Gerechtelijk Recht notities
LES 1
Thomas Hopps, Engelse filosoof
In een periode van verschillende filosofen die de vraag stellen: Hoe komt het dat onze maatschappij is
geordend is hoe die nu is?
-> Voor de maatschappij was geordend was er chaos, was er oorlog tussen elke man = geweld domineert
-> Men wil het geweld kanaliseren -> ze maken een contract, stilzwijgende overeenkomst = al het geweld niet
in eigen handen te nemen, maar het te vertrouwen aan een soeverein.
Zwaard: symbool van de macht (geweld)
Scepter: de wijsheid, de intelligentie om al die dingen aan te sturen
Dit is een voorstelling, geen werkelijkheid
Lijkt op: vrouw Justitia
Je kunt niet leven in een samenleving, waarin je het recht in eigen handen neemt. (In de maffiawereld, of
drugswereld wel)
In onze samenleving geven we het recht aan een gecentraliseerde instelling (het monopolie van geweld) ->
enkel de staat kan legitiem geweld gebruiken.
Vonnis = is een uitvoerbare titel.
Systeem van monopolie van het geweld: aangezien je het recht niet in eigen handen moogt nemen, zorgt dit
ervoor dat we een organisatie moeten hebben die ervoor moet zorgen dat je tot uw recht komt.
Verbod eigenrichting= Niemand mag het recht in eigen handen nemen
Er bestaat geen enkele vorm van toegelaten eigenrichting van geweld over een persoon.
Uitzondering: retentierecht= het recht om een goed bij te houden, tot dat de schuldenaar zijn prestatie niet
uitvoert (betalen)
-> je neemt het recht in eigen handen, door te zegen dat je het goed bijhoudt tot de andere
zijn prestatie uitvoert.
-> dwang op he vermogen is dus in sommige situaties toegelaten.
Civielrecht =
Het feit dat je geen geweld moogt gebruiken, veronderstelt dat je een apparaat creëert waar
- Hoe ga je naar de rechter – welke rechter – wie gaat je helpen (advocaat) – hoe kom je tot die
beslissing – aan welke voorwaarde moet de beslissing beantwoorden. – wat kan je doen om iets aan te
brengen tegen de beslissing – hoe zorg je at je bij een gerechtsdeurwaarder komt.
-> Het geheel van deze regels, dat is het gerechtelijk recht
1ste vraag: Wat zijn de bronnen (van het gerechtelijk recht)?
Het gerechtelijk recht: zijn de regels die gelden voor geschillen tussen 2 particulieren en tussen de overheid en
particulieren.
- Gerechtelijk recht is ruimer dan civielrecht.
- Administratief recht zijn geschillen tussen een particulier en een overheid
Bronnen:
Internationale regels
GW: belangrijke principes -> rechterlijke macht + fundamentele waarborgen
1. Onafhankelijkheid van de rechterlijke macht
2. Motiveringsplicht -> als rechter ben je onafhankelijk, maar je moet wel je eindconclusies motiveren
Gerechtelijk wetboek:
Bijzondere wetten en andere wetboeken
De Raad van Europa niet EU = want Zwitserland en Turkije zitten er niet bij, maar de VK wel
◦ Zijn staten die een verdrag hebben getekend
- Een IVRM = Europees verdrag voor de rechten van de mens
Europees Hof voor de rechten van de mens (Straasburg)
2opties:
• Mijn grondrechten zijn geschonden -> procedure starten
• Nationale rechtscolleges -> vraag stellen over interpretatie van het recht
• Prejudiciële vraag (vraag aan het grondwettelijk hof) (subjectief contentieux)
Art. 6.1 EVRM:
- Geeft een aantal normen waarvan de staat zich moet conformeren
- Toegang onpartijdige en toegankelijke rechter, zonder tegenspraak in openbaar uitspraak doet
Gerechtelijk apparaat moet eraan beantwoorden:
- Je moet de mogelijkheid hebben om u standpunt voor te leggen aan de rechter, wil de dit niet, dan is
dat uw keuze. Als je dit niet noemen ze dat verstek laten.
bv. Ik heb gedronken en cocaïne gedaan = ik ben een racist. Ik meen dit niet, maar er wordt een proces verbaal
opgesteld. -> Dit wordt gelekt op media-beroepen. Ik vind dit erg en ik ga naar een advocaat, die advocaat gaat
, naar de rechter en die doet een eenzijdig verzoekschrift. = schending van de privacy. Er is geen tijd om de
media-groepen te verhoren, dat moet nu geschonden worden.
- Je krijgt een rechtsmiddel, dat is een procedure instrument door een procedure door een andere
rechter re laten bekijken.
Grondrechten: belangrijkste is dat er recht op verdediging is.
- Als rechter moet je naar beide partijen luisteren = recht van verdediging
-> impliceert dat je effectief de kans krijgt om iets zinnigs te zeggen
- Dagvaardingtermijn:
Toegang tot het gerecht: er moet een rechtscollege zijn voor elk geschil
= we zijn verplicht om een systeem van pro deo te organiseren, maar volledig gratis procedure zijn we niet
verplicht.
Cruciaal probleem: juridische uitsluiting
Onafhankelijk en onpartijdig gerecht:
- wraking: een procedure in het nationaal recht als je de onafhankelijkheid van de rechter in twijfel trekt.
Eerlijk en openbaar proces: je hebt het recht om u argumenten voor te leggen + controleerbaar
- Principieel zijn alle colleges van de zittingen openbaar.
Uitzondering: belang van minderjarige – privacy van iemand gaat gepaard – echtscheidingen
Redelijke termijn:
Tegenspraak:
• Mogelijkheid om u te verweren, om argumenten te uiten en bewijstukken voor te leggen.
• Kies je ervoor om dat niet te doen, dan is dat je eigen keuze.
Procesgelijkheid:
- Ik moet alle personen die voor mij verschijnen op dezelfde manier beoordeelden, je mag niet
discrimineren.
- Wilt ook zeggen dat de rechter nooit een zaak mag voor trekken.
-> Ze moeten zaken behandelen op de volgorde waarin ze zijn binnengekomen.
Partijautonomie: In civiele zaken kiezen partijen of ze er iets aan doen, wat ze ervoor vragen, is het
beschikkinsbeginsel
Art. 2 GER.W
In principe zijn alle bepaling van het gerechtelijk wetboek van toepassing.
• Tenzij de procedure specifieke regels kent die daarvan afwijken.
• Of als de procedure afwijkt van het gerechtelijke wetboek
Een conclusie is een geschrift waarin een procespartij zijn argumenten verwoord
- In het wetboek staat er dat in je laatste conclusie al uw argumenten moeten staan.
Art.3 GER.W
Je zit in een procedure en de wet is veranderd.
-> Eerst of nieuwe wet toepassen?
-> Als er een nieuwe procedurewet is opgestart dan moet er onmiddellijk deze toegepast
worden, tenzij de toepassing zou leiden een rechter die bevoegd is ineens onbevoegd
wordt.
Aanvullend recht: Om materiele rechten te realiseren, heeft geen doel op zich en staat in functie van dienst van
andere
-> een regel waarbij partijen van kunnen afwijken
Dwingend recht: Die strekken ertoe om de zwakkere partij te beschermen.
-> een regel waar je niet van mag afwijken
- Zuiver dwingend recht
- Openbare orde: bescherming van algemeen belang
Gerechtelijk recht is de brug tussen recht hebben en recht krijgen
- Onderscheid tussen:
- Materieel recht: Vanaf het moment dat ik mijn rechtsvordering uitvoer, spreken we van een
eis.
- Rechtsvordering: Het is de SE zijn mogelijkheid om naar de rechter te stappen en de prestatie
te eisen
- Eis: als je je materieel recht hebt geeffectueerd -> dan spreek je van een eis.
= Er zijn situaties waarbij de mogelijkheid om je materieel recht om te zetten in een eis niet meer hebt -> geen
recht op rechtsvordering -> verjaring: iets doen binnen een bepaald termijn
-> Mag je alleen maar gebruiken als je je materieel recht wilt realiseren
= Je mag dit dus niet doen om iemand te kloten -> als je dat wel doet dan pleeg je procesrechtsmisbruik
Wanneer er iets mis is met de rechtsvordering dan werp je een exceptie op van ontoelaatbaarheid
- Exceptie: Manier om te verweren (geen betrekking om de grond van de zaak)
1. Rechtspersoonlijkheid: je moet bestaan (Alleen een natuurlijke persoon, een rechtspersoon kan een
procedure starten.)
2. Handelingsbekwaamheid
- Minderjarige is dit niet: kan zelf niet naar de rechter gaan, moet dit doen via hun wettelijke
vertegenwoordiger
LES 1
Thomas Hopps, Engelse filosoof
In een periode van verschillende filosofen die de vraag stellen: Hoe komt het dat onze maatschappij is
geordend is hoe die nu is?
-> Voor de maatschappij was geordend was er chaos, was er oorlog tussen elke man = geweld domineert
-> Men wil het geweld kanaliseren -> ze maken een contract, stilzwijgende overeenkomst = al het geweld niet
in eigen handen te nemen, maar het te vertrouwen aan een soeverein.
Zwaard: symbool van de macht (geweld)
Scepter: de wijsheid, de intelligentie om al die dingen aan te sturen
Dit is een voorstelling, geen werkelijkheid
Lijkt op: vrouw Justitia
Je kunt niet leven in een samenleving, waarin je het recht in eigen handen neemt. (In de maffiawereld, of
drugswereld wel)
In onze samenleving geven we het recht aan een gecentraliseerde instelling (het monopolie van geweld) ->
enkel de staat kan legitiem geweld gebruiken.
Vonnis = is een uitvoerbare titel.
Systeem van monopolie van het geweld: aangezien je het recht niet in eigen handen moogt nemen, zorgt dit
ervoor dat we een organisatie moeten hebben die ervoor moet zorgen dat je tot uw recht komt.
Verbod eigenrichting= Niemand mag het recht in eigen handen nemen
Er bestaat geen enkele vorm van toegelaten eigenrichting van geweld over een persoon.
Uitzondering: retentierecht= het recht om een goed bij te houden, tot dat de schuldenaar zijn prestatie niet
uitvoert (betalen)
-> je neemt het recht in eigen handen, door te zegen dat je het goed bijhoudt tot de andere
zijn prestatie uitvoert.
-> dwang op he vermogen is dus in sommige situaties toegelaten.
Civielrecht =
Het feit dat je geen geweld moogt gebruiken, veronderstelt dat je een apparaat creëert waar
- Hoe ga je naar de rechter – welke rechter – wie gaat je helpen (advocaat) – hoe kom je tot die
beslissing – aan welke voorwaarde moet de beslissing beantwoorden. – wat kan je doen om iets aan te
brengen tegen de beslissing – hoe zorg je at je bij een gerechtsdeurwaarder komt.
-> Het geheel van deze regels, dat is het gerechtelijk recht
1ste vraag: Wat zijn de bronnen (van het gerechtelijk recht)?
Het gerechtelijk recht: zijn de regels die gelden voor geschillen tussen 2 particulieren en tussen de overheid en
particulieren.
- Gerechtelijk recht is ruimer dan civielrecht.
- Administratief recht zijn geschillen tussen een particulier en een overheid
Bronnen:
Internationale regels
GW: belangrijke principes -> rechterlijke macht + fundamentele waarborgen
1. Onafhankelijkheid van de rechterlijke macht
2. Motiveringsplicht -> als rechter ben je onafhankelijk, maar je moet wel je eindconclusies motiveren
Gerechtelijk wetboek:
Bijzondere wetten en andere wetboeken
De Raad van Europa niet EU = want Zwitserland en Turkije zitten er niet bij, maar de VK wel
◦ Zijn staten die een verdrag hebben getekend
- Een IVRM = Europees verdrag voor de rechten van de mens
Europees Hof voor de rechten van de mens (Straasburg)
2opties:
• Mijn grondrechten zijn geschonden -> procedure starten
• Nationale rechtscolleges -> vraag stellen over interpretatie van het recht
• Prejudiciële vraag (vraag aan het grondwettelijk hof) (subjectief contentieux)
Art. 6.1 EVRM:
- Geeft een aantal normen waarvan de staat zich moet conformeren
- Toegang onpartijdige en toegankelijke rechter, zonder tegenspraak in openbaar uitspraak doet
Gerechtelijk apparaat moet eraan beantwoorden:
- Je moet de mogelijkheid hebben om u standpunt voor te leggen aan de rechter, wil de dit niet, dan is
dat uw keuze. Als je dit niet noemen ze dat verstek laten.
bv. Ik heb gedronken en cocaïne gedaan = ik ben een racist. Ik meen dit niet, maar er wordt een proces verbaal
opgesteld. -> Dit wordt gelekt op media-beroepen. Ik vind dit erg en ik ga naar een advocaat, die advocaat gaat
, naar de rechter en die doet een eenzijdig verzoekschrift. = schending van de privacy. Er is geen tijd om de
media-groepen te verhoren, dat moet nu geschonden worden.
- Je krijgt een rechtsmiddel, dat is een procedure instrument door een procedure door een andere
rechter re laten bekijken.
Grondrechten: belangrijkste is dat er recht op verdediging is.
- Als rechter moet je naar beide partijen luisteren = recht van verdediging
-> impliceert dat je effectief de kans krijgt om iets zinnigs te zeggen
- Dagvaardingtermijn:
Toegang tot het gerecht: er moet een rechtscollege zijn voor elk geschil
= we zijn verplicht om een systeem van pro deo te organiseren, maar volledig gratis procedure zijn we niet
verplicht.
Cruciaal probleem: juridische uitsluiting
Onafhankelijk en onpartijdig gerecht:
- wraking: een procedure in het nationaal recht als je de onafhankelijkheid van de rechter in twijfel trekt.
Eerlijk en openbaar proces: je hebt het recht om u argumenten voor te leggen + controleerbaar
- Principieel zijn alle colleges van de zittingen openbaar.
Uitzondering: belang van minderjarige – privacy van iemand gaat gepaard – echtscheidingen
Redelijke termijn:
Tegenspraak:
• Mogelijkheid om u te verweren, om argumenten te uiten en bewijstukken voor te leggen.
• Kies je ervoor om dat niet te doen, dan is dat je eigen keuze.
Procesgelijkheid:
- Ik moet alle personen die voor mij verschijnen op dezelfde manier beoordeelden, je mag niet
discrimineren.
- Wilt ook zeggen dat de rechter nooit een zaak mag voor trekken.
-> Ze moeten zaken behandelen op de volgorde waarin ze zijn binnengekomen.
Partijautonomie: In civiele zaken kiezen partijen of ze er iets aan doen, wat ze ervoor vragen, is het
beschikkinsbeginsel
Art. 2 GER.W
In principe zijn alle bepaling van het gerechtelijk wetboek van toepassing.
• Tenzij de procedure specifieke regels kent die daarvan afwijken.
• Of als de procedure afwijkt van het gerechtelijke wetboek
Een conclusie is een geschrift waarin een procespartij zijn argumenten verwoord
- In het wetboek staat er dat in je laatste conclusie al uw argumenten moeten staan.
Art.3 GER.W
Je zit in een procedure en de wet is veranderd.
-> Eerst of nieuwe wet toepassen?
-> Als er een nieuwe procedurewet is opgestart dan moet er onmiddellijk deze toegepast
worden, tenzij de toepassing zou leiden een rechter die bevoegd is ineens onbevoegd
wordt.
Aanvullend recht: Om materiele rechten te realiseren, heeft geen doel op zich en staat in functie van dienst van
andere
-> een regel waarbij partijen van kunnen afwijken
Dwingend recht: Die strekken ertoe om de zwakkere partij te beschermen.
-> een regel waar je niet van mag afwijken
- Zuiver dwingend recht
- Openbare orde: bescherming van algemeen belang
Gerechtelijk recht is de brug tussen recht hebben en recht krijgen
- Onderscheid tussen:
- Materieel recht: Vanaf het moment dat ik mijn rechtsvordering uitvoer, spreken we van een
eis.
- Rechtsvordering: Het is de SE zijn mogelijkheid om naar de rechter te stappen en de prestatie
te eisen
- Eis: als je je materieel recht hebt geeffectueerd -> dan spreek je van een eis.
= Er zijn situaties waarbij de mogelijkheid om je materieel recht om te zetten in een eis niet meer hebt -> geen
recht op rechtsvordering -> verjaring: iets doen binnen een bepaald termijn
-> Mag je alleen maar gebruiken als je je materieel recht wilt realiseren
= Je mag dit dus niet doen om iemand te kloten -> als je dat wel doet dan pleeg je procesrechtsmisbruik
Wanneer er iets mis is met de rechtsvordering dan werp je een exceptie op van ontoelaatbaarheid
- Exceptie: Manier om te verweren (geen betrekking om de grond van de zaak)
1. Rechtspersoonlijkheid: je moet bestaan (Alleen een natuurlijke persoon, een rechtspersoon kan een
procedure starten.)
2. Handelingsbekwaamheid
- Minderjarige is dit niet: kan zelf niet naar de rechter gaan, moet dit doen via hun wettelijke
vertegenwoordiger
