Samenvatting Samenvattende cursus deel 3/3 Bouwmanagement 1 | Aansprakelijkheid & Woningbouw | KU Leuven | 2026

9. Strafrechtelijke aansprakelijkheid
9.1 Onopzettelijke slagen en verwondingen
Artikel 418 Strafwetboek bestraft wie door gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg iemand doodt of
letsels toebrengt, zonder de bedoeling te hebben die persoon aan te randen.
 Onopzettelijk doden: gevangenisstraf van 3 maanden tot 2 jaar en geldboete van 50 tot 1.000 euro.
 Onopzettelijke slagen en verwondingen: gevangenisstraf van 8 dagen tot 6 m en/of geldboete van 50
tot 500 euro.
 Elke fout kan volstaan, zelfs een lichte fout.
 Men vergelijkt het gedrag met dat van een normale voorzichtige en redelijke persoon in dezelfde
omstandigheden.
 Niet-naleving van wettelijke bepalingen of technische normen kan zo'n fout uitmaken.
 Men kan aansprakelijk zijn voor eigen daden én voor personen die onder zijn gezag staan.
Voorbeeld uit de cursus: een werfleider die arbeiders een ongeschikte stelling laat gebruiken.

9.2 Sociaal Strafwetboek

Illegale arbeid
 Het tewerkstellen van een illegaal in België verblijvende persoon is strafbaar.
 Straf: geldboete van 600 tot 6.000 euro per werknemer en/of gevangenisstraf van 6 maanden tot 3
jaar.
 De hoofdaannemer kan dezelfde straf oplopen, tenzij hij vooraf een schriftelijke verklaring van de
onderaannemer heeft dat die geen illegalen tewerkstelt én hij geen kennis had van de illegale
tewerkstelling.
 Ook de opdrachtgever kan worden gestraft wanneer hij kennis had van de illegale arbeid.

Welzijnswet
 Men moet veiligheidsverplichtingen ook door onderaannemers laten naleven.
 Men moet informeren over de risico's op de werf.
 Men moet met de onderaannemer een overeenkomst sluiten over de te nemen
veiligheidsmaatregelen.
 Bij schending zijn geldboetes, gevangenisstraf en eventueel beroepsverbod mogelijk.
Extra uitleg: deze regels willen vermijden dat veiligheid 'verdwijnt' in de keten van aannemers en
onderaannemers. Ook wie coördineert of laat uitvoeren, draagt dus verantwoordelijkheid.

9.3 Omgevingsrecht
 Werken uitvoeren zonder vergunning, in afwijking van de vergunning of nadat de vergunning
vervallen is, is een misdrijf.
 Bouwheer, aannemer en architect kunnen worden gesanctioneerd.
 De bouwheer of verkrijger kan ook schuldig zijn aan het instandhoudingsmisdrijf wanneer de illegale
toestand blijft bestaan in kwetsbaar gebied, zoals natuurgebied, bosgebied of agrarisch gebied met
ecologische waarde.
 Sanctie: gevangenisstraf van 8 dagen tot 5 jaar én geldboete van 26 tot 400.000 euro.

9.4 Schade aan kabels en leidingen
 In Vlaanderen ligt meer dan 500.000 km aan ondergrondse buizen en kabels, ongeveer 8 meter kabel
per meter openbare weg.
 Het gaat onder meer om water, aardgas, telefonie en internet, TV-distributie en riolering.
 Daarom bestaat KLIP: het Kabel- en Leidinginformatieportaal.

,  Via KLIP kan men bij de beheerder de ligging van kabels en leidingen opvragen.
 Bij beschadiging door het niet naleven van de regels zijn strafsancties mogelijk.
Praktisch belang: voor graafwerken moet men dus vooraf nagaan waar leidingen liggen. Dat is geen
formaliteit, maar een echte zorgplicht.



10. Woningbouwwet (Wet Breyne)
10.1 Context en doel
 Koop op plan was oorspronkelijk niet geregeld in het Burgerlijk Wetboek.
Die wet dient voor woningen die nog gebouwd moeten worden.
Vroeger ging men gaan lopen met het voorschot dat betaald werd => wet nodig
Het is een dwingende wet: je kan er niet van afwijken.

 Daarom kwam de Wet van 9 juli 1971 tot regeling van de woningbouw en de verkoop van te bouwen
of in aanbouw zijnde woningen.
 De wet beschermt de koper of opdrachtgever vooral via informatieplichten, beperking van betalingen,
tienjarige aansprakelijkheid van de promotor en verplichte waarborgen.

10.2 Toepassingsgebied
De Wet Breyne is van toepassing wanneer cumulatief aan de volgende voorwaarden is voldaan:
 Er is verkoop van een te bouwen of af te werken woning of appartement dat hoofdzakelijk bestemd is
voor huisvesting, of een aannemingsovereenkomst voor het bouwen van een woning op eigen grond.
 De woning of het appartement wordt afgewerkt geleverd, dus instapklaar.
 De koper of opdrachtgever moet vóór de voltooiing al één of meer betalingen doen.

Gaat enkel over wooneenheden die nog gebouwd moeten worden OF nog gebouwd worden.
Gaat ook enkel over werken die tot een volledig afgewerkte woning zorgen, dus niet als er gewone
werken zijn.
Afgewerkt = gebruiksklaar Schilderwerken zijn bv niet nodig. Toilet, badkamer enz wel.

De wet is niet van toepassing op:
 Als er niets op voorhand betaald werd
 Sociale woningbouw.
 Professionelen van wie de gewone werkzaamheid bestaat uit het oprichten van woningen of
appartementen om ze weer te verkopen, zoals vastgoedhandelaars en aannemers.
 Ook wanneer zulke professionelen kopen of bouwen voor zichzelf, vallen zij buiten de
bescherming.
Stel dat kinesist iets laat bouwen (met managementvennootschap), dan is de vraag of hij
bescherming krijgt.
Antwoord is ja. Kinesist kent niets van bouwen.
 Gewone patrimoniumvennootschappen zijn wel beschermd.

10.3 Vorm- en geldigheidsvereisten
De overeenkomst moet schriftelijk zijn en een aantal verplichte vermeldingen bevatten.
 Wie eigenaar is van de grond en van de opstallen.
 De datum van afgifte van de vergunning en de voorwaarden ervan.
 Of er een opschortende voorwaarde is voor het verkrijgen van krediet; die mag maximaal 3 maanden
gelden.
 Een nauwkeurige beschrijving van de privatieve en gemeenschappelijke delen.