Oncologiefysiotherapeut: NVFL Specialisatie
Deze samenvatting behandelt de specialisatie tot oncologiefysiotherapeut, gericht op de
begeleiding van patiënten tijdens en na een kankerbehandeling. Oncologiefysiotherapeuten
zijn geregistreerd binnen het Individueel Register Fysiotherapie en vallen onder de NVFL,
dezelfde beroepsvereniging die ook oedeemfysiotherapeuten vertegenwoordigt.
Dit document behandelt de opleidingsroutes naar deze specialisatie, waaronder de Master
na Master Oncologiefysiotherapie van 1,5 jaar, de rol van fysieke fitheid tijdens
chemotherapie, kankergerelateerde vermoeidheid, oncologische revalidatie, en de
samenwerking met andere zorgverleners binnen de oncologische zorgketen. Aangevuld met
begrippen, een stappenplan, praktijkcasussen en oefenvragen.
Oncologiefysiotherapie is een relatief jong maar snelgroeiend vakgebied, mede door de
toenemende overlevingskansen bij kanker en de groeiende erkenning van het belang van
beweging tijdens en na behandeling. Dit vraagt om fysiotherapeuten met specifieke kennis
van oncologische ziektebeelden en behandelingen.
Kernfeiten Oncologiefysiotherapeut
De NVFL is de erkende beroepsvereniging voor oedeem- en oncologiefysiotherapeuten
Registratie vindt plaats in het Individueel Register Fysiotherapie na een erkende
opleiding
De Master na Master Oncologiefysiotherapie duurt 1,5 jaar
HAN biedt een cursus van 5 bijeenkomsten, startend op 27 oktober 2026
NPi organiseert een verdiepingscursus 'Oncologie en Fysiotherapie', startend 8 maart
2027
Fysieke fitheid tijdens chemotherapie is een specifiek aandachtsgebied binnen deze
specialisatie
Kankergerelateerde vermoeidheid is een veelvoorkomend en centraal behandelthema
Oncologische revalidatie ondersteunt herstel van functioneren na behandeling
Lymfoedeem na kankerbehandeling wordt vaak in samenwerking met
oedeemfysiotherapeuten behandeld
De NVFL valt onder de koepel van het KNGF
Begrippenlijst
Begrip Uitleg
Oncologiefysiotherapeut Fysiotherapeut gespecialiseerd in de begeleiding
van patiënten tijdens en na een
kankerbehandeling.
NVFL Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen
de Lymfologie en Oncologie, de beroepsvereniging
voor deze specialisatie.
Kankergerelateerde vermoeidheid Aanhoudende, ernstige vermoeidheid die vaak
optreedt tijdens of na een kankerbehandeling.
Master na Master Een verkort masterprogramma van 1,5 jaar gericht
Oncologiefysiotherapie op oncologiefysiotherapie.
Pagina 1 van 16
,Oncologiefysiotherapeut: NVFL Specialisatie Stuvia
Begrip Uitleg
Fysieke fitheid tijdens Een aandachtsgebied binnen de
chemotherapie oncologiefysiotherapie gericht op behoud van
conditie tijdens behandeling.
Individueel Register Fysiotherapie Het register waarin oncologiefysiotherapeuten zich
registreren na het afronden van een erkende
opleiding.
Oncologische revalidatie Een gestructureerd traject gericht op herstel van
functioneren na kankerbehandeling.
Lymfoedeem Een zwelling die kan ontstaan als gevolg van
kankerbehandeling, vaak behandeld door oedeem-
en oncologiefysiotherapeuten samen.
KNGF Koninklijk Nederlands Genootschap voor
Fysiotherapie, de overkoepelende
beroepsorganisatie.
Verdiepingscursus Oncologie en Een nascholingscursus voor fysiotherapeuten die
Fysiotherapie zich verder willen verdiepen in oncologische zorg.
1. Het vak van oncologiefysiotherapeut
1.1 Wat doet een oncologiefysiotherapeut?
• Een oncologiefysiotherapeut begeleidt patiënten tijdens en na een
kankerbehandeling op het gebied van beweging en fysiek functioneren.
• De behandeling richt zich op het behoud of herstel van kracht, conditie en mobiliteit.
• Ook de begeleiding bij kankergerelateerde vermoeidheid vormt een belangrijk
onderdeel van het werk.
1.2 Waarom is deze specialisatie belangrijk?
• Door verbeterde behandelmethoden overleven steeds meer mensen kanker, wat de
vraag naar gerichte nazorg vergroot.
• Bewegen tijdens en na kankerbehandeling draagt aantoonbaar bij aan herstel en
kwaliteit van leven.
• Gespecialiseerde kennis is nodig om veilig te kunnen behandelen bij complexe
medische achtergronden.
2. De rol van de NVFL
2.1 Wat is de NVFL?
• De NVFL (Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie en
Oncologie) is de beroepsvereniging voor deze specialisatie.
• De vereniging vertegenwoordigt zowel oedeemfysiotherapeuten als
oncologiefysiotherapeuten.
• De NVFL erkent opleidingen en bevordert de kwaliteit binnen het vakgebied.
Pagina 2 van 16
, Oncologiefysiotherapeut: NVFL Specialisatie Stuvia
2.2 Samenwerking binnen het KNGF
• De NVFL opereert als beroepsinhoudelijke vereniging binnen het KNGF.
• Deze structuur zorgt voor afstemming met andere specialisaties binnen de
fysiotherapie.
• Het KNGF ondersteunt de NVFL bij kwaliteitsbewaking en belangenbehartiging.
3. Opleidingsroutes
3.1 Master na Master Oncologiefysiotherapie
• Dit verkorte masterprogramma duurt 1,5 jaar en is gericht op verdieping in
oncologiefysiotherapie.
• De opleiding combineert theoretische kennis met praktijkgerichte vaardigheden.
• Na afronding kan registratie plaatsvinden in het Individueel Register Fysiotherapie.
3.2 Kortere cursussen en nascholing
• HAN biedt een cursus van 5 bijeenkomsten aan, startend op 27 oktober 2026.
• NPi organiseert de verdiepingscursus 'Oncologie en Fysiotherapie', startend 8 maart
2027.
• Deze kortere trajecten zijn geschikt voor fysiotherapeuten die zich gericht willen
bijscholen.
4. Fysieke fitheid tijdens chemotherapie
4.1 Belang van bewegen tijdens behandeling
• Fysieke fitheid behouden tijdens chemotherapie kan bijwerkingen verminderen en
het herstel bevorderen.
• Aangepaste oefenprogramma's houden rekening met de fysieke belastbaarheid van
de patiënt tijdens behandeling.
• Nauwe samenwerking met de behandelend oncoloog is hierbij essentieel.
4.2 Aandachtspunten tijdens behandeling
• Bloedwaarden en medische status kunnen per behandelmoment verschillen en
vragen om aangepaste programma's.
• Patiënten ervaren vaak wisselende energie, wat vraagt om flexibiliteit in de
behandelplanning.
• Voorlichting aan de patiënt over wat wel en niet mogelijk is, is een belangrijk
onderdeel van de zorg.
5. Kankergerelateerde vermoeidheid
5.1 Wat is kankergerelateerde vermoeidheid?
• Kankergerelateerde vermoeidheid is een aanhoudende, ernstige vorm van
vermoeidheid die tijdens of na behandeling optreedt.
• Deze vermoeidheid verschilt van gewone vermoeidheid doordat rust vaak
onvoldoende verlichting biedt.
Pagina 3 van 16