Samenvatting Criminologie Diederik Hoedt 1ste jaar toegepast criminologie VIVES

Criminologie

Inleiding
Definitie criminologie
2 grote stromingen:

1. Traditionele criminaliteitsdefinitie
• Verwijst naar de norm
• Dus ook normatieve criminaliteitsdefinitie
• Criminaliteit is een eigenschap van gedrag
2. Kritische criminaliteitsdefinitie
• Reactieve definitie
• Criminaliteit is een eigenschap van maatschappelijke reactie op gedrag

Normatieve definities Kritische definities

Criminaliteit= eigenschap van gedrag Criminaliteit= eigenschap van
Crimineel gedrag= gedrag dat de norm maatschappelijke reactie op gedrag
overschrijdt Maatschappelijke reactie omschrijft
gedrag als ‘crimineel’
Juridische criminaliteitsdefinitie:
• Strafrechtelijke definitie Labeling definitie
• Eng-juridische definitie
• Breed-juridische definitie Conflicttheoretische
criminaliteitsdefinitie
Naturalistische criminaliteitsdefinitie
Marxistische criminaliteitsdefinitie
Socio-formalistische criminaliteitsdefinitie


Traditionele criminaliteitsvorm (norm) – juridische criminaliteitsdefinitie

1. Strafrechtelijke definitie
Norm= strafrecht

2. Eng-juridische definitie
• Opzet
• Zonder verdediging en rechtvaardiging
• Overtreding SW Met opmerkingen [AO1]: Strafwet
• Veroordeling door rechter

3. Breed-juridische definitie
• Sociaal schadelijk

1

, • Juridische sanctie
• MD: wanneer een handeling door de wet wordt gedefinieerd en een Met opmerkingen [AO2]: Maatschappelijk deviant
sanctie voorzien is die kan worden uitgesproken door een administratief
orgaan/rechtbank
• Vb. GAS-boetes, vennootschapsrecht


Traditionele criminaliteitsdefinitie (norm) – naturalistische misdaaddefinitie

• Verzet zich tegen niet-universele basis van het recht
• Criminaliteit: handelingen die altijd en overal als crimineel worden beschouwd=
natuurlijk misdrijf
• Morele sentimenten als norm



Traditionele criminaliteitsdefinitie (norm!) – Socio-formalistische misdaaddefinitie

• Verzet zich tegen niet-universele basis van het recht

• Immers – politieke formaties ontwikkelen SR-regels en deze veranderen in tijd &
ruimte

• Gedragsnormen of Conduct norms

• Individu maakt deel uit van sociale groepen, deze sociale groepen ontwikkelen
gedragsnormen, een gedragscode.



Kritische criminaliteitsdefinitie – Labeling-definitie

• Criminaliteit is niet universeel (hangt af van tijd en ruimte)

• Omkering van causaliteit in vergelijking met normatieve definities: crimineel
gedrag leidt niet tot een maatschappelijke reactie maar een maatschappelijke
reactie leidt tot criminaliteit

• Etiket dat op bepaalde gedragingen wordt gekleefd – criminaliteit is dan ook
sociale constructie

• Bv. Druggebruik: crimineel of gezondheidsprobleem?



Kritische criminaliteitsdefinitie – Conflicttheoretische definitie

• Conflictperspectief: individuen en groepen nemen verschillende positie in
samenleving in

2

, • Deze dominantieverhoudingen creëren conflicten

• Criminaliteit is gedrag dat in strijd is met de politieke machthebbers

• Criminaliteit door conflicten tussen belangengroepen

• Bv. Taliban, Mosquito



Kritische criminaliteitsdefinitie - Marxistische definitie

• Heersende klasse (bezit productiemiddelen) en proletariaat (bezitloze arbeiders)

• Heersende klasse bepaalt wat criminaliteit is

• Bv: slavernij, belastingontwijking, fraude fiscaal aftrekbaar maken



Kritische/normatieve criminaliteitsdefinitie? – Radicale definitie

• Kritiek op traditionele criminologie omdat ze vertrekt vanuit gevestigde orde
(bestaande wetgeving, waarden & normen)

• Nood aan eigen referentiekader vanuit menslievende visie

• Mensenrechtendefinitie van criminaliteit

- Mensenrechten is enige criterium
- Gelijkheid, welzijn, veiligheid
- Individuen, sociale verhoudingen, systemen

• Bv. Praktijktesten, migratie.



Studiedomeinen
Eng – misdaad en misdadiger

Breed – misdaad, misdadiger, criminalisering- en decriminaliseringsprocessen

Zeer breed – studie van afwijken gedrag


Historische ontwikkeling van de criminologie
Voorgeschiedenis
Demonologische verklaring van criminaliteit

• Criminaliteit als gevolg van geesten/buitenaardse krachten

3

, • Niet door de menselijke geest te begrijpen of te controleren
• Afhankelijk van de periode in de geschiedenis; andere verklaringen
- Primitieve samenleving: boze geesten
- Middeleeuwen: aanwezigheid van duivels en geesten
- 16e -19e eeuw: incorrecte verhouding tot God

Vertrekt vanuit een niet-fysische invalshoek



Naturalistische verklaring van criminaliteit

• Plato en Aristoteles ~ verband tussen armoede en criminaliteit
- Waar armoede heerst (en bedelaars op straat zitten): dieven/ zakkenrollers
- Belang dat gehecht wordt aan rijkdom= oorzaak van criminaliteit
- Als iemand een misdaad pleegt= afhankelijk of het ‘goede’ of het ‘slechte’
de bovenhand heeft, er wordt gekeken naar omgeving en opvoeding
-
• Thomas van Aquino ~ verband tussen armoede en criminaliteit

• Thomas More ~ verband tussen armoede en criminaliteit (Utopia)
- Mensen kunnen niet voorzien in levensonderhoud= criminaliteit
- Ex-soldaten en belang van wolexport (gemeenschappelijke weiden
verdwijnen) + confrontatie met luxe van de rijken
- Bestrijden en wegwerken slechte levensomstandigheden

Vertrekt wel vanuit een fysische en materiële invalshoek




Klassieke criminologie
= kan best begrepen worden door haar in periode van verlichting en de Franse Revolutie
te plaatsen

2e helft van 18e eeuw -> instabiliteit

• Toenemende principes van kapitalisme vragen nieuwe sociale verhoudingen
• Stijging bevolking
• Beginnende industrialisering
• Grotere geografische mobiliteit
• Toename werkloosheid en armoede

18e= tijd van Verlichting – Rede staat centraal, niet langer predestinatie van AR Met opmerkingen [AO3]: Gods wil
Met opmerkingen [AO4]: Ancien Régime

4