Sociaal werk
Focus op de welvaartsstaat
1. Wat is de welvaartsstaat?
1.1 Definitie
“Samenlevingsvorm van sommige rijke geïndustrialiseerde landen waarbij
een aantal grondrechten van de burger, met het oog op zijn materiële
welvaart en de bevordering van zijn kansen tot ontplooiing, binnen een
wettelijk raamwerk, effectief gewaarborgd worden. Dit alles in het raam
van de parlementaire democratie, en met behoud van de vrijemarkt-
economische productiewijze”
1.1.1 Context welvaartsstaat
Binnen een socialemarkteconomie:
- Toenemende welvaart (gemeten met bbp) en welzijn
- Pact werkgevers en werknemers en bemiddelende overheid
- Parlementaire democratie
- Economische groei binnen gecorrigeerde vrije markt
= overheid zorgt voor sociale correcties herverdeling en
bescherming collectieve goederen (milieu, onderwijs, gezondheidszorg,
…)
1.2 Van welvaartsstaat naar welvaartsregime
Niet alleen de overheid, maar ook middenveldorganisaties geven de
welvaartsstaat in vorm in een ‘welfare mix’
Middenveldorganisaties: onafhankelijke maar vaak gesubsidieerde
organisaties met een maatschappelijke missie, zoals armoedebestrijding
1.3 Doel
De welvaartsstaat is een belangrijke overheidshefboom in
armoedebestrijding en het realiseren van rechten op verschillende
levensdomeinen
Sociaal werk – uitvoerende en kritische positie
2. Hoe werkt de welvaartsstaat?
2.1 Inkomensherverdeling
2.1.1 Financiering
1
, Sociaal werk
Financiering vanuit:
- Werknemersbijdrage
- Werkgeversbijdrage
- Overheid
o Inkomensbelasting
o Alternatieve financiering
Vb. BTW
2.1.2 2 principes
Sociale verzekering
- = sociale zekerheid op basis van je beroepsloopbaan
- = werkloosheidsuitkering, pensioenen, ziekte en invaliditeit, …
- Op basis van wat je hebt bijgedragen en gewerkt, hoe meer je werkt
hoe meer je krijgt
Behoeftebeginsel
- = uitkeringen voor burgers die geen bijdrage geleverd hebben
- = bijstand
- = leefloon, inkomensgarantie voor ouderen, tegemoetkoming voor
personen met een handicap
- Dit krijg je sowieso ook al heb je nog niets bijgedragen
2.1.3 Wederkerigheid en 3 vormen van solidariteit
Intergenerationele solidariteit:
- Actieve leeftijd solidair met gepensioneerden
Verticale solidariteit:
- ‘Rijk’ en ‘arm’
- Onder andere door belastingen
- Doel sociale zekerheid = levensstandaard waarborgen met minimum
en maximumgrenzen
- Degene die meer hebben dragen bij aan de mensen die minder
hebben
Horizontale solidariteit:
- Hoog risico solidair met laag risico
- Samenstelling gezin (mensen zonder kinderen zijn solidair met
mensen met kinderen)
- Scholing, risicovolle job, …
2
Focus op de welvaartsstaat
1. Wat is de welvaartsstaat?
1.1 Definitie
“Samenlevingsvorm van sommige rijke geïndustrialiseerde landen waarbij
een aantal grondrechten van de burger, met het oog op zijn materiële
welvaart en de bevordering van zijn kansen tot ontplooiing, binnen een
wettelijk raamwerk, effectief gewaarborgd worden. Dit alles in het raam
van de parlementaire democratie, en met behoud van de vrijemarkt-
economische productiewijze”
1.1.1 Context welvaartsstaat
Binnen een socialemarkteconomie:
- Toenemende welvaart (gemeten met bbp) en welzijn
- Pact werkgevers en werknemers en bemiddelende overheid
- Parlementaire democratie
- Economische groei binnen gecorrigeerde vrije markt
= overheid zorgt voor sociale correcties herverdeling en
bescherming collectieve goederen (milieu, onderwijs, gezondheidszorg,
…)
1.2 Van welvaartsstaat naar welvaartsregime
Niet alleen de overheid, maar ook middenveldorganisaties geven de
welvaartsstaat in vorm in een ‘welfare mix’
Middenveldorganisaties: onafhankelijke maar vaak gesubsidieerde
organisaties met een maatschappelijke missie, zoals armoedebestrijding
1.3 Doel
De welvaartsstaat is een belangrijke overheidshefboom in
armoedebestrijding en het realiseren van rechten op verschillende
levensdomeinen
Sociaal werk – uitvoerende en kritische positie
2. Hoe werkt de welvaartsstaat?
2.1 Inkomensherverdeling
2.1.1 Financiering
1
, Sociaal werk
Financiering vanuit:
- Werknemersbijdrage
- Werkgeversbijdrage
- Overheid
o Inkomensbelasting
o Alternatieve financiering
Vb. BTW
2.1.2 2 principes
Sociale verzekering
- = sociale zekerheid op basis van je beroepsloopbaan
- = werkloosheidsuitkering, pensioenen, ziekte en invaliditeit, …
- Op basis van wat je hebt bijgedragen en gewerkt, hoe meer je werkt
hoe meer je krijgt
Behoeftebeginsel
- = uitkeringen voor burgers die geen bijdrage geleverd hebben
- = bijstand
- = leefloon, inkomensgarantie voor ouderen, tegemoetkoming voor
personen met een handicap
- Dit krijg je sowieso ook al heb je nog niets bijgedragen
2.1.3 Wederkerigheid en 3 vormen van solidariteit
Intergenerationele solidariteit:
- Actieve leeftijd solidair met gepensioneerden
Verticale solidariteit:
- ‘Rijk’ en ‘arm’
- Onder andere door belastingen
- Doel sociale zekerheid = levensstandaard waarborgen met minimum
en maximumgrenzen
- Degene die meer hebben dragen bij aan de mensen die minder
hebben
Horizontale solidariteit:
- Hoog risico solidair met laag risico
- Samenstelling gezin (mensen zonder kinderen zijn solidair met
mensen met kinderen)
- Scholing, risicovolle job, …
2
