Samenvatting vkm 1

Verklaringsmodellen 1
Inleiding: een kapstok met vier haken
 De relatie
 Nagy (uitspreken als Notch)
 Grondlegger
o Basistheorie vorm gegeven
 Vertelt: elke relatie tussen mens bestaat uit 4 dimensies, laagjes
 Elke laag heeft invloed tussen jou en mij
 Theorie gemaakt omdat:
o Komt uit rijk gezin (boekhouder en advocaat)
o Psychiater geworden, ging werken na WOII  veel psychiatrische
problemen tegemoet komen
o Verhuisde naar Amerika
 Met gezin, kinderen
 Mistte thuisbasis, het land, ouders, ….
 Beseft: relatie tussen mij en ouders is bepalend voor relatie
die ik nu heb
 Een oceaan tussen maar wel veel invloed
o Focus op relatie tussen mensen
 Psychiatrische problematieken door relaties tussen mensen
kunnen erger worden
 = iets onzichtsbaars  gaat het zichtbaar maken
 Geïnspireerd door Nagy
 “Een relatie is een verbinding tussen jou en mij. Deze relatie ontstaat en wordt
onderhouden door ons, elk van ons. Hij is niet statisch. Je kan hem niet vastpakken.
Wel maken. Of breken.”
 “De relatie verdient evenveel zorg, aandacht en onderhoud als jezelf. “
 Relatie is geen op zichzelf staand persoon
 4 dimensies
 Overzicht totale situatie
 Van menselijk functioneren
 Respect voor totaliteit verhaal
 Voor heel cliëntensysteem (3 generaties)
 Elke dimensie even belangrijk
 Elke theorie over menselijke functioneren past erin
 Helpt informatie verzamelen
 Geen lege gaatjes
 Gemeenschappelijke taal in hulpverlening
 Contextueel kijken
 = kijken in 4 laagjes = overkoepelende kijk
 4 soorten dimensies  gelaagd kijken!
 Dimensie 1: dimensie van feitelijke gegevens
 Dimensie 2: dimensie van de psyche
 Dimensie 3: dimensie van de interacties
 Dimensie 4: dimensie van de relationele ethiek

,1 Dimensie 1: de objectiveerbare feiten
 Aanbod afstemmen met hulpvraag cliëntsysteem
 GEVAAR: vraag direct duidelijk  IS NIET
 Goede ontmoeting met cliënt en met netwerk
 Taal geven aan effectieve ondersteuningsbehoeften
 = unieke levensverhaal, huidige situatie
 Feiten
 Objectieve gegevens
 Echte gebeurtenissen  in werkelijkheid plaatsvinden
 Zwart op wit vaststellen
 NIET: belevingsaspecten, interpretaties, waardering, afkeuring, hypotheses

1.1 Opsomming
 Verschillende feiten opgedeeld

1.1.1 Biologisch medisch kader van persoon, zijn gezin & familie
 Geslacht
 Leeftijd
 Wanneer geboren
 Wanneer gestorven
 Zwanger?
 Ras
 Genetische kaart, erfelijke ziekten
 Lichamelijke ziekten
 Fysische gestel
 Huidige lichamelijke toestand
 NIET: psychiatrische diagnoses, psychopathologieën
 = dimensie 2
 Je kan ervan af geraken, geen feit dat altijd bestaat
 ASS, ADHD = geen feit want is ene diagnose
 Niet in bloed terugvinden
 Vaststellen op basis van observatie

Voorbeeld :
Meisje op bezoek in praktijk en ze is 15jaar. Leeftijd leerkracht 38. Dat bepaalt hoe we relatie vorm
gaan geven. We zijn allebei meisjes. Dat feit speelt mee in hoe onze relatie vorm geeft.
Voorbeeld 2: ander meisje in praktijk. Verschillend ras, Indisch en Belgisch dit heeft invloed op
onze relatie. Zal een andere relatie zijn.

1.1.2 Financieel/ materieel kader
 (gezins)inkomen en schulden
 Onderwijs
 Arbeid, tewerkstelling
 Armoede
 Huisvesting
 Mobiliteitsmogelijkheden
 = allemaal feiten

,1.1.3 Wettelijk/ juridisch kader
 Getrouwd
 Samenwonend, alleenstaande, weduwe,…
 Wettelijke kinderen
 Nationaliteit
 Veroordelingen
 Strafblad

1.1.4 Economisch/ ecologisch kader
 Op macroniveau
 Ruimer materieel kader waarbinnen gezin zich situeert
 Hoog/laagconjunctuur
 Socio-economische status
 Milieu omstandigheden
 Natuurrampen
 Voorbeeld: coronacrisis = een feit
 Gezondheidsvlak en op economisch vlak
 Heeft invloed op onze relaties
 Ecologisch kader: aardbeving, tsunami meemaken
 Landen waar het heel droog is

1.1.5 Sociologisch/cultureel kader
 Relatie en samenlevingsvormen
 Voorbeeld: Ik woon in nieuw-samengesteld gezin  nu andere band met de mensen
die ook in nieuw-samengesteld gezin wonen dan dat je eerst had.
 Klasse
 Gender
 = manier waarop je geslacht beleeft
 Voorbeeld: : dame geboren als meisje = biologisch kader maar voelt zich een jongen,
haar gender is iets anders dan haar echte geslacht. Speelt hard mee in relatie met
broers, zussen, ouders, vrienden…
 Huidskleur

1.1.6 Het historisch kader
 In welke tijd leven we?
 Postmoderne tijd
 Gsms, laptops  beïnvloeden relaties
 Vroeger: hadden we dat niet en beïnvloed relaties ook
 Veel prestatiedrang
 Van macro tot microniveau
 post-Dutroux-tijdperk
 Haastige, veeleisende werk-gezinstijd
 Lokaal politiek landschap en de keuzes daarvan op elke persoon
 Feiten, gebeurtenissen die voortvloeien uit vroegere en huidige en toekomstige toestand van
de samenleving, van het ras, van de nationaliteit
 NIET: privégebeurtenissen uit het verleden
 Voorbeeld: ik heb een overval meegemaakt  dit hoort tot je sociologisch kader en
niet het historisch kader, het is wel een feit

, 1.1.7 Religieus/ spiritueel kader
 Geloof
 Godsdienst
 Geloofsovertuiging en levensfilosofie

1.2 Vorige generaties
 Feiten uit 3 generaties
 Voorgaande of vergezette
 Grootouders, ouders, kinderen (2 hiervan)
 Spelen grote rol

1.3 Onrecht in de feiten
 Sommige feiten en gebeurtenissen noemen we onrecht
 Onrecht: brengen beschadigeng effect op leven van mens
 2 soorten onrecht
 Verdelend onrecht
 = toedelend onrecht
 Niemand schuldig, niemand verantwoordelijk
 Overkomt iemand zomaar, consequenties voor leven
 Het lot
 Voorbeeld: ziekte, overlijden, werkloosheid  financiële en sociale
consequenties, opgroeien in oorlogssituatie
 Voorbeeld: opgevoed door 2 dove ouders, jij hoort wel nog. Heeft leven en
jeugd beïnvloed. Ik was de oren van mijn ouders

Voorbeeld:
Het broertje van Lars (6) is nog maar vier jaar als er kanker bij hem wordt geconstateerd. Er breekt
een periode aan waarin bijna alle aandacht, zorg en energie van de ouders naar Lars’ broertje
uitgaat. Lars woont in die periode veel bij zijn tante, omdat zijn ouders soms weken achtereen in
het Ronald McDonald Huis verblijven. De ouders van Lars onderkennen het probleem en ze doen
dan ook zo goed mogelijk hun best er ook voor Lars te zijn. Maar dit kan niet voorkomen dat Lars
zich vaak alleen voelt.
 Vergeldend onrecht
 Leed dat mensen elkaar bewust / onbewust aandoen
 Een verantwoordelijke voor dingen die er gebeuren
 Voorbeeld:
o Misbruik
o Mishandeling
o Verwaarlozing

Voorbeeld:
De vader van Lukas (9) heeft in één van zijn dronken buien een ernstig auto-ongeluk veroorzaakt.
Als gevolg daarvan moet hij enkele maanden naar de gevangenis. Dat is al erg genoeg: Lukas houdt
veel van zijn vader en mist hem vreselijk. Nog moeilijker wordt het voor Lukas als blijkt dat de
kinderen in de klas hem erop aankijken en zelfs pesten omdat zijn vader gevangen zi
 Verdelend onrecht kan leiden tot vergeldend onrecht
 Snel een dader zoeken
 Coronacrisis: is over heel de wereld, niemand kan er iets aandoen = verdelend