Samenvatting psychopedagogiek
DEEL1: algemene inleiding op de pedagogiek
Hoofdstuk1: kinderen: (geen) gewone mensen
1. De stellingen van Ariès
1.1. Tijdens de middeleeuwen was er geen sprake van ‘het kind’
De eerste stelling luidt: tijdens de middeleeuwen heeft het kind als
afzonderlijke antropologische categorie bestaan.
Ariès betoogt dat de middeleeuwen weinig oog had voor:
- Het kind
- En nog minder voor de adolescent
Het kind riep wel een zeker gevoel op:
- De periode van fysieke hulpeloosheid werd erkend maar dit was niet
zo diepgaand
Nog andere bewijzen waarom er weinig waarde werd gehecht aan
kinderen:
- Kindermishandeling en kindermoord
- Geweld, dood en seksualiteit werd niet verborgen gehouden voor
kinderen
- Iets oudere kinderen fungeerden al snel als arbeidskrachten
- Het gezin is geen affectief milieu
1.2. 17de eeuw: de ontdekking van het kind
De tweede stelling (situeert zich in de 17de eeuw):
- De ‘ontdekking’ van het moderne kind- zijn
Het kind wordt belangrijk en krijgt stilaan een aparte plaats toegewezen.
Sentiment de l’enfance:
- Een quasi onvertaalbare aanduiding van het bewustzijn van het kind
en het gevoel voor het kind.
- ‘sentiment’ toont zich in een affectief geladen houding van spelen en
knuffelen
Kinderen werden als een specifiek soort mensen aanzien.
De ouder-kind relatie werd ‘geprivatiseerd’.
Geprivatiseerd = meer van de buitenwereld afgeschermd.
Typische gezinsproblemen doken op:
- Uitgestelde volwassenheid
- Communicatiestoornis tussen de generaties
, Samenvatting psychopedagogiek
- Het ‘verborgen leed’ n.a.v. gezinsproblemen (verwaarlozing,
echtscheidingsproblemen, …)
1.3. De ontdekking van het kind, een grote omslag? Kritiek op Ariès!
Vanuit diverse hoeken is er kritiek geuit op zijn stellingen:
- Eerste stelling: onderzoek toont aan dat de middeleeuwen niet zo
duister was. Mediëvisten maken zich sterk dat er wel degelijk sprake
was van liefde tussen ouders en kinderen.
- Over de kindermoord past ook enige nuance: het geslacht van het
kind en de sociaal-economische toestand van het gezin zou bepaald
hebben tot kindermoord werd overgegaan
- Tweede stelling: de pedagogische belangstelling nam zeker toe,
beginnend bij de sociaal hoogste klassen
Algemeen wordt er ook opgemerkt dat Ariès bijzonder weinig en
eenzijdige bronnenmateriaal aanvoert
Hij baseert zich namelijk op beschrijvingen en een beeldinterpretatie
Wat Ariès zelf te weinig onderkend heeft, is de plaats een de functie van
de school: in de 17de en 18de eeuw werd ‘kind zijn’ stilaan ‘scholier zijn’. In
die ‘moderne samenleving’ stijgen de verwachtingen t.o.v. de school:
- Opvoedingsdoelen werden uitgebreid en het vertrouwen in de
opvoedingsmethoden groeide
- Onderwijs stond niet alleen meer in functie van de beroepsopleiding.
à als middel tot moralisering en als weg tot maatschappelijke
hervorming
- Onderwijs kreeg een politieke taak
- Onderwijs kreeg een existentiële opdracht
, Samenvatting psychopedagogiek
Hoofdstuk 2: de paradox van het opvoeden: grootbrengen door
kleinhouden
1. Lea Dasberg over kinder- en jeugdland
Paradoxale in de opvoeding:
- We willen kinderen grootbrengen (emanciperen)
- En doen dit door hen klein te houden (bevoogden)
Paradox = tegenstrijdigheid
Van 1250 tot 1750:
- Treft Dasberg het kind aan als een volwassen in zakformaat
- Kinderen en volwassen vormden toen geen aparte categorieën van
mensen
Van 1750 tot 1945:
- En evolutie naar ‘kinder- en jeugdland’ = kind moet ‘kind’ kunnen
zijn
- Moeten bevrijd worden van (volwassen) fysieke en mentale lasten
- Belang kwam daarmee te liggen bij spel, zorg, onmondigheid en het
uitgesloten worden van de volwassenmaatschappij
- Tegelijkertijd zijn kinderen en jongeren geïnfantiliseerd: kinderlijk
beeld
W.O. II:
- Binnendringen van de volwassen wereld in ‘jeugdland’
- Kind zijn is iets anders dan volwassen zijn
- Gedesoriënteerde jeugd
2. Het paradoxaal karakter van het opvoeden blootgelegd!
Ze plaats zich in de traditie van Ariès. Dat betekent:
- Volgens hen beiden is er een plotse ommekeer in de geschiedenis
van het kind
Dasberg is een goede aanvulling op Ariès omdat ze een specifiek
pedagogisch element heeft blootgelegd in de geschiedenis van het kind
DEEL1: algemene inleiding op de pedagogiek
Hoofdstuk1: kinderen: (geen) gewone mensen
1. De stellingen van Ariès
1.1. Tijdens de middeleeuwen was er geen sprake van ‘het kind’
De eerste stelling luidt: tijdens de middeleeuwen heeft het kind als
afzonderlijke antropologische categorie bestaan.
Ariès betoogt dat de middeleeuwen weinig oog had voor:
- Het kind
- En nog minder voor de adolescent
Het kind riep wel een zeker gevoel op:
- De periode van fysieke hulpeloosheid werd erkend maar dit was niet
zo diepgaand
Nog andere bewijzen waarom er weinig waarde werd gehecht aan
kinderen:
- Kindermishandeling en kindermoord
- Geweld, dood en seksualiteit werd niet verborgen gehouden voor
kinderen
- Iets oudere kinderen fungeerden al snel als arbeidskrachten
- Het gezin is geen affectief milieu
1.2. 17de eeuw: de ontdekking van het kind
De tweede stelling (situeert zich in de 17de eeuw):
- De ‘ontdekking’ van het moderne kind- zijn
Het kind wordt belangrijk en krijgt stilaan een aparte plaats toegewezen.
Sentiment de l’enfance:
- Een quasi onvertaalbare aanduiding van het bewustzijn van het kind
en het gevoel voor het kind.
- ‘sentiment’ toont zich in een affectief geladen houding van spelen en
knuffelen
Kinderen werden als een specifiek soort mensen aanzien.
De ouder-kind relatie werd ‘geprivatiseerd’.
Geprivatiseerd = meer van de buitenwereld afgeschermd.
Typische gezinsproblemen doken op:
- Uitgestelde volwassenheid
- Communicatiestoornis tussen de generaties
, Samenvatting psychopedagogiek
- Het ‘verborgen leed’ n.a.v. gezinsproblemen (verwaarlozing,
echtscheidingsproblemen, …)
1.3. De ontdekking van het kind, een grote omslag? Kritiek op Ariès!
Vanuit diverse hoeken is er kritiek geuit op zijn stellingen:
- Eerste stelling: onderzoek toont aan dat de middeleeuwen niet zo
duister was. Mediëvisten maken zich sterk dat er wel degelijk sprake
was van liefde tussen ouders en kinderen.
- Over de kindermoord past ook enige nuance: het geslacht van het
kind en de sociaal-economische toestand van het gezin zou bepaald
hebben tot kindermoord werd overgegaan
- Tweede stelling: de pedagogische belangstelling nam zeker toe,
beginnend bij de sociaal hoogste klassen
Algemeen wordt er ook opgemerkt dat Ariès bijzonder weinig en
eenzijdige bronnenmateriaal aanvoert
Hij baseert zich namelijk op beschrijvingen en een beeldinterpretatie
Wat Ariès zelf te weinig onderkend heeft, is de plaats een de functie van
de school: in de 17de en 18de eeuw werd ‘kind zijn’ stilaan ‘scholier zijn’. In
die ‘moderne samenleving’ stijgen de verwachtingen t.o.v. de school:
- Opvoedingsdoelen werden uitgebreid en het vertrouwen in de
opvoedingsmethoden groeide
- Onderwijs stond niet alleen meer in functie van de beroepsopleiding.
à als middel tot moralisering en als weg tot maatschappelijke
hervorming
- Onderwijs kreeg een politieke taak
- Onderwijs kreeg een existentiële opdracht
, Samenvatting psychopedagogiek
Hoofdstuk 2: de paradox van het opvoeden: grootbrengen door
kleinhouden
1. Lea Dasberg over kinder- en jeugdland
Paradoxale in de opvoeding:
- We willen kinderen grootbrengen (emanciperen)
- En doen dit door hen klein te houden (bevoogden)
Paradox = tegenstrijdigheid
Van 1250 tot 1750:
- Treft Dasberg het kind aan als een volwassen in zakformaat
- Kinderen en volwassen vormden toen geen aparte categorieën van
mensen
Van 1750 tot 1945:
- En evolutie naar ‘kinder- en jeugdland’ = kind moet ‘kind’ kunnen
zijn
- Moeten bevrijd worden van (volwassen) fysieke en mentale lasten
- Belang kwam daarmee te liggen bij spel, zorg, onmondigheid en het
uitgesloten worden van de volwassenmaatschappij
- Tegelijkertijd zijn kinderen en jongeren geïnfantiliseerd: kinderlijk
beeld
W.O. II:
- Binnendringen van de volwassen wereld in ‘jeugdland’
- Kind zijn is iets anders dan volwassen zijn
- Gedesoriënteerde jeugd
2. Het paradoxaal karakter van het opvoeden blootgelegd!
Ze plaats zich in de traditie van Ariès. Dat betekent:
- Volgens hen beiden is er een plotse ommekeer in de geschiedenis
van het kind
Dasberg is een goede aanvulling op Ariès omdat ze een specifiek
pedagogisch element heeft blootgelegd in de geschiedenis van het kind
