Hoofdstuk 9: psychische
stoornissen
9.1 Psychopathologie
- Grieks: Psyché (geest) Pathos (pijn)
- De leer van het psychisch lijden
- Beschrijvende wetenschap: Symptoom-Syndroom
o Symptoom is een onderdeel/kenmerk van een groter syndroom
- Basis voor behandeling
9.2 Heden
- Bespreekbaar
- Afhankelijk van de context
- Afhankelijk van type problematiek: depressie versus psychose
9.3 Geschiedenis van de psychiatrie
9.3.1 Griekse oudheid
- Hippocrates: lichamelijke oorzaak (lichaamssappen)
- Lichaam kan zichzelf helen vb. rust, dieet en beweging
9.3.2 Middeleeuwen (500-1500)
- Katholieke kerk: heksen hebben een pact met de duiven
- Drijftest
o Als je blijft drijven ben je te licht = heks – als je zinkt niet
o Als je blijft drijven zit er onzuiver metaal in = je spant samen
met de duivel – als je zinkt niet
o Bodem zinken, bewezen dat je geen heks bent, maar je bent
wel dood
- Exorcisme
- Brandstapel
- Dollhuysen eerste instellingen
o Mensen werden niet meer vermoord maar geketend, je leek
wel op een circusattractie
9.3.3 Zelfde periode: Arabische psychiatrie (700-1600)
- Startwetenschappelijke psychiatrie: observatie en registratie
- Menswaardige behandeling: mensgericht en respectvol
1
, 9.3.4 Hervormingen 1800: nieuwe wind
- Pinel: morele therapie
- Geestesziek
o Mogelijkheid tot genezing (therapeutisch optimisme)
- Bevrijden uit ketens zinvolle dagbesteding door op het platteland
te werken
- Centrale rol van arts
- Relatie: persoonlijk, vriendelijk, vertrouwen
- Belgische wet op de behandeling van krankzinnigen (1850)
o Meer bescherming en rechtszekerheid (rechten en plichten van
de client)
o Omschrijving van hospitalisatie, therapie en taak geneesheer
o Onder toezicht van regering
o Patiëntendossiers: observaties, registraties van symptomen en
behandelingen
- 2 helft 19e eeuw
de
- Therapeutisch pessimisme: ’geestesziektes’ zijn ongeneeslijk + duur
in behandeling
- Terug naar de gestichten uit middeleeuwen (afzonderen van de
maatschappij, ketenen, …)
9.3.5 mijlpalen van 1900
- Na WOII: definitie gezondheid (WHO)
o Definitie gezondheid werd er dit toegevoegd: psychische
gezondheid is ook een dele van gezondheid
- ‘50: nieuwe, effectievere psychofarmaca
- ‘60: antipsychiatrie: reactie op traditionele psychiatrie
9.3.6 Antipsychiatrie (kritieken)
= reactie op traditionele psychiatrie
1. Onderdrukking van individuen: gedwongen behandeling, zonder
consent
2. Zware en schadelijke behandelingen: elektroshocks
3. Sociale oorzaken van psychisch lijden
o Zieke (kapitalistische) maatschappij
o Oplossing: sociale verandering
4. Machtsongelijkheid:
o Psychiater als expert
o Maatschappelijke controle: Afwijken van de norm onderdrukken
- Invloed tot op heden:
2
stoornissen
9.1 Psychopathologie
- Grieks: Psyché (geest) Pathos (pijn)
- De leer van het psychisch lijden
- Beschrijvende wetenschap: Symptoom-Syndroom
o Symptoom is een onderdeel/kenmerk van een groter syndroom
- Basis voor behandeling
9.2 Heden
- Bespreekbaar
- Afhankelijk van de context
- Afhankelijk van type problematiek: depressie versus psychose
9.3 Geschiedenis van de psychiatrie
9.3.1 Griekse oudheid
- Hippocrates: lichamelijke oorzaak (lichaamssappen)
- Lichaam kan zichzelf helen vb. rust, dieet en beweging
9.3.2 Middeleeuwen (500-1500)
- Katholieke kerk: heksen hebben een pact met de duiven
- Drijftest
o Als je blijft drijven ben je te licht = heks – als je zinkt niet
o Als je blijft drijven zit er onzuiver metaal in = je spant samen
met de duivel – als je zinkt niet
o Bodem zinken, bewezen dat je geen heks bent, maar je bent
wel dood
- Exorcisme
- Brandstapel
- Dollhuysen eerste instellingen
o Mensen werden niet meer vermoord maar geketend, je leek
wel op een circusattractie
9.3.3 Zelfde periode: Arabische psychiatrie (700-1600)
- Startwetenschappelijke psychiatrie: observatie en registratie
- Menswaardige behandeling: mensgericht en respectvol
1
, 9.3.4 Hervormingen 1800: nieuwe wind
- Pinel: morele therapie
- Geestesziek
o Mogelijkheid tot genezing (therapeutisch optimisme)
- Bevrijden uit ketens zinvolle dagbesteding door op het platteland
te werken
- Centrale rol van arts
- Relatie: persoonlijk, vriendelijk, vertrouwen
- Belgische wet op de behandeling van krankzinnigen (1850)
o Meer bescherming en rechtszekerheid (rechten en plichten van
de client)
o Omschrijving van hospitalisatie, therapie en taak geneesheer
o Onder toezicht van regering
o Patiëntendossiers: observaties, registraties van symptomen en
behandelingen
- 2 helft 19e eeuw
de
- Therapeutisch pessimisme: ’geestesziektes’ zijn ongeneeslijk + duur
in behandeling
- Terug naar de gestichten uit middeleeuwen (afzonderen van de
maatschappij, ketenen, …)
9.3.5 mijlpalen van 1900
- Na WOII: definitie gezondheid (WHO)
o Definitie gezondheid werd er dit toegevoegd: psychische
gezondheid is ook een dele van gezondheid
- ‘50: nieuwe, effectievere psychofarmaca
- ‘60: antipsychiatrie: reactie op traditionele psychiatrie
9.3.6 Antipsychiatrie (kritieken)
= reactie op traditionele psychiatrie
1. Onderdrukking van individuen: gedwongen behandeling, zonder
consent
2. Zware en schadelijke behandelingen: elektroshocks
3. Sociale oorzaken van psychisch lijden
o Zieke (kapitalistische) maatschappij
o Oplossing: sociale verandering
4. Machtsongelijkheid:
o Psychiater als expert
o Maatschappelijke controle: Afwijken van de norm onderdrukken
- Invloed tot op heden:
2
