Anatomie, fysiologie en pathologie
Beknopt leeruittreksel • LOI dierenverzorging
Een overzicht van alle 11 hoofdstukken, met korte uitleg, kernbegrippen, vergelijkingen en herhaalvragen.
Bron: de aangeleverde studentensamenvatting van Marcha Slagter, *Samenvatting Anatomie, fysiologie en
pathologie LOI*, 235 PDF-pagina’s. De bestandsnaam bevat de datum 22 november 2022. Dat bewijst niet
dat alle beschreven informatie uit dat jaar stamt.
Gebruik: lees een onderdeel, leg het weg en probeer de herhaalvragen in eigen woorden te beantwoorden.
Controleer daarna de uitleg. Leer vooral de betekenis van begrippen en de samenhang tussen bouw, functie
en ziekteverschijnselen.
Vetgedrukt = kernbegrip in dit uittreksel. Het betekent niet dat LOI bevestigd heeft dat het onderwerp
op het examen komt. De actuele exameneisen en volledigheid tegenover het officiële lesmateriaal kan ik niet
bevestigen.
Dit uittreksel is uitsluitend gebaseerd op het aangeleverde bestand. Het is geen controle van de actuele
diergeneeskundige kennis. Behandelingen staan op hoofdlijnen; doseringen, uitvoeringsinstructies en stellige
prognoses zijn grotendeels weggelaten. Onzekere of tegenstrijdige passages zijn niet als vaststaande feiten
overgenomen. Achterin staat een controlelijst voor zulke passages.
De bronpagina’s zijn de pagina’s van de PDF, inclusief de omslag. Het uittreksel is bedoeld voor persoonlijk
studiegebruik.
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 1
, Leeswijzer en inhoud
Van bouw naar functie naar ziekte
Bij ieder orgaanstelsel leer je drie dingen: waaruit bestaat het, wat doet het normaal en welke
verschijnselen ontstaan als het niet goed werkt. Een symptoom kan bij meerdere ziekten passen.
Herkennen is daarom iets anders dan een diagnose stellen.
Hoofdstuk uit de bron Onderwerpen in dit uittreksel
1 • Basis Cellen, celdeling, weefsels, stofwisseling en transport
2 • Zenuwen en beweging Zenuwstelsel, zintuigen, skelet, spieren, huid en hormonen
3 • Bloed en ademhaling Bloedcellen, afweer, circulatie, lymfe en luchtwegen
4 • Vertering en voortplanting Maag-darmkanaal, lever, pancreas, nieren en geslachtsorganen
5 • Algemene ziekteleer Symptomen, oorzaken, ontsteking, herstel en verzorging
6 • Ziekten Zenuwen, ogen, oren, beweging, huid en hormonen
7 • Ziekten Bloed, afweer, hart, vaten en ademhaling
8 • Ziekten Vertering, lever, pancreas, urinewegen en voortplanting
9 • Gebit Tandtypen, tandbouw, tandformules en verschillen tussen dieren
10 • Gebitsziekten Plaque, tandsteen, ontsteking, standsafwijkingen en behandeling
11 • Geneesmiddelen Groepen, werking, gebruik, antibiotica en terminologie
Handige leervolgorde: eerst hoofdstuk 1–4; daarna 5–8; vervolgens 9–11. Zo heeft de ziekteleer een basis.
De hoofdstukvolgorde van het aangeleverde bestand is behouden.
De herhaalvragen zijn door mij gemaakt om de samengevatte stof te oefenen. Het zijn geen officiële
examenvragen. De antwoorden zijn steeds in het betreffende onderdeel terug te vinden.
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 2
, 1 • Cellen en celdeling
Bron: PDF p. 2–6.
Basisbegrippen en organisatieniveaus
Anatomie beschrijft de bouw; fysiologie het normale functioneren; pathologie ziekten; therapie de
behandeling. De opbouw loopt van klein naar groot: cel → weefsel → orgaan → orgaanstelsel →
organisme. Een weefsel bestaat uit cellen met een verwante bouw en functie. Organen werken binnen een
stelsel samen.
Celonderdeel Belangrijkste betekenis
Celmembraan Begrenzing; selectieve uitwisseling; ontvangt signalen via receptoren
Cytoplasma Celinhoud met vloeistof en organellen
Cytosol Vloeibare deel van het cytoplasma
Celkern Bevat DNA; betrokken bij de aansturing van celprocessen
Mitochondriën Productie van energiedrager ATP
Ribosomen Eiwitvorming
Endoplasmatisch reticulum Verwerking en transport binnen de cel; ruw ER draagt ribosomen
Golgi-apparaat Verwerking en gereedmaken van celproducten
Lysosomen Afbraak van materiaal met enzymen
DNA en deling
Genen zijn stukken DNA; DNA is georganiseerd in chromosomen. Lichaamscellen hebben doorgaans twee
sets: diploïd. Geslachtscellen hebben één set: haploïd.
Mitose: na verdubbeling en verdeling van het erfelijke materiaal ontstaan twee dochtercellen met dezelfde
erfelijke informatie. Belangrijk voor groei en vervanging. Volgorde: profase → metafase → anafase →
telofase. Het verdelen van de celinhoud heet cytokinese.
Meiose: deling bij de vorming van geslachtscellen. Twee opeenvolgende delingen leveren haploïde cellen.
Uitwisseling en verschillende verdeling van erfelijk materiaal zorgen voor variatie. Bij bevruchting komen
twee haploïde sets samen.
Mutatie: verandering van DNA. De gevolgen kunnen schadelijk, neutraal of gunstig zijn. De bron gebruikt
vereenvoudigde N-schema’s voor celdeling; leer daarmee niet dat DNA-verdubbeling hetzelfde is als
verdubbeling van het aantal chromosoomsets.
Herhaalvragen: Wat is het verschil tussen mitose en meiose? Welke organellen zijn belangrijk voor
eiwitvorming en energie? Wat betekent haploïd?
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 3
, 1 • Weefsels, stofwisseling en transport
Bron: PDF p. 6–11.
De vier hoofdweefsels
Epitheelweefsel: bekleedt oppervlakken en holten, zoals huid en slijmvliezen. Cellen liggen dicht tegen
elkaar. Kan beschermen, stoffen opnemen en klierproducten afgeven.
Bindweefsel: steun, verbinding, bescherming en herstel. Bevat relatief veel extracellulaire matrix.
Collageen geeft treksterkte; elastische vezels geven rekbaarheid. Vetweefsel slaat energie op, isoleert en
beschermt tegen stoten. Kraakbeen en bot zijn bijzondere steunweefsels.
Kraakbeen: chondrocyten met matrix; geen eigen bloedvaten. Hyalien kraakbeen komt onder andere op
gewrichtsvlakken voor; elastisch kraakbeen in de oorschelp; vezelig kraakbeen onder andere in
tussenwervelschijven en menisci.
Bot: harde gemineraliseerde matrix. Osteoblasten bouwen bot op; osteoclasten breken het af. Compact
bot vormt een stevige buitenlaag; spongieus bot bevat een netwerk van balkjes. Het periost is het
gevoelige, doorbloede beenvlies. In rood beenmerg worden bloedcellen gevormd: hematopoëse.
Spierweefsel: skeletspier is dwarsgestreept en willekeurig aan te sturen; glad spierweefsel werkt
onwillekeurig in organen en vaten; hartspier is dwarsgestreept maar onwillekeurig.
Zenuwweefsel: neuronen geleiden informatie; ondersteunende cellen helpen bij voeding en geleiding.
Dendrieten ontvangen signalen; een axon voert ze van het cellichaam weg.
Processen die je moet onderscheiden
Begrip Betekenis
ATP Energiedrager van de cel
Metabolisme Alle stofwisselingsprocessen samen
Catabolisme Afbraak van stoffen; kan energie vrijmaken
Anabolisme Opbouw van stoffen; kost energie
Enzym Versnelt een specifieke chemische reactie
Diffusie Passieve verplaatsing van hoge naar lage concentratie
Osmose Verplaatsing van water door een selectief doorlaatbaar membraan bij verschil
in osmotische waarde
Actief transport Transport waarvoor de cel energie gebruikt
Fysiologische zoutoplossing bevat 9 gram zout per liter: 9/1.000 × 100 = 0,9%. De bron gebruikt dit als
voorbeeld van een oplossing met een passende osmotische waarde voor lichaamsvloeistoffen.
Herhaalvragen: Welke twee celtypen regelen botombouw? Wat maakt bindweefsel anders dan epitheel?
Wat is het verschil tussen diffusie en actief transport?
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 4
Beknopt leeruittreksel • LOI dierenverzorging
Een overzicht van alle 11 hoofdstukken, met korte uitleg, kernbegrippen, vergelijkingen en herhaalvragen.
Bron: de aangeleverde studentensamenvatting van Marcha Slagter, *Samenvatting Anatomie, fysiologie en
pathologie LOI*, 235 PDF-pagina’s. De bestandsnaam bevat de datum 22 november 2022. Dat bewijst niet
dat alle beschreven informatie uit dat jaar stamt.
Gebruik: lees een onderdeel, leg het weg en probeer de herhaalvragen in eigen woorden te beantwoorden.
Controleer daarna de uitleg. Leer vooral de betekenis van begrippen en de samenhang tussen bouw, functie
en ziekteverschijnselen.
Vetgedrukt = kernbegrip in dit uittreksel. Het betekent niet dat LOI bevestigd heeft dat het onderwerp
op het examen komt. De actuele exameneisen en volledigheid tegenover het officiële lesmateriaal kan ik niet
bevestigen.
Dit uittreksel is uitsluitend gebaseerd op het aangeleverde bestand. Het is geen controle van de actuele
diergeneeskundige kennis. Behandelingen staan op hoofdlijnen; doseringen, uitvoeringsinstructies en stellige
prognoses zijn grotendeels weggelaten. Onzekere of tegenstrijdige passages zijn niet als vaststaande feiten
overgenomen. Achterin staat een controlelijst voor zulke passages.
De bronpagina’s zijn de pagina’s van de PDF, inclusief de omslag. Het uittreksel is bedoeld voor persoonlijk
studiegebruik.
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 1
, Leeswijzer en inhoud
Van bouw naar functie naar ziekte
Bij ieder orgaanstelsel leer je drie dingen: waaruit bestaat het, wat doet het normaal en welke
verschijnselen ontstaan als het niet goed werkt. Een symptoom kan bij meerdere ziekten passen.
Herkennen is daarom iets anders dan een diagnose stellen.
Hoofdstuk uit de bron Onderwerpen in dit uittreksel
1 • Basis Cellen, celdeling, weefsels, stofwisseling en transport
2 • Zenuwen en beweging Zenuwstelsel, zintuigen, skelet, spieren, huid en hormonen
3 • Bloed en ademhaling Bloedcellen, afweer, circulatie, lymfe en luchtwegen
4 • Vertering en voortplanting Maag-darmkanaal, lever, pancreas, nieren en geslachtsorganen
5 • Algemene ziekteleer Symptomen, oorzaken, ontsteking, herstel en verzorging
6 • Ziekten Zenuwen, ogen, oren, beweging, huid en hormonen
7 • Ziekten Bloed, afweer, hart, vaten en ademhaling
8 • Ziekten Vertering, lever, pancreas, urinewegen en voortplanting
9 • Gebit Tandtypen, tandbouw, tandformules en verschillen tussen dieren
10 • Gebitsziekten Plaque, tandsteen, ontsteking, standsafwijkingen en behandeling
11 • Geneesmiddelen Groepen, werking, gebruik, antibiotica en terminologie
Handige leervolgorde: eerst hoofdstuk 1–4; daarna 5–8; vervolgens 9–11. Zo heeft de ziekteleer een basis.
De hoofdstukvolgorde van het aangeleverde bestand is behouden.
De herhaalvragen zijn door mij gemaakt om de samengevatte stof te oefenen. Het zijn geen officiële
examenvragen. De antwoorden zijn steeds in het betreffende onderdeel terug te vinden.
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 2
, 1 • Cellen en celdeling
Bron: PDF p. 2–6.
Basisbegrippen en organisatieniveaus
Anatomie beschrijft de bouw; fysiologie het normale functioneren; pathologie ziekten; therapie de
behandeling. De opbouw loopt van klein naar groot: cel → weefsel → orgaan → orgaanstelsel →
organisme. Een weefsel bestaat uit cellen met een verwante bouw en functie. Organen werken binnen een
stelsel samen.
Celonderdeel Belangrijkste betekenis
Celmembraan Begrenzing; selectieve uitwisseling; ontvangt signalen via receptoren
Cytoplasma Celinhoud met vloeistof en organellen
Cytosol Vloeibare deel van het cytoplasma
Celkern Bevat DNA; betrokken bij de aansturing van celprocessen
Mitochondriën Productie van energiedrager ATP
Ribosomen Eiwitvorming
Endoplasmatisch reticulum Verwerking en transport binnen de cel; ruw ER draagt ribosomen
Golgi-apparaat Verwerking en gereedmaken van celproducten
Lysosomen Afbraak van materiaal met enzymen
DNA en deling
Genen zijn stukken DNA; DNA is georganiseerd in chromosomen. Lichaamscellen hebben doorgaans twee
sets: diploïd. Geslachtscellen hebben één set: haploïd.
Mitose: na verdubbeling en verdeling van het erfelijke materiaal ontstaan twee dochtercellen met dezelfde
erfelijke informatie. Belangrijk voor groei en vervanging. Volgorde: profase → metafase → anafase →
telofase. Het verdelen van de celinhoud heet cytokinese.
Meiose: deling bij de vorming van geslachtscellen. Twee opeenvolgende delingen leveren haploïde cellen.
Uitwisseling en verschillende verdeling van erfelijk materiaal zorgen voor variatie. Bij bevruchting komen
twee haploïde sets samen.
Mutatie: verandering van DNA. De gevolgen kunnen schadelijk, neutraal of gunstig zijn. De bron gebruikt
vereenvoudigde N-schema’s voor celdeling; leer daarmee niet dat DNA-verdubbeling hetzelfde is als
verdubbeling van het aantal chromosoomsets.
Herhaalvragen: Wat is het verschil tussen mitose en meiose? Welke organellen zijn belangrijk voor
eiwitvorming en energie? Wat betekent haploïd?
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 3
, 1 • Weefsels, stofwisseling en transport
Bron: PDF p. 6–11.
De vier hoofdweefsels
Epitheelweefsel: bekleedt oppervlakken en holten, zoals huid en slijmvliezen. Cellen liggen dicht tegen
elkaar. Kan beschermen, stoffen opnemen en klierproducten afgeven.
Bindweefsel: steun, verbinding, bescherming en herstel. Bevat relatief veel extracellulaire matrix.
Collageen geeft treksterkte; elastische vezels geven rekbaarheid. Vetweefsel slaat energie op, isoleert en
beschermt tegen stoten. Kraakbeen en bot zijn bijzondere steunweefsels.
Kraakbeen: chondrocyten met matrix; geen eigen bloedvaten. Hyalien kraakbeen komt onder andere op
gewrichtsvlakken voor; elastisch kraakbeen in de oorschelp; vezelig kraakbeen onder andere in
tussenwervelschijven en menisci.
Bot: harde gemineraliseerde matrix. Osteoblasten bouwen bot op; osteoclasten breken het af. Compact
bot vormt een stevige buitenlaag; spongieus bot bevat een netwerk van balkjes. Het periost is het
gevoelige, doorbloede beenvlies. In rood beenmerg worden bloedcellen gevormd: hematopoëse.
Spierweefsel: skeletspier is dwarsgestreept en willekeurig aan te sturen; glad spierweefsel werkt
onwillekeurig in organen en vaten; hartspier is dwarsgestreept maar onwillekeurig.
Zenuwweefsel: neuronen geleiden informatie; ondersteunende cellen helpen bij voeding en geleiding.
Dendrieten ontvangen signalen; een axon voert ze van het cellichaam weg.
Processen die je moet onderscheiden
Begrip Betekenis
ATP Energiedrager van de cel
Metabolisme Alle stofwisselingsprocessen samen
Catabolisme Afbraak van stoffen; kan energie vrijmaken
Anabolisme Opbouw van stoffen; kost energie
Enzym Versnelt een specifieke chemische reactie
Diffusie Passieve verplaatsing van hoge naar lage concentratie
Osmose Verplaatsing van water door een selectief doorlaatbaar membraan bij verschil
in osmotische waarde
Actief transport Transport waarvoor de cel energie gebruikt
Fysiologische zoutoplossing bevat 9 gram zout per liter: 9/1.000 × 100 = 0,9%. De bron gebruikt dit als
voorbeeld van een oplossing met een passende osmotische waarde voor lichaamsvloeistoffen.
Herhaalvragen: Welke twee celtypen regelen botombouw? Wat maakt bindweefsel anders dan epitheel?
Wat is het verschil tussen diffusie en actief transport?
LOI • Anatomie, fysiologie en pathologie • Persoonlijk leeruittreksel 4
