H2 Het weefselniveau
• wat?
o groep cellen met dezelfde bouw + gemeenschappelijke functie
➔ soms meerdere celtypes of meerdere functies
➔ histologie = studie van weefsel
2.1 epitheel
• = laag cellen ter bedekking van lichaamsopp. Of aflijning van lichaamsholte
• weinig extracellulaire stoffen
WANT… cellen vormen aaneengesloten laag
➔ ertussen zijn speciale contacten
• 2 zijdes:
o apicaal (vanboven) opp. → bevat gespecialiseerde structuren
▪ microvilli
▪ trilharen
o basaal (onderaan) opp.
▪ Stevigheid
▪ barrière
• éénlagig of meerlagig
• avasculaire structuur
MAAR… sterke bezenuwing
1. apicale opp.
2. basale opp.
3. plakken dicht aan elkaar
1
, • waar?
o bekleding uitwendige lichaamsopp.
▪ epidermis (=huid)
▪ inwendige transportbuizen
❖ GIT (= spijsverteringsstelsel)
❖ Luchtwegen
❖ UGT (= urinair stelsel)
o Bekleding inwendige lichaamsopp.
▪ holten rond hart, longen & darmen
▪ inwendige opp. hart & bloed (endotheel)
▪ hersenventrikels
• epitheel ligt tussen binnenwereld & buitenwereld
• functies epitheel:
o fysieke bescherming (chemisch, mechanisch, microbiologisch)
▪ bv. huid / ademhaling → trilharen
o regelen van doorlaatbaarheid (absorptie)
▪ maag-darm
o zintuigfunctie
▪ huid
o vorming van klierproducten (zie hoofdstuk klierweefsel)
▪ exocrien: externe secretie (spijsvertering, huid)
▪ endocrien: interne secretie (schildklier, pancreas) → hormonen
• gastro-oesophagale reflux = terugkomen van zuur uit de maag
• Barret slokdarm = epitheel in de slokdarm wordt maagepitheel
➔ hoort er niet dus kan kwaadaardig worden
o rood = maagepitheel
o roze = slokdarm epitheel
2.2 bindweefsel
• bestaat grotendeels uit extracellulaire matrix (minder cellulair)
• verspreid over hele lichaam
• geen verbinding met buitenwereld
• bevatten veel bloedvaten
• varieert van vloeibaar tot zeer compact
o vloeibaar → bloed
o zeer compact → botten
• 3 onderdelen:
o gespecialiseerde cellen
o extracellulaire eiwitvezels
o grondsubstantie = vocht waar eiwitvezels inzitten
2
,• functies:
o stevigheid + bescherming
o transport van stoffen (bevat bloedvaten & zenuwen)
o opslag van energiereserves (vetcellen)
o verdediging (grondsubstantie, cellen)
bv botten
• indeling obv verhouding cellen, vezels & grondsubstanties:
o losmazig bindweefsel
▪ vullen ruimtes in lichaam
▪ functies:
❖ ondersteuning
❖ schokbrekers
▪ bv. vetweefsel
o dicht bindweefsel
▪ taai + sterk
▪ functies:
❖ ondersteuning
❖ versterking
❖ vormt kapsels rond organen
▪ bv. pezen, ligamenten, kapsels
• bot: zeer veel bloedvaten kraakbeen: geen bloedvaten
→ slechter en trager herstel bij breuk in kraakbeen dat breuk in bot
3
, • kraakbeen = avasculair
o schokdempend (bv. tussenwervelschijven)
o soepel glijden van botten (gewrichten)
o groeikraakbeenschijven
• bot = vasculair
o ondersteuning
o opslag (calcium, vetten)
o vorming bloedcellen
o bescherming
o beweging (verbonden door gewrichten samen met spierstelsel)
• marfan syndroom = genetische afwijking waarbij ze andere bindweefsels
aanmaken
• Ehlers-Danlos syndroom
o Hypermobiliteit vd gewrichten
o Hyperextensibiliteit huid
o weefselfragiliteit
2.3 combinatie van epitheel en bindweefsel – membranen/vliezen
• membranen → door bindweefsel ondersteund epitheel
• fysieke barrière
• bedekken lichaamsopp.
• 4 types:
o slijmvlies (mucosa)
▪ bekleden holle ruimtes die in contact staan met buitenwereld
❖ GIT
❖ UGT
❖ luchtwegen
▪ voortdurend vochtig gehouden met slijm (‘mucus’)
▪ klinische toepassing – orale mucositis
= ontsteking van mucose/slijmvlies
o sereus membraan
▪ bekleden inwendige opp. (borst-, buik- & bekkenholte)
▪ geen contact met buitenwereld
▪ 3 sereuze membranen:
❖ Pleura
❖ Pericardium
❖ peritoneum
▪ visceraal + parietaal deel met ertussen waterige vloeistof
4
• wat?
o groep cellen met dezelfde bouw + gemeenschappelijke functie
➔ soms meerdere celtypes of meerdere functies
➔ histologie = studie van weefsel
2.1 epitheel
• = laag cellen ter bedekking van lichaamsopp. Of aflijning van lichaamsholte
• weinig extracellulaire stoffen
WANT… cellen vormen aaneengesloten laag
➔ ertussen zijn speciale contacten
• 2 zijdes:
o apicaal (vanboven) opp. → bevat gespecialiseerde structuren
▪ microvilli
▪ trilharen
o basaal (onderaan) opp.
▪ Stevigheid
▪ barrière
• éénlagig of meerlagig
• avasculaire structuur
MAAR… sterke bezenuwing
1. apicale opp.
2. basale opp.
3. plakken dicht aan elkaar
1
, • waar?
o bekleding uitwendige lichaamsopp.
▪ epidermis (=huid)
▪ inwendige transportbuizen
❖ GIT (= spijsverteringsstelsel)
❖ Luchtwegen
❖ UGT (= urinair stelsel)
o Bekleding inwendige lichaamsopp.
▪ holten rond hart, longen & darmen
▪ inwendige opp. hart & bloed (endotheel)
▪ hersenventrikels
• epitheel ligt tussen binnenwereld & buitenwereld
• functies epitheel:
o fysieke bescherming (chemisch, mechanisch, microbiologisch)
▪ bv. huid / ademhaling → trilharen
o regelen van doorlaatbaarheid (absorptie)
▪ maag-darm
o zintuigfunctie
▪ huid
o vorming van klierproducten (zie hoofdstuk klierweefsel)
▪ exocrien: externe secretie (spijsvertering, huid)
▪ endocrien: interne secretie (schildklier, pancreas) → hormonen
• gastro-oesophagale reflux = terugkomen van zuur uit de maag
• Barret slokdarm = epitheel in de slokdarm wordt maagepitheel
➔ hoort er niet dus kan kwaadaardig worden
o rood = maagepitheel
o roze = slokdarm epitheel
2.2 bindweefsel
• bestaat grotendeels uit extracellulaire matrix (minder cellulair)
• verspreid over hele lichaam
• geen verbinding met buitenwereld
• bevatten veel bloedvaten
• varieert van vloeibaar tot zeer compact
o vloeibaar → bloed
o zeer compact → botten
• 3 onderdelen:
o gespecialiseerde cellen
o extracellulaire eiwitvezels
o grondsubstantie = vocht waar eiwitvezels inzitten
2
,• functies:
o stevigheid + bescherming
o transport van stoffen (bevat bloedvaten & zenuwen)
o opslag van energiereserves (vetcellen)
o verdediging (grondsubstantie, cellen)
bv botten
• indeling obv verhouding cellen, vezels & grondsubstanties:
o losmazig bindweefsel
▪ vullen ruimtes in lichaam
▪ functies:
❖ ondersteuning
❖ schokbrekers
▪ bv. vetweefsel
o dicht bindweefsel
▪ taai + sterk
▪ functies:
❖ ondersteuning
❖ versterking
❖ vormt kapsels rond organen
▪ bv. pezen, ligamenten, kapsels
• bot: zeer veel bloedvaten kraakbeen: geen bloedvaten
→ slechter en trager herstel bij breuk in kraakbeen dat breuk in bot
3
, • kraakbeen = avasculair
o schokdempend (bv. tussenwervelschijven)
o soepel glijden van botten (gewrichten)
o groeikraakbeenschijven
• bot = vasculair
o ondersteuning
o opslag (calcium, vetten)
o vorming bloedcellen
o bescherming
o beweging (verbonden door gewrichten samen met spierstelsel)
• marfan syndroom = genetische afwijking waarbij ze andere bindweefsels
aanmaken
• Ehlers-Danlos syndroom
o Hypermobiliteit vd gewrichten
o Hyperextensibiliteit huid
o weefselfragiliteit
2.3 combinatie van epitheel en bindweefsel – membranen/vliezen
• membranen → door bindweefsel ondersteund epitheel
• fysieke barrière
• bedekken lichaamsopp.
• 4 types:
o slijmvlies (mucosa)
▪ bekleden holle ruimtes die in contact staan met buitenwereld
❖ GIT
❖ UGT
❖ luchtwegen
▪ voortdurend vochtig gehouden met slijm (‘mucus’)
▪ klinische toepassing – orale mucositis
= ontsteking van mucose/slijmvlies
o sereus membraan
▪ bekleden inwendige opp. (borst-, buik- & bekkenholte)
▪ geen contact met buitenwereld
▪ 3 sereuze membranen:
❖ Pleura
❖ Pericardium
❖ peritoneum
▪ visceraal + parietaal deel met ertussen waterige vloeistof
4
