lOMoARcPSD|43570948
Mondzorgplan (Arteveldehogeschool)
Inhoud
MONDZORGPLAN ............................................................................................................................................. 3
1.1Individueel, hoezo? ............................................................................................................................... 3
1.2Een holistische benadering ................................................................................................................... 3
1.3 Patiëntgerichte zorgen ......................................................................................................................... 3
1.2.2 The power patiënt.................................................................................................................................. 4
2.methodische werken .................................................................................................................. 4
2.1 Kenmerken van methodisch werken ........................................................................................... 4
2.2 methodische werken in de gezondheidszorg ( het boekje) ............................................................. 5
1. inleiding in de Gezondheidszorg............................................................................................... 5
2.evoluties en trends in de gezondheidzorg................................................................................... 5
3. betrokkenen in de zorg ............................................................................................................ 5
4. Competentie van de gezondheidsbeoefenaar ........................................................................... 6
5.De professional als Samenwerker ............................................................................................. 6
6.Professionele identiteit & kwaliteitszorg .................................................................................... 7
2.3 De verschillende fases (deel2) ................................................................................................... 8
3. Fase 1 verzamelen van Achtergrondinformatie .............................................................................. 9
3.1. Aanmelding .......................................................................................................................................... 9
3.2 Administratieve gegevens .................................................................................................................... 9
3.3 Intakegesprek ..................................................................................................................................... 10
3.1.2 Medische anamnese ....................................................................................................................... 10
4.FASE 2 – Assessment, Analyse van Gegevens & Diagnose ............................................................. 27
4.1 Klinisch onderzoek ............................................................................................................................. 28
3.1.4.1 Extra-oraal onderzoek ...................................................................................................................... 28
3.1.4.2 Intra-oraal onderzoek van weke weefsel ......................................................................................... 29
Aandachtspunten bij de inspectie van de gingiva.................................................................................... 33
3.1.4.3 Intra-oraal status praesens .............................................................................................................. 35
4.3 Intra-oraal onderzoek:cariës ................................................................................................... 36
4.3.1 Wat is cariës? .................................................................................................................................. 36
4.3.2Hoe ontstaan cariës? ....................................................................................................................... 36
4.2.4 indeling cariës ................................................................................................................................. 38
Volgens progressiestadium .......................................................................................................... 38
ICDAS (=international caries detection& assessment system, classifying stages of the caries
process) .................................................................................................................................................... 39
Volgens plaats (van oorsprong) ..................................................................................................... 39
Classificatie van Black.............................................................................................................................. 40
Black-classificatie – ezelsbrug ................................................................................................................. 40
“Fissuur – Achter – Voor – Punt – Hals – Top”......................................................................................... 40
Volgens evolutiesnelheid ............................................................................................................. 40
1
, lOMoARcPSD|43570948
Volgens progressieactiviteit .......................................................................................................... 40
4.3 Mondhygiene ...................................................................................................................................... 43
4.4 Caries – behandeling: curatief vs preventief ..................................................................................... 44
4.5 Intra-oraal onderzoek – Tandslijtage ......................................................................................... 45
Diagnostiek van tandslijtage ..................................................................................................... 47
4.6 INTRA-ORAAL ONDERZOEK TANDVERKLEURINGEN & ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN ............... 48
4.7 Intra-oraal onderzoek: Parodontaal .......................................................................................... 49
1. DPSI=Dutch Periodontal Screening Index) ..................................................................................... 49
2. Parodontiumstatus ............................................................................................................................... 50
3. Furcatie meeting ................................................................................................................................... 51
4. Mobiliteitsgraad .................................................................................................................................... 51
4.7 Intra-oraal onderzoek: Tandwisseling & tand-en kaakstand ........................................................ 51
4.7.1 Classificatie van Angle .................................................................................................................... 52
4.8 Röntgenologische onderzoek .................................................................................................. 54
4.8.1 Opnametechnieken in de tandheelkunde ....................................................................................... 55
4.8.2 Radiolucent VS Radio- opaak ......................................................................................................... 55
4.9 diagnosestelling & overleg met de patiënt ................................................................................. 55
5.FASE 3 OPSTELLEN VAN EEN ZORGPLAN .................................................................................... 56
6.FASE 4 – UITVOEREN VAN INTERVENTIES .................................................................................... 59
7.FASE 5 EVALUATIE..................................................................................................................... 61
EMRRH (= Europese Medisch Risico Registrerende Anamnese) .............................................................. 62
CASSUSEN .................................................................................................................................................. 62
Systematiek .............................................................................................................................................. 62
2
, lOMoARcPSD|43570948
MONDZORGPLAN
1. Wat is het doel van een mondzorgplan?
= Een mondzorgplan is een mondzorgtraject om een gezond mondmilieu te verkrijgen, te
handhaven en te bevorderen.
Een goed mondzorgplan dient aan 3 vereisten te voldoen:
- Individueel
- Holistisch
- Patiëntgericht
1.1Individueel, hoezo?
Een mondzorgplan is specifiek gemaakt per persoon. Daarom is het belangrijk met
verschillende factoren rekening te houden:
- Persoonlijkheid, leeftijd, …
- Zorgvraag, verwachtingen en wensen (bv.: patiënt wil tanden laten bleken)
- Dentale en medische voorgeschiedenis (bv.: patiënt heeft vaak cariës gehad)
- Huidige gebits- en gezondheidssituatie (bv.: patiënt heeft kanker)
- Mondhygiëne (bv.: poetst en flost de patiënt regelmatig?)
- Eet- en drinkgewoonten (bv.: patiënt drinkt veel cola)
- Sociaal economische status of achtergrond (bv.: heeft patiënt kinderen)
Hoe het mondzorgplan opgesteld wordt is ook afhankelijk van de verschillende settings, dit
kan bijvoorbeeld zijn:
- Algemene tandartspraktijk
- Praktijken voor parodontologie en orthodontie
- Verzorging van chronische zieken
- Verzorging van kwetsbare ouderen
- Verpleeg- en verzorgingstehuizen
- Rusthuizen
- Gehandicaptenzorg
- …
1.2Een holistische benadering
Een holistische benadering neemt de totaliteit van de persoon in beschouwing. We bekijken
de patiënt als het centrum en houden rekening met het geheel.
- Mentaal
- Emotioneel
- Fysisch
- Sociaal
- Omgevingsfactoren
1.3 Patiëntgerichte zorgen
De patiënt staat ten allen tijde centraal in het mondzorgplan:
- Wordt actief betrokken in de besluitvorming
- Wordt in zijn keuzes gerespecteerd
- Op deze manier draagt de patiënt mede-verantwoordelijkheid voor zijn eigen
zorgtraject. De patiënt begaat zo “Informed Consent (=geinformeerde toestemming)”
3
, lOMoARcPSD|43570948
1.2.2 The power patiënt
Voordelen:
- Betere behandelresultaten
- Minder neveneffecten
- Grotere gezondheidswinst
- Betere diagnostiek
- Het vermijden van een tunnelvisie
- Betere therapietrouw: betere opvolging van adviezen
HOE?
1. MH en patiënt zijn een team
2. Betrek de patiënt actief bij de diagnose
3. Geef uitleg bij de verschillende opties
4. Kom tot een gemeenschappelijke oplossing
2.methodische werken
Wat?
= Het gesystematiseerd en overwogen te werk gaan om een bepaald doel te bereiken.
Het is een voorwaarde om kwaliteitsvol zorg te verlenen en concretiseert zich in een strategie die
ervaren zorgverleners hanteren.
Methodisch werken impliceert het integreren van theorie en praktijk, het toepassen van methoden
en naderhand kritisch reflecteren -> beroepsattitude
2.1 Kenmerken van methodisch werken
Doelgericht: de zorgverlener weet welk doel hij wil bereiken. Doelstellingen worden
concreet geformuleerd zodat de resultaten evalueerbaar zijn.
Bewust: de zorgverlener is zich bewust van het effect van zijn handelen op de
zorgvrager als van het effect van de zorgvrager op zijn zorgverlenend handelen. Dat
veronderstelt zelfreflectie en evidence-based handelen.
Bewust staat tegenover impulsief (ongecontroleerd), traditioneel of enkel intuïtief
(een ingeving zonder te weten waarom men iets doet).
Systematisch m.a.w. er wordt stap-voor-stap op een weloverwogen, vooraf
vastgestelde, werkwijze gewerkt.
Procesmatig. Een proces is een serie stappen in de ‘tijd’ met een bepaalde
continuïteit en in een bepaalde richting, rekening houdend met het effect van de
ene stap op de andere
Waarom?
= een leidraad en voorwaarde om op een professioneel
verantwoorde manier kwaliteitsvolle zorg te verlenen
= een sterke basis voor resultaat en kwaliteit
• Behoefte aan een gemeenschappelijke visie, taal, context en methodologie
• Noodzaak om doelgericht, bewust, systematisch en procesmatig te werken
• Een methodisch kader zorgt voor een gezamenlijke taal, minder
misverstanden en een vlottere samenwerking
4
Mondzorgplan (Arteveldehogeschool)
Inhoud
MONDZORGPLAN ............................................................................................................................................. 3
1.1Individueel, hoezo? ............................................................................................................................... 3
1.2Een holistische benadering ................................................................................................................... 3
1.3 Patiëntgerichte zorgen ......................................................................................................................... 3
1.2.2 The power patiënt.................................................................................................................................. 4
2.methodische werken .................................................................................................................. 4
2.1 Kenmerken van methodisch werken ........................................................................................... 4
2.2 methodische werken in de gezondheidszorg ( het boekje) ............................................................. 5
1. inleiding in de Gezondheidszorg............................................................................................... 5
2.evoluties en trends in de gezondheidzorg................................................................................... 5
3. betrokkenen in de zorg ............................................................................................................ 5
4. Competentie van de gezondheidsbeoefenaar ........................................................................... 6
5.De professional als Samenwerker ............................................................................................. 6
6.Professionele identiteit & kwaliteitszorg .................................................................................... 7
2.3 De verschillende fases (deel2) ................................................................................................... 8
3. Fase 1 verzamelen van Achtergrondinformatie .............................................................................. 9
3.1. Aanmelding .......................................................................................................................................... 9
3.2 Administratieve gegevens .................................................................................................................... 9
3.3 Intakegesprek ..................................................................................................................................... 10
3.1.2 Medische anamnese ....................................................................................................................... 10
4.FASE 2 – Assessment, Analyse van Gegevens & Diagnose ............................................................. 27
4.1 Klinisch onderzoek ............................................................................................................................. 28
3.1.4.1 Extra-oraal onderzoek ...................................................................................................................... 28
3.1.4.2 Intra-oraal onderzoek van weke weefsel ......................................................................................... 29
Aandachtspunten bij de inspectie van de gingiva.................................................................................... 33
3.1.4.3 Intra-oraal status praesens .............................................................................................................. 35
4.3 Intra-oraal onderzoek:cariës ................................................................................................... 36
4.3.1 Wat is cariës? .................................................................................................................................. 36
4.3.2Hoe ontstaan cariës? ....................................................................................................................... 36
4.2.4 indeling cariës ................................................................................................................................. 38
Volgens progressiestadium .......................................................................................................... 38
ICDAS (=international caries detection& assessment system, classifying stages of the caries
process) .................................................................................................................................................... 39
Volgens plaats (van oorsprong) ..................................................................................................... 39
Classificatie van Black.............................................................................................................................. 40
Black-classificatie – ezelsbrug ................................................................................................................. 40
“Fissuur – Achter – Voor – Punt – Hals – Top”......................................................................................... 40
Volgens evolutiesnelheid ............................................................................................................. 40
1
, lOMoARcPSD|43570948
Volgens progressieactiviteit .......................................................................................................... 40
4.3 Mondhygiene ...................................................................................................................................... 43
4.4 Caries – behandeling: curatief vs preventief ..................................................................................... 44
4.5 Intra-oraal onderzoek – Tandslijtage ......................................................................................... 45
Diagnostiek van tandslijtage ..................................................................................................... 47
4.6 INTRA-ORAAL ONDERZOEK TANDVERKLEURINGEN & ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN ............... 48
4.7 Intra-oraal onderzoek: Parodontaal .......................................................................................... 49
1. DPSI=Dutch Periodontal Screening Index) ..................................................................................... 49
2. Parodontiumstatus ............................................................................................................................... 50
3. Furcatie meeting ................................................................................................................................... 51
4. Mobiliteitsgraad .................................................................................................................................... 51
4.7 Intra-oraal onderzoek: Tandwisseling & tand-en kaakstand ........................................................ 51
4.7.1 Classificatie van Angle .................................................................................................................... 52
4.8 Röntgenologische onderzoek .................................................................................................. 54
4.8.1 Opnametechnieken in de tandheelkunde ....................................................................................... 55
4.8.2 Radiolucent VS Radio- opaak ......................................................................................................... 55
4.9 diagnosestelling & overleg met de patiënt ................................................................................. 55
5.FASE 3 OPSTELLEN VAN EEN ZORGPLAN .................................................................................... 56
6.FASE 4 – UITVOEREN VAN INTERVENTIES .................................................................................... 59
7.FASE 5 EVALUATIE..................................................................................................................... 61
EMRRH (= Europese Medisch Risico Registrerende Anamnese) .............................................................. 62
CASSUSEN .................................................................................................................................................. 62
Systematiek .............................................................................................................................................. 62
2
, lOMoARcPSD|43570948
MONDZORGPLAN
1. Wat is het doel van een mondzorgplan?
= Een mondzorgplan is een mondzorgtraject om een gezond mondmilieu te verkrijgen, te
handhaven en te bevorderen.
Een goed mondzorgplan dient aan 3 vereisten te voldoen:
- Individueel
- Holistisch
- Patiëntgericht
1.1Individueel, hoezo?
Een mondzorgplan is specifiek gemaakt per persoon. Daarom is het belangrijk met
verschillende factoren rekening te houden:
- Persoonlijkheid, leeftijd, …
- Zorgvraag, verwachtingen en wensen (bv.: patiënt wil tanden laten bleken)
- Dentale en medische voorgeschiedenis (bv.: patiënt heeft vaak cariës gehad)
- Huidige gebits- en gezondheidssituatie (bv.: patiënt heeft kanker)
- Mondhygiëne (bv.: poetst en flost de patiënt regelmatig?)
- Eet- en drinkgewoonten (bv.: patiënt drinkt veel cola)
- Sociaal economische status of achtergrond (bv.: heeft patiënt kinderen)
Hoe het mondzorgplan opgesteld wordt is ook afhankelijk van de verschillende settings, dit
kan bijvoorbeeld zijn:
- Algemene tandartspraktijk
- Praktijken voor parodontologie en orthodontie
- Verzorging van chronische zieken
- Verzorging van kwetsbare ouderen
- Verpleeg- en verzorgingstehuizen
- Rusthuizen
- Gehandicaptenzorg
- …
1.2Een holistische benadering
Een holistische benadering neemt de totaliteit van de persoon in beschouwing. We bekijken
de patiënt als het centrum en houden rekening met het geheel.
- Mentaal
- Emotioneel
- Fysisch
- Sociaal
- Omgevingsfactoren
1.3 Patiëntgerichte zorgen
De patiënt staat ten allen tijde centraal in het mondzorgplan:
- Wordt actief betrokken in de besluitvorming
- Wordt in zijn keuzes gerespecteerd
- Op deze manier draagt de patiënt mede-verantwoordelijkheid voor zijn eigen
zorgtraject. De patiënt begaat zo “Informed Consent (=geinformeerde toestemming)”
3
, lOMoARcPSD|43570948
1.2.2 The power patiënt
Voordelen:
- Betere behandelresultaten
- Minder neveneffecten
- Grotere gezondheidswinst
- Betere diagnostiek
- Het vermijden van een tunnelvisie
- Betere therapietrouw: betere opvolging van adviezen
HOE?
1. MH en patiënt zijn een team
2. Betrek de patiënt actief bij de diagnose
3. Geef uitleg bij de verschillende opties
4. Kom tot een gemeenschappelijke oplossing
2.methodische werken
Wat?
= Het gesystematiseerd en overwogen te werk gaan om een bepaald doel te bereiken.
Het is een voorwaarde om kwaliteitsvol zorg te verlenen en concretiseert zich in een strategie die
ervaren zorgverleners hanteren.
Methodisch werken impliceert het integreren van theorie en praktijk, het toepassen van methoden
en naderhand kritisch reflecteren -> beroepsattitude
2.1 Kenmerken van methodisch werken
Doelgericht: de zorgverlener weet welk doel hij wil bereiken. Doelstellingen worden
concreet geformuleerd zodat de resultaten evalueerbaar zijn.
Bewust: de zorgverlener is zich bewust van het effect van zijn handelen op de
zorgvrager als van het effect van de zorgvrager op zijn zorgverlenend handelen. Dat
veronderstelt zelfreflectie en evidence-based handelen.
Bewust staat tegenover impulsief (ongecontroleerd), traditioneel of enkel intuïtief
(een ingeving zonder te weten waarom men iets doet).
Systematisch m.a.w. er wordt stap-voor-stap op een weloverwogen, vooraf
vastgestelde, werkwijze gewerkt.
Procesmatig. Een proces is een serie stappen in de ‘tijd’ met een bepaalde
continuïteit en in een bepaalde richting, rekening houdend met het effect van de
ene stap op de andere
Waarom?
= een leidraad en voorwaarde om op een professioneel
verantwoorde manier kwaliteitsvolle zorg te verlenen
= een sterke basis voor resultaat en kwaliteit
• Behoefte aan een gemeenschappelijke visie, taal, context en methodologie
• Noodzaak om doelgericht, bewust, systematisch en procesmatig te werken
• Een methodisch kader zorgt voor een gezamenlijke taal, minder
misverstanden en een vlottere samenwerking
4
