Samenvatting Cognitive Disabilities Model (CDM) | Ergotherapie | Thomas More | 2026/27

Cognitive disabilities model : CDM
CDM
- Meerdere cliëntgroepen: GGZ, dementie, NAH..
- Doel
o Inschatten van leerbaarheid
- Taak ergo
o Zorgen voor aangepaste, stimulerende leefomgeving voor cliënt
o Voorkomen dat cliënt in moeilijke/gevaarlijke situaties komt
o Adviseren

Het model
- 6 levels/ niveaus
o Onderscheid ‘kunnen’ van cliënten
o Eerder richtinggevend
o level 6: Planned actions
 Geen cognitieve problemen
 Adequaat handelen, ook in nieuwe
complexe situaties
 Consequenties van handelen voorzien
en rekening mee houden
 Inleven in anderen & realistische kijk op toekomst
o level 5: Exploratory actions
 Handelingsproblemen mbt executieve functies
 Vertrouwde OK, nieuwe/complexe moeilijk
 Minder empathisch, problemen met toekomst denken
 Woonomgeving/nood aan assistentie
 Kan zelfstandig leven
 ADL geen problemen
 Leervermogen
 Nieuwe dingen aanleren, verloopt trager
 Dagbesteding
 Vaak zoals vroeger, afwisseling ok
o level 4: Goal-directed activity
 Handelingsproblemen
 Executieve functiestoornis meer uitgesproken
 Infoverwerking trager, handelen hierdoor nog trager
 Einddoel nog wel duidelijk en stuurt handelen
 Woonomgeving
 Wonen soms nog alleen
 Nood aan zeer goed netwerk
 Vaak verhuis naar woonomgeving met extra
ondersteuning
 Voorspelbare woonomgeving, vaste routines
 ADL
 Goed gekende ADL zelfstandig (trager tempo)
 Leervermogen
 Kan nog nieuwe dingen aanleren maar leren is trager
 Complexe activiteiten opsplitsen in deelhandelingen

,  Weinig of geen generalisatie
 Technieken: stappen verbaliseren, voordoen, veel
herhalen
 Dagbesteding
 Job uitoefen in regulier meestal niet mogelijk
 Geneigd terug vallen op vertrouwde bezigheden
o level 3: Manual actions
 Handelingsproblemen
 Zeer ernstige problemen met executief functioneren en
werkgeheugen
 Traag werk tempo, zeer eenvoudige activiteiten lukken
 Wonen
 Altijd toezich nodig, begeleiding alle complexe taken
 Veel aandacht voor veilgheid
 Vaste routines
 ADL
 Enkel heel korte, gekende taken
 Veel tijd nodig
 Problemen aan elkaar schakelen van deelhandelingen
 Leervermogen
 Eenvoudige handelingen
 Leren door inslijping (procedureel leren)
o Identieke manier uitvoeren, zeer veel herhaling
o level 2: Postural actions
 Handelingsproblemen
 zeer ernstige cognitieve problemen, doelgericht
handelen nauwelijks mogelijk
 grof motorische activiteiten
 weinig aandacht voor omgeving, zeer korte aandacht
spanne
 Wonen
 Volledig zorgbehoevend
 Vraagt veel ervaring en zorgvuldige aandacht van
zorgverleners
 Veiligheid VEEL aandacht krijgen
 ADL
 Volledig zorgbehoevend
 Leervermogen
 Aanleren nieuwe zeer moeilijk
 Dagbesteding
 Comfortzorg, sensorische stimulatie, grof motorische
activiteiten
o level 1: Automatic actions
 Bedlegerig, volledig zorgbehoevend
Begeleiding / aanpak
- CDM = adaptief model kan helpen
o het gedrag van een cliënt beter te begrijpen
o mogelijkheden en beperkingen juist inschatten en zelfs te
voorspellen