• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 8 van de 92 pagina's
Samenvatting

VOLLEDIG Criminologische Psychologie | KU Leuven | 18/20 - vlotte samenvatting (lesnotities + reader)

Document preview thumbnail
Voorbeeld 8 van de 92 pagina's

Een heel volledige samenvatting van de lesnotities en reader. Criminologische Psychologie door prof. Lore Mergaerts Ik haalde door deze samenvatting 18/20 (2de semester, 1ste BAC rechten)

Voorbeeld van de inhoud

INHOUDSOPGAVE CRIMINOLOGISCHE PSYCHOLOGIE (C03C6a/C9XA9A)
AJ 2023-2024


Prof. dr. Lore Mergaerts


DEEL I. EEN INLEIDING IN DE CRIMINOLOGISCHE PSYCHOLOGIE


1. Een schets van de criminologische psychologie


1.1. De ontwikkeling van de criminologische psychologie
Internationaal:
- Enkele belangrijke grondleggers: William Stern , Vak vooral duitse roots (geen
amerikaanse)
Hij heeft zijn onderzoek in de VS verder gezet en deed baanbrekend onderzoek naar het
geheugen, op basis van leugenexpirimenten.  (kunnen we onze geheugens wel
vertrouwen in stressvolle situaties = psychologie of testimony)


Hij zette misdrijf in scène voor onderzoeksdoeleinden => stage of mocked crime.
+ eerste vormen van psychologie in de recht.


- Hugo Münsterberg claimde dat hij grondlegger was van de crim psych in de
verenigde staten. Heel kritisch tegenover iedereen.
 Hij bouwde verder voort op Stern.
 werk over de inzichten en geheugen verklaringen die mensen afleggen in de rechtbank,
negatief beeld -> psychologie tegen recht.


- Franz von Liszt van geintegreerde strafwetenschap
Voorstander van verschillende invalshoeken samen te brengen om tot een juistere
verklaring te komen => geintegreerde strafrecht => band empirisch onderzoek en
strafrecht


- Hans Gross = strafjurist + criminoloog
Criminalpsychologie  eerste keer over crim psych
+ hij was de eerste in Europa
Bv hoe nemen rechters belissingen + impact van ervaringen over geheugen.


- Gustav Aschaffenburg = psychiater + grondlegger crim psych

1

, Wending naar daders en plegers van criminaliteit.
- Hilde Kaufman & Erich Wulffen hebben nog verder onderzoek gedaan


Leuvense tradities:


Louis Braffort = oprichter van de leuvense school voor criminologie (zelf een jurist)
Hij weigerde te vluchten (trouw blijven) en werd opgepakt door Duitse bezetting.


Etienne Degreeff = opvolger Braffort  geneeskunde gestudeerd + psychiater
+ onderzoek naar mensen de crimineel gedrag toonde
= criminogenese (ontleden alle fases misdaad) + waarom passionele moorden


Réné Dellaert = arts + opvoedkundige + psychiater
Combineerde medische en psychiatrische onderzoeken bij daders.
Keek naar globaal mensenbeeld: alle factoren in rekening houden = interdisciplinaire kijk +
voorstander kritische bahandeling


Steven De Batselier = eigen invulling
Afstand van de kritishce behandeling
Ook de impact van de omgeving van de daders bekijken
Criminaliteit is product van de maatschappij.
+ psychopathologie van de normale mens => iedereen heeft wel iets, afhankelijk van hoe de
maatschappij daarnaar kijkt -> ingebed in context.


Johan Goethals = pleitte voor geitegreerde benadering
Onderzoek waarom stoppen sommige mensen al dan niet met criminele activiteiten/ gedrag?
Onderzoek naar onveiligheidsgevoelens


1.2. Verschillende vormen van binnen de criminologie toegepaste psychologie


Wat is criminele psychologie?
 gebruikt psychologie als wetenschap om de oorzaken van criminaliteit beter te
verstaan
o Psychologie: als academische discipline (niet enkel het denkproces en
personaliteit)




2

,Rechtspsychologie = de breedste disipline want het toepassingsbeleid en focus is heel
breed: alles van gedrag dat onder invloed van de wet staat => focus ligt op dader +
slachtoffers + getuigen.


+ kijken naar het optreden van politiele en justiele autoriteiten: hoe gaan zij optreden, hoe
komen ze tot een beslissing?


Ook buiten strafrechtelijke context
Bv echtscheidingen, asielzoekers, imigratie… (is de verklaring geloofwaardig?)
 Onderzoek door expirimenten of empirisch -> interviews + zelfstudies  inzicht
krijgen in factoren die meespelen in beluistvorming.


Forensische psychologie = vaak wordt de rechtpsychologie als een subdomein van de
forensische psych gezien.
 breed : verzamelterm voor allerlei vormen van psychologie toegepast in een forensische
context, iets gerechterlijk getint.
 Enge/specifiek : inzichten in de psychologie toegepast in individuele zaken/casussen
Bv risico-taxatie = straftoemeting  wat is de kans dat iemand een misdrijf opnieuw gaat
begaan indien ze vrijgelaten worden.


Rechtspsychologie is meet groep georienteerd en met erxpirimenten.


- Forensische psychologie: is op zich complex want ook verschillende definities
o de toepassing van psychologie in het strafrechtelijk systeem
o toepassing van psychologie in alles wat met criminaliteit te maken heeft
 = broad church met 2 altaren: rechtspsychologie (proces) en
criminologische psychologie (begrijpen)


Police psychology = focust op psychologische inzichten toepassen op trainnignen en
selectie van de politie ambtenaren.


Correctional psycology = psychologische inzichten toepassen op correctionele instellingen
(gesloten instellingen, gevangenissen)  alles gericht op de rehabilitatie van de
gedetineerde en om hun te helpen om terug een plek in de maatschappij te kunnen.
Innemen.




3

, o toepassen van psychologie in gevangenissen en onderzoek rond rehabilitatie
van daders
Investigative psychology = dadersproffilering = in het hoofd van de dader proberen kijken
door wat we op de plaats delict aantreffen
+ profielanalyse = profiel maken van de persoon die voor u zit.


o toepassen van psychologie op het onderzoek van criminaliteit en profilering
van daders


Criminologische psychologie = heeft het enkel over daders en verdachten van misdrijven.
+ op groepsniveau NIET over het geheugen van slachtoffers.




1.3. Wat is criminologische psychologie?
er is geen algemene eensgezindheid over wat criminologische psychologie is, wel enkele
algemene delers


- Zuivere focust op plegers en verdachten van crimineel gedrag
- Verklaren waarom crimineel gedrag gepleegd wordt
- Hoe omgaan met plegers en verdachten in strafrechtspleging bv informatie verkrijgen
+ daderprofilering.
Er zijn een aantal algemene onderzoeksvragen
We willen de zekerheid krijgen in maatregelen die crimineel gedrag kunnen voorkomen.



4

, 1.4. Criminaliteit, afwijkend gedrag en de strafbaarstelling ervan als referentiekader voor
de criminologische psychologie
Iets wat we vroeger strafbaar vonden kan nu niet meer zijn en omgekeerd (homoseksualiteit)
 heeft invloed op de manier waarop we onderzoeken moeten interpreteren


Onderscheid: gedrag dat in se slecht is en gedrag dat strafbaar wordt gesteld (stabieler)


Gedrag kan op verschillende manieren als crimineel bestempeld worden: in onderzoek wordt
er vaak vanuit het recht geredeneerd.


- Deviant gedrag = afwijkend gedrag
- Antisociaal gedrag = (fout parkeren)
- Crimineel gedrag= gedrag dat strafbaar wordt gesteld en intentioneel iets verkeerd
doen is. ‘intentionele handelingen die schade berokkenen en veroordeeld
worden door de omgeving en/of gestraft worden door de staat.’


Wat is criminaliteit?
 Legalistische definitie wordt vaak gehanteerd
- Positief want zorgt voor duidelijke afbakening
- Negatief want is dynamisch: wat crimineel is kan veranderen doorheen tijd en plaats
o BETER: deviant of antisociaal gedrag
 Core / male in se overtredingen
o De meest serieuze misdrijven


1.5. Verklaringsmodellen voor criminaliteit
we moeten uitgaan van een geintegreerd model = biopsychosociaal model  met altijd een
link tussen de drie  kan anders een fout beeld weergeven.


Criminaliteit en crimineel gedrag meten:
 Is belangrijk
o Prevalentie
o Stijgt of daalt criminaliteit doorheen tijd/plaats
o Theorievorming


 Op meerdere manieren
o Officiële statistieken


5

,  Toont prevalentie MAAR heeft dark number want enkel wat aan politie
is gerapporteerd, wat politie heeft gevonden, wat politie belangrijk vindt
 voorzichtig omgaan met cijfers
o Slachtoffer enquêtes
 Tonen meer cijfers dan officiële statistieken MAAR kan enkel steunen
op bekentenissen
o Zelfrapportage
 Toont andere cijfers MAAR kan enkel steunen op wil van mensen om
hun illegale activiteiten bloot te geven


Criminaliteit verklaren:
 Mensen hebben over het algemeen interesse in criminaliteit:
o Waarom gebeurt het?
o Hoe kan ik het voorkomen?
 De theorieën die we hebben zijn belangrijk, de manier waarop je naar criminaliteit
kijkt zorgt voor andere antwoorden




2. Biopsychosociale verklaringen voor het plegen van criminaliteit


Niveaus van analyses en verklaringen voor criminaliteit:
 Een aantal concepten:
o Perspectief of benadering: brede manier van kijken of verstaan van het
studieobject
o Theorie: specifieke set van vooronderstellingen/beweren rond de causale
processen tot een specifiek fenomeen, om bepaalde hypothesen te testen
o Model: een ideale representatie van iets
 Er wordt vaak een onderscheid gemaakt:
o Macro-niveau: kenmerken op grote schaal
o Micro-niveau: individuele kenmerken
 Biologen gebruiken complementaire verklaringen
o Evolutionaire functie
Distal explanations (verklaring op afstand / in verleden)
o Evolutionaire geschiedenis
o Hoe de karakteristieken zich tonen = ontwikkeling
o Ontleden van de belangrijkste nabije mechanismen



6

, Menselijk gedrag kent nog 2 verklaringen
o Fysieke en sociale omgeving
o Sociale en culturele opvattingen
= steunt op verklaringen zowel nabij als in verleden als in ontwikkeling
 Welke theorie is het beste?  theorieën zijn compatibel, afhankelijk van wat je wilt
verklaren kan je een andere theorie gebruiken


Evolutionaire benadering:
 Concepten:
o Darwins natuurlijke selectie: best aangepasten overleven
o Darwins seksuele selectie: partner kiezen op basis van aantrekkelijke
eigenschappen
o Parental investment: mannen gaan sneller verschillend risicovol gedrag
stellen bij het nastreven van partners TENZIJ in lange relatie
 Evolutionary psychology: evolutietheorieën toegepast op mensen
o Vormt hypothese over het menselijke verstand en gedrag
o Crimineel gedrag is resultaat van geëvolueerde psychologische mechanismen
o Problemen dat nog moeten opgelost worden:
 Moeilijk vast te stellen of iets een psychologische aanpassing is
 Welke rol krijgt cultuur (transmitted culture)?
 Kan gebruikt worden voor een distale verklaring van crimineel gedrag


Sociale en culturele benaderingen:
 Concepten:
o Sociaal gestructureerd: de manier waarop de gemeenschap is georganiseerd
o Cultuur: gedeelde overtuigingen, waarden en normen
 Theoretische benaderingen:
o Strain theorie: bepaalde spanningen (obj of subj) vermeerderen de kans op
criminaliteit: in welke omstandigheden houdt men zich aan de sociale
normen?
o Controle theorie:
 Sociale controle: eerder criminaliteit als sociale banden zwak zijn
 Zelfcontrole: interne psychologische eigenschap die uitlegt waarom
sommige mensen eerder dan anderen criminaliteit plegen
o Labelingstheorie en subtheorie:
 Labeling: het proces van gedrag te benoemen als crimineel

7

,  Subtheorie: subculturen (tegen sociale normen) ontstaan als reactie
 Vooral belangrijk bij het verklaren van geografische en historische patronen
Ontwikkelingsbenaderingen:
 Sociale leer theorie:
o Menselijk gedrag is aangeleerd
o Individuen leren door eigen ervaringen en door observeren van anderen
o Of gedrag is geleerd is afhankelijk van…
 De uitkomst van het gedrag
 De persoon die men observeert (meer imitatie bij persoon met status
of gelijkaardig persoon)
 Ontwikkelingscriminologie:
o Ontwikkeling van antisociaal gedrag van ‘the womb tot the tomb’
o Invloed van risicovolle of beschermende factoren op verschillende leeftijden
o De effecten van levensgebeurtenissen op de ontwikkeling
 Meest geschikt om individuele verschillen te verklaren


Situationele benaderingen:
 Sociale omgeving = andere personen waarmee we omgaan
o De-individualisatie: men gaat sneller in groep crimineel gedrag stellen zodat
ze niet individueel verantwoordelijk zijn
o Vaak is crimineel gedrag ongepland en spontaan, omdat het individu in die
situatie geprovoceerd wordt of gefrustreerd is
o Situationele actie theorie: duidt op het belang van de interactie van individuele
eigenschappen en omgeving
 Fysieke omgeving en criminele mogelijkheden
o Rationele keuze theorie: criminelen willen voor minimale inzet een maximale
beloning, ze gaat ook de kosten en baten afwegen
o Crimineel patroon theorie
o Routine activiteiten theorie: er is meer crimineel gedrag is sommige
omgevingen want crimineel gedrag gebeurt als
 Gemotiveerde dader
 Gepast slachtoffer
 Geen bewaking
 Meest gebruikt om intra-individuele verschillen te begrijpen, wijst op de rol die de
omgeving speelt



8

Documentinformatie

Geüpload op
14 oktober 2026
Aantal pagina's
92
Geschreven in
2023/2024
Type
Samenvatting
€11,36

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Seller avatar
elisablommaert
5,0
(2)
Verkocht
3
Volgers
0
Items
3
Laatst verkocht
15 uur geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen