De bouw van de celmembraan (plasmalemma)
Deze drie dia's horen bij elkaar en gaan over de bouw van de
celmembraan (plasmalemma). Hieronder lopen we ze stap
voor stap door.
Basis: wat is het plasmalemma?
Het plasmalemma is gewoon een andere naam voor de
celmembraan — die omhult het cytoplasma (dus alles wat
binnenin de cel zit, wordt erdoor afgesloten van de
buitenwereld).
1. De basisstructuur: dubbele laag fosfolipiden
De celmembraan bestaat uit een dubbele laag
fosfolipidemoleculen (ook wel de "fosfolipide-dubbellaag"
genoemd). Elk fosfolipidemolecuul heeft twee delen:
• Hydrofobe staart (apolair middenstuk): dit deel "houdt
niet van water" en wijst daarom naar binnen, weg van
water.
• Hydrofiele kop: dit deel "houdt wel van water" en wijst
naar buiten, richting de waterige omgeving (zowel binnen
als buiten de cel is er water).
Waarom een dubbele laag? Omdat er zowel binnen als
buiten de cel water is, moeten de hydrofiele koppen aan beide
buitenkanten zitten, en de hydrofobe staarten verstoppen zich
mooi in het midden, tussen de twee lagen in. Zo ontstaat een
soort "sandwich"-structuur.
2. Cholesterol
Tussen die fosfolipiden zitten ook cholesterolmoleculen
verspreid. Deze zorgen ervoor dat het membraan niet te stijf
en niet te vloeibaar wordt — het houdt de membraan als het
ware stabiel, ongeacht de temperatuur.
3. Sacharidenketens (suikerketens)
Dit zijn kleine koolhydraatketens die aan de buitenkant van
het membraan hangen (zie op de afbeelding: "suikerketen van
een glycolipide"). Ze steken naar buiten uit, richting de
omgeving.
4. Proteïnen (eiwitten)
Deze drie dia's horen bij elkaar en gaan over de bouw van de
celmembraan (plasmalemma). Hieronder lopen we ze stap
voor stap door.
Basis: wat is het plasmalemma?
Het plasmalemma is gewoon een andere naam voor de
celmembraan — die omhult het cytoplasma (dus alles wat
binnenin de cel zit, wordt erdoor afgesloten van de
buitenwereld).
1. De basisstructuur: dubbele laag fosfolipiden
De celmembraan bestaat uit een dubbele laag
fosfolipidemoleculen (ook wel de "fosfolipide-dubbellaag"
genoemd). Elk fosfolipidemolecuul heeft twee delen:
• Hydrofobe staart (apolair middenstuk): dit deel "houdt
niet van water" en wijst daarom naar binnen, weg van
water.
• Hydrofiele kop: dit deel "houdt wel van water" en wijst
naar buiten, richting de waterige omgeving (zowel binnen
als buiten de cel is er water).
Waarom een dubbele laag? Omdat er zowel binnen als
buiten de cel water is, moeten de hydrofiele koppen aan beide
buitenkanten zitten, en de hydrofobe staarten verstoppen zich
mooi in het midden, tussen de twee lagen in. Zo ontstaat een
soort "sandwich"-structuur.
2. Cholesterol
Tussen die fosfolipiden zitten ook cholesterolmoleculen
verspreid. Deze zorgen ervoor dat het membraan niet te stijf
en niet te vloeibaar wordt — het houdt de membraan als het
ware stabiel, ongeacht de temperatuur.
3. Sacharidenketens (suikerketens)
Dit zijn kleine koolhydraatketens die aan de buitenkant van
het membraan hangen (zie op de afbeelding: "suikerketen van
een glycolipide"). Ze steken naar buiten uit, richting de
omgeving.
4. Proteïnen (eiwitten)
