De studie naar hoe gedachten, gevoelens, motivaties en gedrag van mensen worden beïnvloed door (vermoede)
aanwezigheid van anderen en hoe we zelf een invloed hebben op anderen.
,1 ONDERZOEKSMETHODEN.................................................................. 4
1.1 CYCLISCH ONDERZOEKSPROCES.............................................................4
1.1.1 IDEEËN VERFIJNEN.............................................................................................. 4
1.1.1.1 Operationaliseren van variabelen...............................................................4
1.1.1.2 Meten van variabelen................................................................................. 5
1.1.2 IDEEËN TESTEN.................................................................................................. 5
1.1.2.1 Beschrijvend onderzoek: vragen naar trends en tendensen.......................5
1.1.2.2 Correlationeel onderzoek: zoeken naar verbanden....................................6
1.1.2.3 Experimenteel onderzoek: oorzaak-gevolgrelaties.....................................6
1.1.2.4 Meta-analyse.............................................................................................. 7
1.1.3 ETHIEK EN WAARDEN.......................................................................................... 7
2 CONDITIONERING & LEREN................................................................ 7
2.1 KLASSIEKE CONDITIONERING.................................................................7
2.1.1 DEFINITIE......................................................................................................... 7
2.1.2 KENMERKEN...................................................................................................... 7
2.1.2.1 Verwervingsfase......................................................................................... 7
2.1.2.2 Extinctiefase............................................................................................... 7
2.1.3 INTERPRETATIES................................................................................................. 7
2.2 OPERANTE CONDITIONERING.................................................................8
2.2.1 BEKRACHTIGING................................................................................................. 8
2.2.1.1 Positief vs. negatief.................................................................................... 8
2.2.1.2 Primair vs. secundair.................................................................................. 8
2.2.2 STRAFFEN......................................................................................................... 8
2.2.2.1 Positief vs. negatief.................................................................................... 8
2.2.2.2 Effectiviteit................................................................................................. 8
2.3 OBSERVATIONEEL LEREN......................................................................9
3 SOCIALE ZELF.................................................................................. 9
3.1 ZELFCONCEPT..................................................................................9
3.1.1 HET ONTSTAAN VAN HET SOCIALE ZELF...................................................................9
3.1.1.1 Zelfherkenning........................................................................................... 9
3.1.1.2 Relationele invulling................................................................................... 9
3.1.2 ZELFSCHEMA’S................................................................................................ 10
3.1.3 ZELFREGULATIE................................................................................................ 10
3.1.3.1 Zelfdiscrepantietheorie............................................................................. 10
3.1.3.2 Zelfbewustzijntheorie............................................................................... 10
3.1.4 ZELFCONCEPT.................................................................................................. 10
3.1.4.1 Zelfperceptie............................................................................................ 11
3.1.4.2 Invloed van anderen................................................................................. 11
3.2 ZELFWAARDERING............................................................................11
3.2.1 NOOD AAN ZELFWAARDERING............................................................................. 11
3.2.2 METHODEN OM ZELFWAARDERING TE VERHOGEN....................................................11
3.2.2.1 Zelfdienende cognities............................................................................. 11
3.2.2.2 Zelfhandicappering................................................................................... 12
3.2.2.3 Zich koesteren aan het succes van anderen (BIRGING)............................12
3.2.2.4 Neerwaartse sociale vergelijkingen..........................................................12
3.2.3 POSITIEVE ILLUSIES........................................................................................... 12
, 3.3 ZELFPRESENTATIE............................................................................12
3.3.1 STRATEGISCHE ZELFPRESENTATIE.........................................................................12
3.3.2 ZELFVERIFICATIE.............................................................................................. 12
3.3.3 INDIVIDUELE EN SOCIO-ECONOMISCHE VERSCHILLEN................................................12
4 SOCIALE PERCEPTIE........................................................................ 13
4.1 OBSERVATIE DE ELEMENTEN VAN SOCIALE PERCEPTIE......................................................13
4.1.1 GELAATSUITDRUKKINGEN................................................................................... 13
4.1.2 NON-VERBAAL GEDRAG..................................................................................... 13
4.2 ATTRIBUTIE VAN ELEMENTEN TOT DISPOSITIES............................................................13
4.2.1 ATTRIBUTIETHEORIEËN...................................................................................... 13
4.2.1.1 Theorie van corresponderende gevolgtrekkingen/inferentie:...................13
4.2.1.2 Covariatietheorie...................................................................................... 14
4.2.2 ATTRIBUTIEVERTEKENINGEN................................................................................ 14
4.2.2.1 Fundamentele attributiefout.....................................................................14
4.2.2.2 Motivatievertekeningen............................................................................ 14
4.3 INTEGRATIE VAN DISPOSITIES TOT IMPRESSIES...........................................................14
4.3.1 BASISBEVINDINGEN: VOLGORDE IS VAN BELANG!....................................................14
4.3.2 AFWIJKINGEN VAN HET GEMIDDELD MODEL............................................................15
4.3.2.1 Dispositie (persoonlijkheid) van de waarnemer........................................15
4.3.2.2 Effecten van primeren.............................................................................. 15
4.3.2.3 Eigenschappen van de doelpersoon.........................................................15
4.4 CONFIRMATIEVERTEKENINGEN VAN IMPRESSIES NAAR REALITEIT.....................................15
4.4.1 PERSISTENTIE VAN OPVATTINGEN.........................................................................15
4.4.2 CONFIRMATORISCHE HYPOTHESETOETSING.............................................................15
4.4.3 ZELFVERVULLENDE VOORSPELLING.......................................................................15
5 SOCIALE BEÏNVLOEDING.................................................................. 16
5.1 AUTOMATISCH.................................................................................16
5.2 TOEGEVEN.....................................................................................16
5.2.1 CONFORMITEIT................................................................................................. 16
5.2.1.1 Klassieke studies...................................................................................... 16
5.2.1.2 Contexten waarin men conformeert.........................................................16
5.2.1.3 Meerderheidsinvloed................................................................................ 16
5.2.1.4 Minderheidsinvloed.................................................................................. 17
5.2.2 INWILLIGING.................................................................................................... 17
5.2.2.1 Redenen geven: de taal van het verzoek.................................................17
5.2.2.2 Wederkerigheidsnorm............................................................................... 17
5.2.2.3 Tweestappen instemmingstechnieken......................................................17
5.2.2.4 Assertiviteit.............................................................................................. 17
5.2.3 GEHOORZAAMHEID........................................................................................... 17
6 DUURZAAMHEID............................................................................. 17
6.1 SPILLOVER/TRANSFER EFFECTEN...........................................................18
6.2 PSYCHOLOGISCHE AFSTAND.................................................................18
6.3 EIGENBELANG VS. BELANG VAN DE GEMEENSCHAP.....................................18
6.3.1 SOCIALE DILEMMA’S.......................................................................................... 18
6.3.2 INDIVIDUELE VERSCHILLEN.................................................................................. 18