Samenvatting Theorie Private Projectontwikkeling | Vastgoed | Hogeschool Gent | 2026/27

Overzicht van de wetgeving
Verleden
inleiding
 België was een land zonder stedenbouwkundig beleid
 Duurde 130 jaar voor eerste wet rond stedenbouw
o Grond was tot 1960 een consumptiegoed
 Eigenaar kon er volledig vrij over beschikken
1830-1962
 Weinig tot geen stedenbouwkundig beleid
 Tussen 1830 en 1946
o Besluitwet 1946
 Stelde opmaak van gemeentelijke plannen van aanleg en
vergunningenbeleid voorop
 VK: na WO 2 => geen lintbebouwing
 Duitse bezetter verplichte BE en NE om tijdens de oorlog al plannen te
maken voor wederopbouw
o NL: Johan Ringers: zat echter in verzet
o BE: Raphael Verwilghen: collaborateur maar goede
stedenbouwkundige plannen
 Nooit uitgevoerd
 Na oorlog nood aan 250.000 nieuwe woningen
 3 grote wetten bepalen vanaf 1948 het huisvestingsbeleid:
o Wet De Taeye (1948)
 Bevorderen privé woningbouw via premies
 Groot succes: eerste 5 jaar 100.000 nieuwe woningen
 CVP => bijna allemaal platteland stemmers
 Ontstaan versnippering
 Verantwoordelijk voor baksteen in de maag
o Wet Brunfaut (1949)
 Stimuleren sociale huurwoningen en sociale woonwijken
 Als tegengewicht tov Wet De Taeye
 Socialist

, o Wet op de krotopruiming (1953)
 Sanering van krotten
 Sociale woningen in de plaats
 Eind jaren 50’ werden een aantal problemen steeds duidelijker
o Aanzet tot wet op de stedenbouw 1962

1962-1999
 Als reactie op naoorlogse verkavelingswoede: wet 29 maart 1962
o In de volksmond “wet op de stedenbouw”
o Stimuleerde door het aanbieden van verkavelingsvergunningen nog
meer de versnippering
o Grondbeginselen:




 1980: regionalisering van België => Vlaanderen, Wallonië, Brussel
o Daardoor aanpassing in wetgeving 1996 (2 nieuwe decreten)
 Planningsdecreet: aanzet tot structuurplanning en RSV
 Coördinatiedecreet: update stedenbouwwet van 1962
1999-2009+
 Decreet van 18 mei 1999 ruimtelijke ordening
o Zorgt voor metamorfose van ruimtelijke ordening in Vlaanderen
o Algemene bepalingen:
 Opmaken van jaarverslagen en jaarprogramma’s op de 3
niveaus : gemeente, provincie en gewest
 Oprichten commissies voor RO (Vlaams, Provinciaal,
Gemeentelijk)
 Aanstellen stedenbouwkundige ambtenaren in het gewest en
de provincies, ook verplicht in elke gemeente

,o Planning
 Opmaken Ruimtelijke structuurplannen opnieuw op de drie
niveaus, bestaande uit 3 delen
 1. bindend gedeelte
 2. richtinggevend gedeelte
 3. informatief gedeelte
 Opmaken ruimtelijke uitvoeringsplannen opnieuw op de 3
niveaus
 Opmaken van stedenbouwkundige verordeningen op de 3
niveaus
 Aanpassing naar recht op voorkoop en onteigeningen met het
oog op de verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan
 Opmaak rooilijnplannen met het oog op de verwezenlijking
van een ruimtelijk uitvoeringsplan
 Inrichten herverkaveling, ruilverkaveling met het oog op de
verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan
 Bepalen planbaten en planschaden met het oog op de
verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan
o Vergunningenbeleid
 Opmaken plannen en vergunningenregister
 Plannenregister: inventaris van alle plannen die
aanwezig zijn binnen een gemeente
o Lijst met gegevens van al deze plannen
 Vergunningenregister: inventaris van alle verleende
vergunningen sinds 1962
 Vergunningenregister:
o Geïnformatiseerd gegevensbestand met
perceelsgebonden info RO en stedenbouw
o O.a. stedenbouwkundige vergunningen,
verkavelingsvergunningen, bouwmisdrijven,
stedenbouwkundige attesten
o Vermelding = geen geldigheidsvoorwaarde
vergunning
o Vermelding verleent op zichzelf geen rechten =>
creëert geen vergunning
 Plannen- en vergunningenregister =
bestuursdocumenten
o Burgers: inkijken of tegen vergoeding uittreksel
opvragen
o CBS verantwoordelijk voor overeenstemming
registers met onderliggende stukken
o Elke gemeente verplicht: plannenregister +
vergunningenregister
 Diverse bepalingen:
 Regels informatieverstrekking + informatieplicht
 Regels belastingen
 Beheer grondfonds
 Schadevergoeding bij vernieling zonevreemde
constructies

,  Handhaving: strafsancties + herstelmaatregelen
 Opheffingsbepalingen: artikels andere decreten opgeheven
door nieuw decreet
 Inwerkingtreding decreet RO: 1 mei 2000
 Planbatenheffing: pas 1 januari 2004
 Overgangsbepalingen - ontvoogding vanaf 1 mei 2005:
 Gemeente autonoom vergunningen verlenen indien 5
voorwaarden:
o Goedgekeurd gemeentelijk structuurplan
o Stedenbouwkundige ambtenaar
o Vastgesteld plannenregister
o Vastgesteld vergunningenregister
o Register onbebouwde percelen (ROP)
 Niet voldaan => bevoegdheid vergunningverlening
naar provincie/provinciale stedenbouwkundige
ambtenaar
 Wel voldaan => geen nieuwe BPA’s maar RUP’s
o Bestaande BPA’s blijven geldig tot vervangend
RUP
 Geen bindend advies gemachtigde gewestelijke
ambtenaar meer nodig
 Bindende behandelingstermijn i.p.v. richtinggevende
termijn
 Derden kunnen beroep instellen tegen verleende
stedenbouwkundige vergunning
 Veel gemeenten niet klaar in 2005 => uitstel tot 1 mei
2007 => daarna subsidies i.p.v. nieuwe
uitsteltermijnen
 Vanaf omgevingsvergunning 1 januari 2018: ontvoogding
geen vereiste meer
 Gemeenten nog wel: structuurplan + plannenregister +
vergunningenregister + ROP
 Stedenbouwkundige ambtenaar => gemeentelijke
omgevingsambtenaar

Heden
2009 tot heden
 Vanaf 1 september 2009: Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO)
o Coördinatie + inhoudelijke wijziging bestaande regelgeving
o Doelen: flexibilisering + administratieve vereenvoudiging + meer
rechtszekerheid
o Wijzigingen: planologie + vergunningen + handhaving

Planologie
 Aangrenzende gemeenten kunnen gezamenlijk ruimtelijk structuurplan
opmaken
 Afspraken mogelijk tussen planningsniveaus over bevoegdheidsverdeling
 Strategische ruimtelijke projecten: