Anatomie van de vertebraten aantekeningen
Les 1
Miltruptuur
Bloed afnemen bij paarden vanuit de vena jugularis in de sulcus jugularis. Duim
plaatsen onderaan de groeve, waardoor het bloed niet verder kan stromen en de
vena jugularis opkomt. Er komt een uitstulping in plaats van een groeve.
(linkerkant)
Rectaal onderzoek bij paard en rund, doordat colon descendens met een losse
band vasthangt aan de wervelkolom, waardoor je andere organen kunt
inspecteren.
Diastema = tandvrije zone
Vestibulum oris = ruimte tussen lip en tandenboog
Les 2
Spijsverteringsstelsel
Borstvlies en buikvlies = pleura peritoneum, maakt een soort glijmiddel aan
waardoor de organen mooi over elkaar kunnen bewegen. Zit ook om de meeste
organen. De nieren liggen op het buikvlies.
Peritonitis = buikvliesontsteking/borstvliesontsteking, ziet rood en geeft sereus
vocht (eiwit), dat ervoor zorgt dat de organen gaan verkleven tegen de buikwand
of tegen elkaar, kan verlamming ontstaan van organen.
Darmen zitten bovenaan de wervelkolom vast met een membraan.
Onderaan oerdarm een divertikel die een parasiet wordt, die de hele ruimte gaat
opvullen. Dit wordt de lever. Deze groeit zo snel dat hij een welving gaat vormen.
Het groeit in een membraan aan de ventrale zijde.
Koepel van de maag wordt te zwaar en gaat draaien naar links (180 graden) en
komt beneden te liggen. Het membraan wordt uitgerekt en mee naar beneden
getrokken als een lus en wordt langer dan dat het hoeft te zijn. Dit is het dorsale
mesenterium = omentum majus = bindweefsel met vet (aders). Het ventrale
mesenterium = omentum minus. Door de draaiing van de maag wordt de lever
naar boven getrokken. Het vet in het omentum majus beschermt als buffer de
darmen.
Maag moet nog dwars komen te liggen. De maag draait 90 graden
(tegenwijzersin), waardoor de slokdarm links komt te liggen en het duodenum
rechts.
Bursa omentalis is de zak van het omentum majus, waardoor de darmen in de
lussen van het omentum majus terecht kunnen komen. Foramen epiploicum is de
toegangspoort waar je in terecht kan komen. Als er darmslingeringen in terecht
komen worden de darmen afgekneld, waardoor er geen bloedtoevoer is waardoor
,ze afsterven en er toxische stoffen vrijkomen, het dier raakt in shock en zal
overlijden. Voor het gat zijn er vier referentiepunten.
Duodenum: pars descendens, pars transversum en pars ascendens. Jejunum:
kronkelende massa, heeft grootste flexibiliteit, gaat weer naar boven. Ileum:
laatste stukje (lymfefollikels voor voedseltolerantie en voedselallergie). Plica
ileocaecalis is het referentiepunt om te spreken van het ileum. Nu komt het
caecum (blinde darm), klein bij carnivoren, omdat die vlees eten en geen
fermentatievat nodig hebben. Nu kom je in het colon: een u die past in de u van
het duodenum, pars ascendens, pars transversum, colon descendens (links).
Daarna het rectum. De twee hoefijzers zijn verbonden met elkaar (colon
descendens met duodenum ascendens) = plica duodeno-colica. Jejunum hangt
vast met dorsale mesenterium, die slingeringen zakken het verste ventraal, de
ophangband is het mesojejunum (=schijl).
Lever komt voor de maag te liggen door de draaiing van 90 graden.
Miltruptuur!
Dit was met de hond als modeldier.
Neusspiegel van de rund als identificatie middel. Gebruikt tong als grijporgaan.
Gehemelte bestaat uit hard en zacht gehemelte. De mediaanlijn is de
versmeltingsnaad van twee platen die zijn versmolten = raphe palatini. Rugae
palatinae zijn de dwarse plooien in het gehemelte. Vestibulum oris is de
voorkamer van de mondholte. Is onder te verdelen in pars buccalis en pars oris.
Tong = corpus lingualis en wortel = radix lingualis. Apex lingualis = top van de
tong. Tong zit vast aan de mediaanlijn van de bodem van de mondholte met de
tongriem = frenulum linguale, hierdoor kan je niet naar links of rechts. De twee
ruimtes die je hebt zijn dan recessi sublingualis. Onderin de recessi sublingualis
zitten twee tepels in de mondholtebodem, dit zijn de hongertepeltjes =
carunculae sublingualis, voor de speekselproductie.
Tong heeft papillen: mechanische papillen en smaakpapillen. Bij mechanische:
papilae conicae (kegelvormig, bij Bo duidelijk) en filliformes (bij Fe heel duidelijk
voor toiletage). Smaakpapillen: papillae circumvalatae (cirkelvormig met
indeuking), papillae fungiformes (paddestoelvormig), papillae folliatae
(bladvormig). Smaak zitten meer naar radix en mechanisch meer naar craniaal.
Bij Bo: een verhoging = torus linguae, en daarvoor zit een putje = fossa lingualis.
Die put is niet voordelig, want hier zitten micro-organismen graag (ontstekingen
= actinomicose). Ringen gevormd van gehemelte naar pharynx door twee plica
paletopharyngae die een opening vormen = ostium intrapharyngeum.
Afbeelding grote speekselklieren!
Parotis speekselklier met afvoerweg ductus parotideus, die uitmondt in de
vestibulum oris ter hoogte van de eerste kiezen.
Glandulae mandibularis met afvoerweg ductus mandibularis die ter hoogte van
de carunculae sublingalis uitmondt.
Glandulae sublingualis monostomatica (heeft 1 afvoerweg) en polystomatica
( heeft verschillende uitmondingen), mondt uit in uitmondingen die liggen op een
kam = crista sublingualis. Eq heeft geen monostomatica. Bij paard zit parotis
, speekselklier dichtbij zenuwen dus als die ontsteekt kunnen er
verlammingsverschijnselen optreden (droes!).
Pars thoracica van de slokdarm is het deel in de borstkas. Pars abdominalis is het
deel in de buikholte. Er moet een doorgang zijn door het diafragma = hiatus
oesophageus, hier passeert de slokdarm door.
Enkelvoudige maag: Curva tura major hieraan zit omentum majus. Curva tura
minor hieraan zit omentum minus. Incisura angularis is een indeuking die uitzet
bij grote vulling van de maag, waardoor het minder flexibel is. Fundus is de
binnenkant. Pylorus met een vernauwing = canalis pyloricus, als er een sluitspier
is = pylorus sfincter. Cardia sfincter = sluitspier bij ingang van de maag (Eq heeft
bijvoorbeeld een hele sterke cardia sfincter, is een nadeel want kan niet boeren
of braken, lucht kan niet weg, zo erg dat de maag barst door overdruk).
Regio met veel klieren heeft veel bloed.
Bij Eq en Su is een groot stuk van de maag aglandulair (verhoornd, zonder
klieren) = proventriculus (komt overeen met pens van Bo). Saccus caecus is
blindzak bij Eq. Bij Su ventriculair diverticulum.
Als de maag goed gevuld is is het ook heel dun, dus fragiel voor mogelijke
schade.
Pylorusstenose = een vernauwing bij pylorussfincter, kan aangeboren hoeft niet,
gaan projectiel braken, omdat voedsel niet weg kan, hebben altijd honger, maar
komt er altijd uit. Contrastvloeistof en dan radiografie voor diagnose.
Afbeeldingen!!!
Ileum zit vast aan caecum met plica ileocaecalis.
Ca: Lever beschermt door borstkas. Milt komt extrathoracaal bij sterke vulling
van de maag.
Les 3
De lever
Facies diafragmatica is voorste stuk van de lever. Facies visceralis is het
achterste stuk. Linkerdeel is lobus sinister en rechterdeel is lobus dexter. Bij de
meeste diersoorten gaan die twee lobben opgedeeld zijn in 2, waarbij het stuk
naar de laterale zijde en een stuk naar de mediale ligt, pars lateralis en pars
medialis. Het middelste is van boven de lobus caudatus en de onderste is de
lobus quadratus. (dit allemaal als je van achter het dier naar voren kijkt). Lobus
caudatus gaat twee lobben hebben, de grote is de processus caudatus en de
kleine lob is de processus papillaris. Foramen epiploicum ligt rechts. Bij alle
klassieke huisdieren behalve het paard zit er een galblaas tussen de lobus
quadratus en de pars medialis van lobus dexter. Aan de diafragmatische zijde zit
een ligament = ligamentum falciforme loopt door tot aan de navel = eigenlijk
deel van omentum minus, daarin loopt bloedvat naar navelstreng. Verbindt de
lever met diafragma. Bloedvat zit op overgang van lobus caudatus en lobus
quadratus = vena portae. Voert alle voedingsstoffen van de dunne darm naar de
lever. Craniaal van processus caudatus zit er een vena cava caudalis, stuurt al
Les 1
Miltruptuur
Bloed afnemen bij paarden vanuit de vena jugularis in de sulcus jugularis. Duim
plaatsen onderaan de groeve, waardoor het bloed niet verder kan stromen en de
vena jugularis opkomt. Er komt een uitstulping in plaats van een groeve.
(linkerkant)
Rectaal onderzoek bij paard en rund, doordat colon descendens met een losse
band vasthangt aan de wervelkolom, waardoor je andere organen kunt
inspecteren.
Diastema = tandvrije zone
Vestibulum oris = ruimte tussen lip en tandenboog
Les 2
Spijsverteringsstelsel
Borstvlies en buikvlies = pleura peritoneum, maakt een soort glijmiddel aan
waardoor de organen mooi over elkaar kunnen bewegen. Zit ook om de meeste
organen. De nieren liggen op het buikvlies.
Peritonitis = buikvliesontsteking/borstvliesontsteking, ziet rood en geeft sereus
vocht (eiwit), dat ervoor zorgt dat de organen gaan verkleven tegen de buikwand
of tegen elkaar, kan verlamming ontstaan van organen.
Darmen zitten bovenaan de wervelkolom vast met een membraan.
Onderaan oerdarm een divertikel die een parasiet wordt, die de hele ruimte gaat
opvullen. Dit wordt de lever. Deze groeit zo snel dat hij een welving gaat vormen.
Het groeit in een membraan aan de ventrale zijde.
Koepel van de maag wordt te zwaar en gaat draaien naar links (180 graden) en
komt beneden te liggen. Het membraan wordt uitgerekt en mee naar beneden
getrokken als een lus en wordt langer dan dat het hoeft te zijn. Dit is het dorsale
mesenterium = omentum majus = bindweefsel met vet (aders). Het ventrale
mesenterium = omentum minus. Door de draaiing van de maag wordt de lever
naar boven getrokken. Het vet in het omentum majus beschermt als buffer de
darmen.
Maag moet nog dwars komen te liggen. De maag draait 90 graden
(tegenwijzersin), waardoor de slokdarm links komt te liggen en het duodenum
rechts.
Bursa omentalis is de zak van het omentum majus, waardoor de darmen in de
lussen van het omentum majus terecht kunnen komen. Foramen epiploicum is de
toegangspoort waar je in terecht kan komen. Als er darmslingeringen in terecht
komen worden de darmen afgekneld, waardoor er geen bloedtoevoer is waardoor
,ze afsterven en er toxische stoffen vrijkomen, het dier raakt in shock en zal
overlijden. Voor het gat zijn er vier referentiepunten.
Duodenum: pars descendens, pars transversum en pars ascendens. Jejunum:
kronkelende massa, heeft grootste flexibiliteit, gaat weer naar boven. Ileum:
laatste stukje (lymfefollikels voor voedseltolerantie en voedselallergie). Plica
ileocaecalis is het referentiepunt om te spreken van het ileum. Nu komt het
caecum (blinde darm), klein bij carnivoren, omdat die vlees eten en geen
fermentatievat nodig hebben. Nu kom je in het colon: een u die past in de u van
het duodenum, pars ascendens, pars transversum, colon descendens (links).
Daarna het rectum. De twee hoefijzers zijn verbonden met elkaar (colon
descendens met duodenum ascendens) = plica duodeno-colica. Jejunum hangt
vast met dorsale mesenterium, die slingeringen zakken het verste ventraal, de
ophangband is het mesojejunum (=schijl).
Lever komt voor de maag te liggen door de draaiing van 90 graden.
Miltruptuur!
Dit was met de hond als modeldier.
Neusspiegel van de rund als identificatie middel. Gebruikt tong als grijporgaan.
Gehemelte bestaat uit hard en zacht gehemelte. De mediaanlijn is de
versmeltingsnaad van twee platen die zijn versmolten = raphe palatini. Rugae
palatinae zijn de dwarse plooien in het gehemelte. Vestibulum oris is de
voorkamer van de mondholte. Is onder te verdelen in pars buccalis en pars oris.
Tong = corpus lingualis en wortel = radix lingualis. Apex lingualis = top van de
tong. Tong zit vast aan de mediaanlijn van de bodem van de mondholte met de
tongriem = frenulum linguale, hierdoor kan je niet naar links of rechts. De twee
ruimtes die je hebt zijn dan recessi sublingualis. Onderin de recessi sublingualis
zitten twee tepels in de mondholtebodem, dit zijn de hongertepeltjes =
carunculae sublingualis, voor de speekselproductie.
Tong heeft papillen: mechanische papillen en smaakpapillen. Bij mechanische:
papilae conicae (kegelvormig, bij Bo duidelijk) en filliformes (bij Fe heel duidelijk
voor toiletage). Smaakpapillen: papillae circumvalatae (cirkelvormig met
indeuking), papillae fungiformes (paddestoelvormig), papillae folliatae
(bladvormig). Smaak zitten meer naar radix en mechanisch meer naar craniaal.
Bij Bo: een verhoging = torus linguae, en daarvoor zit een putje = fossa lingualis.
Die put is niet voordelig, want hier zitten micro-organismen graag (ontstekingen
= actinomicose). Ringen gevormd van gehemelte naar pharynx door twee plica
paletopharyngae die een opening vormen = ostium intrapharyngeum.
Afbeelding grote speekselklieren!
Parotis speekselklier met afvoerweg ductus parotideus, die uitmondt in de
vestibulum oris ter hoogte van de eerste kiezen.
Glandulae mandibularis met afvoerweg ductus mandibularis die ter hoogte van
de carunculae sublingalis uitmondt.
Glandulae sublingualis monostomatica (heeft 1 afvoerweg) en polystomatica
( heeft verschillende uitmondingen), mondt uit in uitmondingen die liggen op een
kam = crista sublingualis. Eq heeft geen monostomatica. Bij paard zit parotis
, speekselklier dichtbij zenuwen dus als die ontsteekt kunnen er
verlammingsverschijnselen optreden (droes!).
Pars thoracica van de slokdarm is het deel in de borstkas. Pars abdominalis is het
deel in de buikholte. Er moet een doorgang zijn door het diafragma = hiatus
oesophageus, hier passeert de slokdarm door.
Enkelvoudige maag: Curva tura major hieraan zit omentum majus. Curva tura
minor hieraan zit omentum minus. Incisura angularis is een indeuking die uitzet
bij grote vulling van de maag, waardoor het minder flexibel is. Fundus is de
binnenkant. Pylorus met een vernauwing = canalis pyloricus, als er een sluitspier
is = pylorus sfincter. Cardia sfincter = sluitspier bij ingang van de maag (Eq heeft
bijvoorbeeld een hele sterke cardia sfincter, is een nadeel want kan niet boeren
of braken, lucht kan niet weg, zo erg dat de maag barst door overdruk).
Regio met veel klieren heeft veel bloed.
Bij Eq en Su is een groot stuk van de maag aglandulair (verhoornd, zonder
klieren) = proventriculus (komt overeen met pens van Bo). Saccus caecus is
blindzak bij Eq. Bij Su ventriculair diverticulum.
Als de maag goed gevuld is is het ook heel dun, dus fragiel voor mogelijke
schade.
Pylorusstenose = een vernauwing bij pylorussfincter, kan aangeboren hoeft niet,
gaan projectiel braken, omdat voedsel niet weg kan, hebben altijd honger, maar
komt er altijd uit. Contrastvloeistof en dan radiografie voor diagnose.
Afbeeldingen!!!
Ileum zit vast aan caecum met plica ileocaecalis.
Ca: Lever beschermt door borstkas. Milt komt extrathoracaal bij sterke vulling
van de maag.
Les 3
De lever
Facies diafragmatica is voorste stuk van de lever. Facies visceralis is het
achterste stuk. Linkerdeel is lobus sinister en rechterdeel is lobus dexter. Bij de
meeste diersoorten gaan die twee lobben opgedeeld zijn in 2, waarbij het stuk
naar de laterale zijde en een stuk naar de mediale ligt, pars lateralis en pars
medialis. Het middelste is van boven de lobus caudatus en de onderste is de
lobus quadratus. (dit allemaal als je van achter het dier naar voren kijkt). Lobus
caudatus gaat twee lobben hebben, de grote is de processus caudatus en de
kleine lob is de processus papillaris. Foramen epiploicum ligt rechts. Bij alle
klassieke huisdieren behalve het paard zit er een galblaas tussen de lobus
quadratus en de pars medialis van lobus dexter. Aan de diafragmatische zijde zit
een ligament = ligamentum falciforme loopt door tot aan de navel = eigenlijk
deel van omentum minus, daarin loopt bloedvat naar navelstreng. Verbindt de
lever met diafragma. Bloedvat zit op overgang van lobus caudatus en lobus
quadratus = vena portae. Voert alle voedingsstoffen van de dunne darm naar de
lever. Craniaal van processus caudatus zit er een vena cava caudalis, stuurt al
