Samenvatting Tumoren Spijsvertering | Ziekteleer: Spijsverteringsstelsel | KU Leuven | Professor Baki Topal

SAMENVATTING PROF TOPAL
TUMOREN SLOKDARM-MAAG-DUODENUM

SLOKDARMKANKER

2 histologische types

 Squameus celcarcinoom (= spinocellulair epithelioom,
plaveiselcelcarcinoom)
o Meest voorkomend (87%)
o Incidentie daalt
o Bovenste deel en middelste 1/3 slokdarm
 Adenocarcinoom
o Incidentie stijgt
o Onderste deel slokdarm
o Vaak uitgelokt door Barrett metaplasie

Male/Female ratio = 3:1

Leeftijd: meest frequent > 60 jaar

Geografische spreiding:

 Meest voorkomend in:
o Oost-Azië
o Afrika
o Enkele Oost-Europese landen
 Vooral afhankelijk van risicofactoren

Risicofactoren

 Vooral correlatie met levensstijl
 Mannen >> vrouwen
 Specifiek per celtype
o Squameus  rechtstreeks contact met carcinogene agentia
 Tabakgebruik
 Alcoholgebruik
 …
o Adenocarcinoom
 GERD
 Obesitas

Symptomen (afhankelijk van lokalisatie, type en grootte tumor)

 Dysfagie = moeilijk slikken

, o Vaak eerste + meest karakteristieke symptoom
o Vanaf 2/3 lumen obstructie
o Eerst moeite met vaste stoffen, daarna ook vloeistoffen
 Anorexie & gewichtsverlies
o Mede door dysfagie

 Thoracale pijn
o Bij invasie van neurale structuren
 Bv. N. vagus
 Heesheid bij invasie n. laryngeus recurrens
 Odynofagie = pijn bij slikken
o Wijst op ulceratie!
o Constante beschadiging van mucosa door tumor
 Hoesten tijdens slikken
o Oesofago-tracheale fistel (verbinding luchtweg met slokdarm)

Diagnose

 Duidelijk uit anamnese  onderzoek ter bevestiging
 Endoscopie met biopsie
o Weefsel nodig voor tumorbepaling
 Beeldvorming voor stadiëring
o Echo: ultrasound TN  betere beoordeling tumordiepte +
locoregionale lymfeklieren
o CT-thorax: CT TNM
o FDG-PET/CT-scan: cNM
 Moleculair onderzoek
o Bij metastasen
o Systeemtherapie beter richten tegen tumor

Behandeling

 MULTIDISCIPLINAIR
 40% patiënten = lokale, niet-gemetastaseerde kanker <-> 60%
inoperabele kanker met meta’s
 Prognostische factoren
o Tumorstadium
o Adequaatheid resectie
o Perioperatieve systeem(radio)therapie

BEHANDELING STAGING/TYPE TUMOR
EMR = endoscopische mucosale T1a (enkel tumor) N0 (geen
resectie lymfeklieren)

Oesophagectomie + (neo)adjuvante Lokale kanker

, chemotherapie

Chemotherapie + immuun-checkpoint Metastasen
inhibitors = systeemtherapie Inoperabele kanker

Palliatie Oesophagale stent
Dilatatie
Radiotherapie
Survival

 Squameus = adenocarcinoom
 Afhankelijk van stadium (hoe hoger, hoe meer tumor aanwezig)
o Stadium 1: 12-jaar survival = 30%
 Mediaan 8 jaar
o Stadium 4: 12-jaar survival = 10%
 Mediaan 4-6 maand

BENIGNE SLOKDARMTUMOREN

Allemaal zeldzaam!

Leiomyoom

 Meest frequente vorm
 Gladde spierweefsel tumor
 Vaak asymptomatisch (klein)
 Afhankelijk van volume  groter ~ symptomen maligne
o Dysfagie
o Thoracale pijn
o Bloedingen
o Odynofagie bij ulceratie
o Regurgitatie
 GEEN heeshuid of fistelisatie (hoest)  geen invasief weefsel!
 Kan potentieel maligne worden

Diagnose

 Endoscopie: makkelijk + snel diagnose
 Beelvorming: EUS, RX (niet vaak meer), CT of MRI

Behandeling

 EMR
o Lichte verdoving/algemene
verdoving

, o Dunne naald  vloeistof onder vroegtijdig letsel gespoten =
vochtkussen
o Vochtkussen opgezogen in kapje op uiteinde scoop
o Lus rondom vochtkussen  zachtjes aantrekken
o Stroom door draad voeren  vochtkussen afgesneden van
onderlaag
 Chirurgische resectie
o Indien te groot voor EMR
o Enkel tumor (<-> maligne)  geen oesophagectomie!

GOJ TUMOREN
Epidemiologie

 Lage incidentie  MAAR neemt toe!
 Vooral in Westerse wereld (veranderingen levensstijl,
voedingsgewoonten)
 Risicofactoren: GERD, Barrett-slokdarm, roken en obesitas

Meest gebruikte classificaties

 AJCC (American Joint Committee on Cancer)
o Binnen 5 cm van de GOJ
o Alle andere tumoren die > 5 cm van de GOJ liggen =
maagkanker
 Siewert
o Type I: 1 cm boven Z-lijn tot 5 cm boven Z-
lijn
o Type II: 1 cm boven Z-lijn tot 2 cm onder Z-
lijn
o Type III: 2 cm onder Z-lijn tot 5 cm onder Z-
lijn
 Maligne tumoren
 Bijna altijd adenocarcinoom
 Geen metastasen  heelkundige resectie
o Siewert type I = slokdarmresectie via thoracale toegang
o Siewert type II/III = (partiële) gastrectomie via abdominale
toegang



MALIGNE MAAGTUMOREN

99.5% maagtumoren = maligne!

2 types