Samenvatting Ruimtelijke onderzoeksmethoden
Inhoud
1. Inleiding x
2. Een studiegebied verkennen x
a. Beschrijving van een gebied in beleidsdocumenten
b. Secundaire (kwantitatieve) data
c. Observatie
3. Een studiegebied beter leren kennen: interviews en focusgroepen x
a. Expertinterviews/bevoorrechte getuigen
b. Diepte-interviews
c. Focusgroep
d. Visuele methoden
4. Onderzoek en ethiek x
a. Ethiek, onderzoek en het recht op wetenschap
b. Ethische code
c. Ethiek en onderzoek in de praktijk
5. Onderzoeksproces: surveyonderzoek x
6. Steekproeven: kwantitatief en kwalitatief x
a. Kwantitatief vs. Kwalitatief onderzoek
b. Kwantitatieve steekproef
c. Kwalitatieve steekproef
7. Kwantitatieve analyse statistiek, lessen bekijken! x
a. Kenmerken van variabelen
b. Verband tussen variabelen
c. Oefeningen
8. Ruimtelijke planning en planprocessen onderzoeken: literatuurstudie en
documentanalyse x
a. Literatuurstudie
b. Inhoudsanalyse, documentanalyse en discoursanalyse
9. Methodologieën x
a. Interventies en experimenten
b. Gevalstudies
c. Etnografie
d. Participatief actieonderzoek
e. Toekomst voorspellen en scenarioanalyse
f. Voorbeelden onderzoeksprojecten
10. Kennis, wetenschappelijk onderzoek en ruimtelijke planning x
a. Wetenschap & kennis
b. Positivistische kijk op kennis en wetenschap
c. Paradigma’s
d. Ontwerp en wetenschap
P a g i n a 1 | 57
,1.Inleiding
2.een studiegebied verkennen
a. Beschrijving van een gebied in beleidsdocumenten
Diverse schaalniveaus mogelijk:
- Plein/straat
- Buurt/wijk
- Gemeente/stad
- Privincie/regio
- …
Voorbereiding gewestplannen:
- Richtplan (1969)
o 1962: wet van de stedenbouw: elk stuk land krijgt een kleur van wat waar komt
(woningen, bossen, scholen…)
o Economische activiteiten onderzoeken, onderbouwd rationeel plannen
o
- Structuurplanning (1980)
o Analyse verschillende wijken: scholen, winkels, ziekenhuizen
o Eerst analyse, daarna plannen
o Veel cijfers, kaarten om alles te analyseren (bestaande toestand en transities)
o
- Beleidsplanning (2018)
o In plaats van structuurplanning
o Witboek BRV (Beleidsplan Ruimte Vlaanderen)
P a g i n a 2 | 57
,b. Secundaire (kwantitatieve) data
= data gebruiken dat iemand al heeft verzameld
- Primaire data = zelf verzamelen
- Secundaire data = bestaande data
o Geografische afbakening!
Statistische sectoren
Postcode
Arrondissement, vervoersregio,
o Data wordt geaggregeerd: rijksregister
Data samenvoegen want geen beschikking tot alle data (privacy)
Bv gemiddelde leeftijd of inkomen bepaalde groep
c. Observatie
- Verkennend: systematisch
- participerende observatie
o passief = niet beïnvloeden
o actief = meedoen, mee leven met bevolking, mee verkopen, iets opvallend
ergens zetten en kijken hoe mensen erop reageren
- foto’s, video’s, notities, schetsen…
- tijdstip, locatie, noteren,… (verbanden leggen)
P a g i n a 3 | 57
, 3.een studiegebied beter leren kennen: interviews en focusgroepen
a. Expertinterviews/bevoorrechte getuigen
Buurt beter leren kennen zonder met iedereen te spreken:
- wijkagenten, horeca uitbaters, kappers, huisartsen, scholen
- MAAR zijn niet noodzakelijk feiten
Elite interviews = expert interviews / interviews met (key) stakeholders / bevoorrechte getuigen
- Rijkere mensen, politici, mensen die een cruciale rol spelen in ruimteproces (bv mensen
die meewerken aan de oosterweel)
- Expert interview: kennis bekomen
- Elite interview: sleutelactoren die bepalende rol speelden
- Onderscheid expert/elite niet altijd duidelijk
- Gatekeeping
- Voorbereiding belangrijk
b. Diepte-interviews
= bij expert gegevens bekomen die je zelf niet hebt
- Interviews: grote diversiteit inzake vorm, aanpak,…
- Goed interviewen = informatierijke data verzamelen
- Goed interviewen <> geïnterviewden woorden in de mond leggen
- Betekenis die geïnterviewden geven aan leefwereld
Consolidated criteria for reporting qualitative studies (COREQ)
= richtlijnen als je een tekst gaat rapporteren
“Personal Characteristics
1. Interviewer/facilitator Which author/s conducted the interview or focus group?
2. Credentials What were the researcher’s credentials? E.g. PhD, MD
3. Occupation What was their occupation at the time of the study?
4. Gender Was the researcher male or female?
5. Experience and training What experience or training did the researcher have?
Etc.
P a g i n a 4 | 57
Inhoud
1. Inleiding x
2. Een studiegebied verkennen x
a. Beschrijving van een gebied in beleidsdocumenten
b. Secundaire (kwantitatieve) data
c. Observatie
3. Een studiegebied beter leren kennen: interviews en focusgroepen x
a. Expertinterviews/bevoorrechte getuigen
b. Diepte-interviews
c. Focusgroep
d. Visuele methoden
4. Onderzoek en ethiek x
a. Ethiek, onderzoek en het recht op wetenschap
b. Ethische code
c. Ethiek en onderzoek in de praktijk
5. Onderzoeksproces: surveyonderzoek x
6. Steekproeven: kwantitatief en kwalitatief x
a. Kwantitatief vs. Kwalitatief onderzoek
b. Kwantitatieve steekproef
c. Kwalitatieve steekproef
7. Kwantitatieve analyse statistiek, lessen bekijken! x
a. Kenmerken van variabelen
b. Verband tussen variabelen
c. Oefeningen
8. Ruimtelijke planning en planprocessen onderzoeken: literatuurstudie en
documentanalyse x
a. Literatuurstudie
b. Inhoudsanalyse, documentanalyse en discoursanalyse
9. Methodologieën x
a. Interventies en experimenten
b. Gevalstudies
c. Etnografie
d. Participatief actieonderzoek
e. Toekomst voorspellen en scenarioanalyse
f. Voorbeelden onderzoeksprojecten
10. Kennis, wetenschappelijk onderzoek en ruimtelijke planning x
a. Wetenschap & kennis
b. Positivistische kijk op kennis en wetenschap
c. Paradigma’s
d. Ontwerp en wetenschap
P a g i n a 1 | 57
,1.Inleiding
2.een studiegebied verkennen
a. Beschrijving van een gebied in beleidsdocumenten
Diverse schaalniveaus mogelijk:
- Plein/straat
- Buurt/wijk
- Gemeente/stad
- Privincie/regio
- …
Voorbereiding gewestplannen:
- Richtplan (1969)
o 1962: wet van de stedenbouw: elk stuk land krijgt een kleur van wat waar komt
(woningen, bossen, scholen…)
o Economische activiteiten onderzoeken, onderbouwd rationeel plannen
o
- Structuurplanning (1980)
o Analyse verschillende wijken: scholen, winkels, ziekenhuizen
o Eerst analyse, daarna plannen
o Veel cijfers, kaarten om alles te analyseren (bestaande toestand en transities)
o
- Beleidsplanning (2018)
o In plaats van structuurplanning
o Witboek BRV (Beleidsplan Ruimte Vlaanderen)
P a g i n a 2 | 57
,b. Secundaire (kwantitatieve) data
= data gebruiken dat iemand al heeft verzameld
- Primaire data = zelf verzamelen
- Secundaire data = bestaande data
o Geografische afbakening!
Statistische sectoren
Postcode
Arrondissement, vervoersregio,
o Data wordt geaggregeerd: rijksregister
Data samenvoegen want geen beschikking tot alle data (privacy)
Bv gemiddelde leeftijd of inkomen bepaalde groep
c. Observatie
- Verkennend: systematisch
- participerende observatie
o passief = niet beïnvloeden
o actief = meedoen, mee leven met bevolking, mee verkopen, iets opvallend
ergens zetten en kijken hoe mensen erop reageren
- foto’s, video’s, notities, schetsen…
- tijdstip, locatie, noteren,… (verbanden leggen)
P a g i n a 3 | 57
, 3.een studiegebied beter leren kennen: interviews en focusgroepen
a. Expertinterviews/bevoorrechte getuigen
Buurt beter leren kennen zonder met iedereen te spreken:
- wijkagenten, horeca uitbaters, kappers, huisartsen, scholen
- MAAR zijn niet noodzakelijk feiten
Elite interviews = expert interviews / interviews met (key) stakeholders / bevoorrechte getuigen
- Rijkere mensen, politici, mensen die een cruciale rol spelen in ruimteproces (bv mensen
die meewerken aan de oosterweel)
- Expert interview: kennis bekomen
- Elite interview: sleutelactoren die bepalende rol speelden
- Onderscheid expert/elite niet altijd duidelijk
- Gatekeeping
- Voorbereiding belangrijk
b. Diepte-interviews
= bij expert gegevens bekomen die je zelf niet hebt
- Interviews: grote diversiteit inzake vorm, aanpak,…
- Goed interviewen = informatierijke data verzamelen
- Goed interviewen <> geïnterviewden woorden in de mond leggen
- Betekenis die geïnterviewden geven aan leefwereld
Consolidated criteria for reporting qualitative studies (COREQ)
= richtlijnen als je een tekst gaat rapporteren
“Personal Characteristics
1. Interviewer/facilitator Which author/s conducted the interview or focus group?
2. Credentials What were the researcher’s credentials? E.g. PhD, MD
3. Occupation What was their occupation at the time of the study?
4. Gender Was the researcher male or female?
5. Experience and training What experience or training did the researcher have?
Etc.
P a g i n a 4 | 57
