Levenslooppsychologie – hoofdstuk 3: de babytijd
3.1 LICHAMELIJKE EN MOTORISCHE GROEI
Reflexen ontwikkelen:
= aangeboren reactiewijzen
= helpen om zich aan te passen
Vb. zuigreflex – zoekreflex en slikreflex = nodig om te drinken
Sommige reflexen blijven, andere verdwijnen
Van kijken naar lopen: 1ste levensjaar
1. Kijkstadium (0-3 mnd):
gericht kijken of volgen, hoofd draaien
2. Grijpstadium (3-6 mnd):
dingen vastnemen
3. Zitstadium (6-9 mnd):
rechtop zitten
4. Kruip- en optrekstadium (9-12 mnd):
kruipen, zich optrekken, rechtstaan
5. Loopstadium (12-15 mnd):
zelfstandig stappen
Belangrijk!
• Tempo verschillend kind tot kind
• Uitstel van vaardigheden niet noodzakelijk problematisch
3.2 GROEI IN DE WAARNEMING EN DE COGNITIE
Algemeen: vooruitgang op verschillende terreinen
Sensorisch: zintuigen beter gebruiken (zien, horen, ruiken, voelen &
proeven)
Motorisch: motoriek gebruiken om te reageren op de omgeving (dingen
vastnemen…)
Piaget spreek over sensomotorische periode (0 tot 18 maanden):
Nog geen denken aanwezig
Wel motorisch reageren op zintuigelijke (sensorische) indrukken
3.2.1 DE WAARNEMING
Bij de geboorte:
• Zintuigen klaar, hersenen werken
1
, Levenslooppsychologie – hoofdstuk 3: de babytijd
DUS: perfect in staat tot zintuiglijke indrukken/ prikkels (zelfs in de baarmoeder) stem
mama
• Smaak, geur, gehoor en tastzin al behoorlijk ontwikkeld (geboorte)
• Voorkeur menselijke stem
• Voorkeur zoete geuren en geur van de moeder
• Voorkeur menselijke huid
Zien:
• Het gezichtszin (zien) is nog niet zo goed ontwikkeld in de eerste weken na de
geboorte
• Baby kan zien
• Reactie op licht
• Beperkte kleurperceptie (nog niet goed onderscheiden)
• Onscherp zicht
• Erfelijke gevoeligheid voor menselijk gezicht – geniet van oogcontact!
• Na enkele maanden beter en nauwkeuriger zicht
• Delen figuur herkennen als geheel
• 6 maanden zicht = volwassenen
3.2.2 LEREN EN GEHEUGEN
Nog geen bewust leren of nadenken
• Wel leren via:
• Habituatie = gewenning: wennen aan prikkels die zich herhalen
• Conditionering: (onbewust) verbanden leggen tussen verschillende
dingen
• Beide gebeuren spontaan
• Geheugen?
• Nog geen actieve herinneringen
• Wel imitatie (gaat dingen nadoen)
• Vanaf 6 à 9 maanden uitgestelde imitatie: gedrag kunnen onthouden en
later terug nadoen
• Piaget spreekt over beginnende objectpermanentie
• Voor 7 à 9 maanden: alles wat gebeurt, is een verrassing
• Vanaf 7 à 9 maanden beginnende objectpermanentie: kortstondig
onthouden van beelden
2
3.1 LICHAMELIJKE EN MOTORISCHE GROEI
Reflexen ontwikkelen:
= aangeboren reactiewijzen
= helpen om zich aan te passen
Vb. zuigreflex – zoekreflex en slikreflex = nodig om te drinken
Sommige reflexen blijven, andere verdwijnen
Van kijken naar lopen: 1ste levensjaar
1. Kijkstadium (0-3 mnd):
gericht kijken of volgen, hoofd draaien
2. Grijpstadium (3-6 mnd):
dingen vastnemen
3. Zitstadium (6-9 mnd):
rechtop zitten
4. Kruip- en optrekstadium (9-12 mnd):
kruipen, zich optrekken, rechtstaan
5. Loopstadium (12-15 mnd):
zelfstandig stappen
Belangrijk!
• Tempo verschillend kind tot kind
• Uitstel van vaardigheden niet noodzakelijk problematisch
3.2 GROEI IN DE WAARNEMING EN DE COGNITIE
Algemeen: vooruitgang op verschillende terreinen
Sensorisch: zintuigen beter gebruiken (zien, horen, ruiken, voelen &
proeven)
Motorisch: motoriek gebruiken om te reageren op de omgeving (dingen
vastnemen…)
Piaget spreek over sensomotorische periode (0 tot 18 maanden):
Nog geen denken aanwezig
Wel motorisch reageren op zintuigelijke (sensorische) indrukken
3.2.1 DE WAARNEMING
Bij de geboorte:
• Zintuigen klaar, hersenen werken
1
, Levenslooppsychologie – hoofdstuk 3: de babytijd
DUS: perfect in staat tot zintuiglijke indrukken/ prikkels (zelfs in de baarmoeder) stem
mama
• Smaak, geur, gehoor en tastzin al behoorlijk ontwikkeld (geboorte)
• Voorkeur menselijke stem
• Voorkeur zoete geuren en geur van de moeder
• Voorkeur menselijke huid
Zien:
• Het gezichtszin (zien) is nog niet zo goed ontwikkeld in de eerste weken na de
geboorte
• Baby kan zien
• Reactie op licht
• Beperkte kleurperceptie (nog niet goed onderscheiden)
• Onscherp zicht
• Erfelijke gevoeligheid voor menselijk gezicht – geniet van oogcontact!
• Na enkele maanden beter en nauwkeuriger zicht
• Delen figuur herkennen als geheel
• 6 maanden zicht = volwassenen
3.2.2 LEREN EN GEHEUGEN
Nog geen bewust leren of nadenken
• Wel leren via:
• Habituatie = gewenning: wennen aan prikkels die zich herhalen
• Conditionering: (onbewust) verbanden leggen tussen verschillende
dingen
• Beide gebeuren spontaan
• Geheugen?
• Nog geen actieve herinneringen
• Wel imitatie (gaat dingen nadoen)
• Vanaf 6 à 9 maanden uitgestelde imitatie: gedrag kunnen onthouden en
later terug nadoen
• Piaget spreekt over beginnende objectpermanentie
• Voor 7 à 9 maanden: alles wat gebeurt, is een verrassing
• Vanaf 7 à 9 maanden beginnende objectpermanentie: kortstondig
onthouden van beelden
2
