Samenvatting Samenstelling van het bloed | Vroedkunde | Arteveldehogeschool | 2026/2027

FYSIOLOGIE & ANATOMIE


HOOFDSTUK: BLOED
 Rode bloedcellen = zuurstof transport
 Witte bloedcellen = beschermen tegen virussen
 Bloedplaatjes = stolling van bloed
Bloedvolume:
 Cijfers niet kennen
 Man: 7 à 8 % van het lichaamsgewicht
 Vrouw: 6,5 % van het lichaamsgewicht
Dit verschil tussen man en vrouw is toe te schrijven aan een gemiddeld groter
vetgewicht bij de vrouw.
Bloedsamenstelling:
 Plasma
 Bloedcellen:
- Erythrocyt = rode bloedcellen = zuurstof transport
- Leucocyt = witte bloedcellen = beschermen tegen virussen
- Trombocyt = bloedplaatjes = stolling van bloed
Hematocriet
= het percentage bloedcellen t.o.v. het totale bloedvolume
Normale waarde :
man : 45 %;
vrouw: 40 %
Serum versus plasma
- Bloedplasma = serum +fibrinogeen +
stollingsfactoren
 Fibrinogeen = de ‘draad
 Eiwitten samen met fibrinogeen
 serum blijft over
 Plasma = na ene tijd, zakt alle
bloedcellen naar beneden, wat er
dan overblijft is bloedplasma
 Serum = bloed begint te stollen, bloedcellen gaan aan elkaar
hangen met fibrinogeen (‘lijm), als bloedstolsel gemaakt is, wat dan
overblijft is serum
 eigenlijk moet bloed onstolbaar gemaakt worden




BSE = sedimentatie


1

,FYSIOLOGIE & ANATOMIE


= Bezinkingsnelheid erythrocyten, de snelheid waarin de rode bloedcellen naar
beneden gaan
 bloed ontstolbaar maken en laten staan
 erytrocyten aggregatie zinkt
 snelheid wordt vnl bepaald door gammaglobulines (= antilichamen,
antistoffen, deel van ons verdedigingsysteem)
 meer EW, sedimentatie gestegen
 langer dan 24 uur bloed laten staan = cellen zinken = Hct

 Wat is het verschil tussen sedimentatie en hematrocriet
= hematrociet = allemaal naar beneden gezakt, percentage cellen
= sedimentatie = de snelheid waarmee de hematocrieten naar beneden
zakken, na die bepaalde tijd krijg je plasma

Bloedanalyse
 Hct
 BSE = sedimenatie
o Gestegen bij ‘ziekte’
Acute infecties , hartinfarct , nier en lever insufficuentie
o Voor en tijdens menses
o Zwangerschap
o Sedimentatie afhankelijk van verdedigingssysteem
(gammaglobulines)
 aanvragen of dit verdedigingssysteem nog goed werkt
Bv: Hoofdpijn  heeft de bloedanalyse sedimentatie, is er daar iets gebeurd
waardoor verdedigingssysteem in gang in geschoten
Bv: Tijdens zwangerschap zal sedimentatie ook gestegen zijn, tijdens
zwangerschap is verdedigingssysteem dus ook in gang geschoten
Bv: Diagnoses zelf stellen: afwijkende waarden vertellen, en dan kunnen koppelen
met bv sedimentatie en gammaglobulines
Bloedvorming:
Voor de geboorte:
 vanaf de 2de week na de bevruchting:
 vorming megaloblasten in het extra-embryonaal weefsel
o Extra-embryonaal = weefsel dat niet het embryo is, maar daarrond
zit
o Megaloblasten= voorlopers van Rode Bloedcellen, de Witte B zijn er
nog niet
 leucocyten ontbreken nog..
 vanaf het einde van de 2de maand:
 bloedvorming in lever milt, lymfenodi
 de erythrocyten bereiken no. Grootte
 ontstaan leucocyten.
 in de 5de maand:
 bloedvorming in het BM (beenmerg) alle beenderen


2

,FYSIOLOGIE & ANATOMIE


Bloedvorming
Na de geboorte:
 alleen nog in het rode beenmerg
= medullaire bloedvorming
 bij pasgeborenen: in alle beenderen
 bij het eindigen van de lengtegroei:
 in epifyse van de lange beenderen
 in korte en onregelmatige beenderen
 in platte beenderen (beenmergpunctie, bv: in de sternum gaan om
binnenin cellen te gaan bekijken)
Opmerking
Bij:
 chronisch bloedverlies  beenmerg harder beginnen werken
 beschadiging van de medullaire bloedvorming
kan na de geboorte bloedvorming
 in de diafyse van de lange beenderen
 in het bindweefsel van de lever
 en andere foetale plaatsen.
 als gij veel bloed verliest later, dan gaat lever, milt, … bloed gaan aanmaken
Bloedsamenstelling:
 Vraag: Welke organische bestanddeel?
 Bloedplasma
o Organische bestanddelen : G + EW + vetten
o Anorganische : natrium , kalium , enz
 Cellen
o Erytrocyten
o Thrombocyten
o Leucocyten

Bloedplasma:
 90% uit water (H20) = belangrijkste bestanddeel
 suikers:
 glucose belangrijkste
 vetten:
 De vetten doen zich voor als lipoproteïnen
 eiwitten:
 2/3 = albumines



BLOEDPLASMA
Organische bestanddelen

3

, FYSIOLOGIE & ANATOMIE


Anorganische bestanddelen
Suikers
 Grootste suiker = glucose
Bv: boterham = zetmeel, maar als dat te lang is je mond ligt dan gaat dat
glucose worden
 exogeen (je eet glucose)
 endogeen
( glycogenolyse + gluconeogenese )
De hoeveelheid van een bepaalde stof in u bloedbaan = … emie
 We moeten de hoeveelheden van bepaalde cellen moeten constant blijven,
daarom bloedanalyse
 Glycemie dus ook constant blijven
In bloedbaan moet glucose contant blijven:
Lever kan dit beïnvloeden:
 Dus als ik te veel heb, ga ik da brengen
naar men lever
 omzetten in glycogeen (=
opstapelvorm)
 Het onstaan van glycogeen (=
glycogenesis)
 Te weinig? Glycogeen omzetten naar
glycose
 het loslaten (= glycogenolyse)
 Als ik te weinig heb, kan ik een vet en een
eiwit omzetten in suiker (= glyconeogenese)
Gebruik suikers
1) Vorming ATP
= Krebscyclus = aerobe glycolyse (= u glucose verbranden)
= Anaerobe glycolyse ( lactaat = zorgt voor melkzuur, door te weinig
zuurstof)
2) Vorming glycogeen = glycogenese (= opstapeling in de lever)
3) Vorming van vetzuren & cholesterol
= G  AcetylCoA  Vetzuren, Tryglyceriden & Cholesterol 
Galzuren
4) Vorming van aminozuren en eiwitten
=G  AcetylCoA  AZ  EW
 Waar heb je suiker nodig? Mitochondriën: ATP
maken uit glucose en zuurstof --> zo kunnen we
spieren bewegen
Glycemie:
 minder dan 100 mg. / 100 ml bloed
= 100 mg.%

4