinder- en
jeugdpsychiater + bijstand ouders/vertegenwoordiger.
- Sinds 1 oktober 2023 onbeperkt mogelijk
- Registratie van ‘X’ of geen registratie op identiteitskaart: vandaag
onmogelijk in België
o Gevolg: vele non-binaire personen kunnen of willen geen
aanpassing aanvragen
1.2.1.3 Woonplaats
Woonplaats (domicilie)
- Plaats waar persoon zijn hoofdverblijf heeft (“centrum van zijn
belangen”)
- Officiële locatie waar je als persoon bereikbaar bent voor officiële
berichtgeving
Verblijfplaats
- Feitelijke situatie en geen juridische woonplaats
- Meerdere mogelijkheden: student op kot, verblijf in psychiatrische
instelling/buitenland,…)
Referentieadres
- Administratief adres voor bepaalde doelgroepen: daklozen,
woonwagenbewoners, personen die uit bevolkingsregister zijn
geschrapt, …
- Doel: administratief in orde blijven voor de overheid: behoud
uitkeringen, post ontvangen, …
1.2.1.4 Nationaliteit
- Nationaliteit: juridische band tussen een persoon en een staat
o Vreemdeling: wie in België verblijft, maar niet de Belgische
nationaliteit heeft
o Verblijfsrecht: recht om in een land te verblijven, maar
verleent niet automatisch burgerschap land
- Wereldwijd twee basisregels om nationaliteit toe te kennen:
geboorteplaats en afstamming
