Begrippenlijst PSKA
Hoorcollege 1
Socialisatie Een (1)proces waarbij kinderen kennis,
vaardigheden en gedragingen
(2)verkrijgen/aanleren en overtuigingen,
waarden en normen eigen maken die eigen zijn
aan een bepaalde (3)cultuur/samenleving,
waardoor ze in staat zijn te participeren in de
samenleving.
Unidirectioneel 1 richting op (alle systemen hebben invloed op
een kind)
Bidirectioneel kind heeft ook bepaalde kenmerken (nature-
nurture samenwerking)
Transactioneel Bidirectionele processen over de tijd (langere
periode van bidirectioneel)
Psychodynamische benadering van Freud Ouder moet zorgen dat kind zich ontwikkelt.
Ouders taak om kind te helpen om impulsen te
beheersen, om te buigen, of uit te stellen
(zelfregulatie).
- Driften-> gedrag
- Sterke intrinsieke energie
- Conflict omgeving
- Externe controle-> interne
controle/identificatie (super-ego)
Id freud Primitieve driften leiden tot genot.
Maximaliseert het plezier en voldoet
onmiddellijk aan behoeften (zuigelingen)
directe behoeftebevrediging
ego reguleert implusen, probeert behoeften te
bevredigen door gepast, sociaal constructief
gedrag.
superego geweten, wanneer het kind moraal, waarden,
rollen en een geweten ontwikkelt of om dit toe
te passen op haar eigen daden.
Ego-controle 1970: Block & Block impulsen controleren
Ego-resiliency 1970: Block & Block de mate van impuls controle
Effortful control 1990: Rothbart aandacht verdelen, inhibitie (inhouden van
uitingen), waarnemend sensitief zijn, lage
intensiteit van plezier
Martinus Langeveld Taak van ouders is kind helpen ‘mondig’ te
worden. Doel is zelfverantwoordelijke
zelfbepaling.
Dr. Spock (1903-1998) Behoefte van ouders aan informatie en
ondersteuning
, • Begin 20e eeuw: behavioristisch perspectief
• Klassieke conditionering (Watson 1878-1958)
• Nadruk op uiterlijk gedrag
• Versterken van associaties: stimulus -> respons
• Leren door associaties (Pavlov)- klassieke
conditionering
In het kort:
behoefte van ouders aan informatie en
ondersteuning
tabula rasa Het kind is een onbeschreven blad
Operante conditionering Positieve bekrachtiging-> goed gedrag belonen
Negatieve bekrachtiging-> straffen
Erik Erikson: psychosociale theorie geloof dat ontwikkeling een discontinu proces is
en dat door een aantal fasen heen loopt. Deze
lopen in tegenstelling tot Freud ook door de
volwassenheid. Voor elke fase specificeerde hij
de persoonlijke en sociale taken die een individu
moet volbrengen, en de risico’s van die taken als
ze niet volbracht worden
Bandura (1925-2021) Leren door observeren en imiteren
Self-efficacy (zelfredzaamheid = denken dat je bepaald
gedrag wel kan) hoge mate eerder gedrag laten
zien.
Ainsworth Het kind heeft de aangeboren neiging om bij de
ouder bescherming te zoeken in geval van stress,
gevaar of ziekte / gebruikt ouder om omgeving
te exploreren
Diathesis-Stress model kinderen kunnen verschillend reageren op
situaties- sensitieve kinderen in slechte
omstandigheden reageren slechter dan normale
kinderen. In positieve omstandigheden is er geen
verschil.
differential Susceptibility model sensitieve kinderen in slechte omstandigheden
reageren slechter dan normale kinderen. In
positieve omstandigheden reageren ze beter.
Hoorcollege 2
Vermijdende hechting Hebben geleerd niet te kunnen vertrouwen op
ouder bij stress. Negeert moeder bij terugkomst.
Ambivalente hechting Onzeker over het inconsistente gedrag van
ouder. Overstuur als ze weg zijn en terugkomen
als ze boos zijn.
Verstoorde hechting in de war van de situatie kunnen nabijheid
zoeken bij vreemden, huilen als ze ouder weer
zien, bij verwaarlozing vaak voorkomt.
Gedesorganiseerde hechting Gedesorganiseerd toenadering vermijdend
gedrag. Vaak bij mishandeling.
Attachment Q-sort Secure-base gedrag: balans tussen nabijheid en
exploratie-In natuurlijke situatie (observatie)-90
kaartjes met gedragsbeschrijvingen -VB:
“Kind zoekt actief contact met moeder als hij/zij
verdrietig of van streek is” -
Hoorcollege 1
Socialisatie Een (1)proces waarbij kinderen kennis,
vaardigheden en gedragingen
(2)verkrijgen/aanleren en overtuigingen,
waarden en normen eigen maken die eigen zijn
aan een bepaalde (3)cultuur/samenleving,
waardoor ze in staat zijn te participeren in de
samenleving.
Unidirectioneel 1 richting op (alle systemen hebben invloed op
een kind)
Bidirectioneel kind heeft ook bepaalde kenmerken (nature-
nurture samenwerking)
Transactioneel Bidirectionele processen over de tijd (langere
periode van bidirectioneel)
Psychodynamische benadering van Freud Ouder moet zorgen dat kind zich ontwikkelt.
Ouders taak om kind te helpen om impulsen te
beheersen, om te buigen, of uit te stellen
(zelfregulatie).
- Driften-> gedrag
- Sterke intrinsieke energie
- Conflict omgeving
- Externe controle-> interne
controle/identificatie (super-ego)
Id freud Primitieve driften leiden tot genot.
Maximaliseert het plezier en voldoet
onmiddellijk aan behoeften (zuigelingen)
directe behoeftebevrediging
ego reguleert implusen, probeert behoeften te
bevredigen door gepast, sociaal constructief
gedrag.
superego geweten, wanneer het kind moraal, waarden,
rollen en een geweten ontwikkelt of om dit toe
te passen op haar eigen daden.
Ego-controle 1970: Block & Block impulsen controleren
Ego-resiliency 1970: Block & Block de mate van impuls controle
Effortful control 1990: Rothbart aandacht verdelen, inhibitie (inhouden van
uitingen), waarnemend sensitief zijn, lage
intensiteit van plezier
Martinus Langeveld Taak van ouders is kind helpen ‘mondig’ te
worden. Doel is zelfverantwoordelijke
zelfbepaling.
Dr. Spock (1903-1998) Behoefte van ouders aan informatie en
ondersteuning
, • Begin 20e eeuw: behavioristisch perspectief
• Klassieke conditionering (Watson 1878-1958)
• Nadruk op uiterlijk gedrag
• Versterken van associaties: stimulus -> respons
• Leren door associaties (Pavlov)- klassieke
conditionering
In het kort:
behoefte van ouders aan informatie en
ondersteuning
tabula rasa Het kind is een onbeschreven blad
Operante conditionering Positieve bekrachtiging-> goed gedrag belonen
Negatieve bekrachtiging-> straffen
Erik Erikson: psychosociale theorie geloof dat ontwikkeling een discontinu proces is
en dat door een aantal fasen heen loopt. Deze
lopen in tegenstelling tot Freud ook door de
volwassenheid. Voor elke fase specificeerde hij
de persoonlijke en sociale taken die een individu
moet volbrengen, en de risico’s van die taken als
ze niet volbracht worden
Bandura (1925-2021) Leren door observeren en imiteren
Self-efficacy (zelfredzaamheid = denken dat je bepaald
gedrag wel kan) hoge mate eerder gedrag laten
zien.
Ainsworth Het kind heeft de aangeboren neiging om bij de
ouder bescherming te zoeken in geval van stress,
gevaar of ziekte / gebruikt ouder om omgeving
te exploreren
Diathesis-Stress model kinderen kunnen verschillend reageren op
situaties- sensitieve kinderen in slechte
omstandigheden reageren slechter dan normale
kinderen. In positieve omstandigheden is er geen
verschil.
differential Susceptibility model sensitieve kinderen in slechte omstandigheden
reageren slechter dan normale kinderen. In
positieve omstandigheden reageren ze beter.
Hoorcollege 2
Vermijdende hechting Hebben geleerd niet te kunnen vertrouwen op
ouder bij stress. Negeert moeder bij terugkomst.
Ambivalente hechting Onzeker over het inconsistente gedrag van
ouder. Overstuur als ze weg zijn en terugkomen
als ze boos zijn.
Verstoorde hechting in de war van de situatie kunnen nabijheid
zoeken bij vreemden, huilen als ze ouder weer
zien, bij verwaarlozing vaak voorkomt.
Gedesorganiseerde hechting Gedesorganiseerd toenadering vermijdend
gedrag. Vaak bij mishandeling.
Attachment Q-sort Secure-base gedrag: balans tussen nabijheid en
exploratie-In natuurlijke situatie (observatie)-90
kaartjes met gedragsbeschrijvingen -VB:
“Kind zoekt actief contact met moeder als hij/zij
verdrietig of van streek is” -
