VERBINTENISSENRECHT
2025-2026
Rechtspraktijk
Samenvatting- AP hogeschool
Dieuwke Sysmans
,Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1 : De verbintenis : begrip, kenmerk en soorten.......................................................3
1.Algemene inleiding............................................................................................................... 4
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht..........................................................4
2.1 Situering in het recht..................................................................................................... 4
2.2 Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving...............................4
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis.......................5
3.1 Het begrip verbintenis................................................................................................... 5
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis........................................................5
4. Bronnen van verbintenissen................................................................................................ 7
4.1 Verbintenissen uit Rechtshandelingen...........................................................................7
4.2 Verbintenissen uit rechtsfeiten...................................................................................... 7
5 Indeling van verbintenissen................................................................................................. 9
5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan.............................................................9
5.2 verbintenissen en hun aard............................................................................................ 9
5.3 Verbintenissen en hun voorwerp.................................................................................. 10
5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten...............................................................12
5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten................................................................15
Hoofdstuk 2: Verbintenissen uit rechtshandelingen.................................................................15
1. Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandeling: het contract..........................................16
1.1 Het begrip contract en diverse indelingen van de contracten.....................................16
1.2 Basisbeginselen van het contractenrecht....................................................................21
1.3 TotstAndkoming van het contract................................................................................26
1.4 Nakoming, niet-nakoming en (andere gronden van) tenietgaan van het contract.......41
1.5 Gevolgen van het contract voor derden.......................................................................60
2 Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: de eenzijdige wilsuiting............................68
Hoofdstuk 3: Verbintenissen uit rechtsfeiten...........................................................................68
1. Inleiding............................................................................................................................ 69
1.1 Zaakwaarneming......................................................................................................... 69
1.2 Onverschuldigde betaling............................................................................................ 71
1.3 Ongerechtvaardigde verrijking..................................................................................... 72
2 Verbintenissen uit tot aansprakelijkheid leidende feiten....................................................74
2.1 Inleiding....................................................................................................................... 74
1
,Verbintenissenrecht
2.2 Begrip en soorten aansprakelijkheid............................................................................ 74
2.3 Korte historiek van het Belgisch buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht.............78
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur en systematiek van boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek en verband met andere boeken van het Burgerlijk Wetboek en andere
aansprakelijkheidsregimes................................................................................................. 78
2.5 Inleidende bepalingen.................................................................................................. 80
2.6 Feiten die tot aansprakelijkheid leiden........................................................................87
2.7 Oorzakelijk verband................................................................................................... 104
2.8 Schade....................................................................................................................... 108
2.9 Gevolgen van aansprakelijkheid................................................................................113
2.10 Bevel of verbod........................................................................................................ 119
2.11 Het besluit................................................................................................................ 120
Hoofdstuk 4 Regels en gemeenschappelijk aan de verschillende verbintenissen..................121
1 Bewijs van verbintenissen................................................................................................ 121
1.1 Inleiding tot het bewijsrecht....................................................................................... 121
1.2 Algemene regels en basisbegrippen van het bewijsrecht..........................................122
1.3 Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen....................................................................125
1.4 Bewijsmiddelen.......................................................................................................... 130
2 interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten................................134
1.2 Interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten.........................134
3 overdracht van verbintenissen en contracten..................................................................136
3.1 De actieve overdracht................................................................................................ 136
3.2 De passieve overdracht............................................................................................. 143
3.3 Contractsoverdracht.................................................................................................. 144
4 Nakoming van de verbintenis........................................................................................... 144
4.1 Inleiding..................................................................................................................... 144
4.2 Betaling...................................................................................................................... 144
4.3 Betaling met subrogatie............................................................................................. 148
5. Niet-nakoming van de verbintenis..................................................................................148
5.1 Inleiding..................................................................................................................... 148
5.2 Toerekenbaarheid van de niet-nakoming...................................................................148
5.3 Ingebrekestelling....................................................................................................... 150
5.4 Uitvoering in natura................................................................................................... 150
5.5 Herstel van schade.................................................................................................... 150
2
, Verbintenissenrecht
5.6 Opschortingsrecht...................................................................................................... 150
5.7 Nalatigheidsintrest..................................................................................................... 150
6 Maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser...................................151
6.1 Inleiding..................................................................................................................... 151
6.2 Zijdelingse vordering................................................................................................. 151
6.3 Pauliaanse vordering.................................................................................................. 151
7 Tenietgaan verbintenissen............................................................................................... 151
7.1 Schuldvernieuwing of Novatie................................................................................... 152
7.2 Kwijtschelding van Schuld.......................................................................................... 152
7.3 Eenzijdige Afstand van Recht..................................................................................... 153
7.4 Rechtswerking en/of Rechtsmisbruik?........................................................................153
7.5 Schuldvergelijking of Compensatie............................................................................ 153
7.6 Verval van de Verbintenis door de Verdwijning van het Voorwerp...........................155
7.7 Schuldvermenging..................................................................................................... 156
7.8 Bevrijdende Verjaring................................................................................................. 156
HOOFDSTUK 1 : DE VERBINTENIS : BEGRIP, KENMERK EN
SOORTEN
3
2025-2026
Rechtspraktijk
Samenvatting- AP hogeschool
Dieuwke Sysmans
,Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1 : De verbintenis : begrip, kenmerk en soorten.......................................................3
1.Algemene inleiding............................................................................................................... 4
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht..........................................................4
2.1 Situering in het recht..................................................................................................... 4
2.2 Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving...............................4
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis.......................5
3.1 Het begrip verbintenis................................................................................................... 5
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis........................................................5
4. Bronnen van verbintenissen................................................................................................ 7
4.1 Verbintenissen uit Rechtshandelingen...........................................................................7
4.2 Verbintenissen uit rechtsfeiten...................................................................................... 7
5 Indeling van verbintenissen................................................................................................. 9
5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan.............................................................9
5.2 verbintenissen en hun aard............................................................................................ 9
5.3 Verbintenissen en hun voorwerp.................................................................................. 10
5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten...............................................................12
5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten................................................................15
Hoofdstuk 2: Verbintenissen uit rechtshandelingen.................................................................15
1. Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandeling: het contract..........................................16
1.1 Het begrip contract en diverse indelingen van de contracten.....................................16
1.2 Basisbeginselen van het contractenrecht....................................................................21
1.3 TotstAndkoming van het contract................................................................................26
1.4 Nakoming, niet-nakoming en (andere gronden van) tenietgaan van het contract.......41
1.5 Gevolgen van het contract voor derden.......................................................................60
2 Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: de eenzijdige wilsuiting............................68
Hoofdstuk 3: Verbintenissen uit rechtsfeiten...........................................................................68
1. Inleiding............................................................................................................................ 69
1.1 Zaakwaarneming......................................................................................................... 69
1.2 Onverschuldigde betaling............................................................................................ 71
1.3 Ongerechtvaardigde verrijking..................................................................................... 72
2 Verbintenissen uit tot aansprakelijkheid leidende feiten....................................................74
2.1 Inleiding....................................................................................................................... 74
1
,Verbintenissenrecht
2.2 Begrip en soorten aansprakelijkheid............................................................................ 74
2.3 Korte historiek van het Belgisch buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht.............78
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur en systematiek van boek 6 van het Burgerlijk
Wetboek en verband met andere boeken van het Burgerlijk Wetboek en andere
aansprakelijkheidsregimes................................................................................................. 78
2.5 Inleidende bepalingen.................................................................................................. 80
2.6 Feiten die tot aansprakelijkheid leiden........................................................................87
2.7 Oorzakelijk verband................................................................................................... 104
2.8 Schade....................................................................................................................... 108
2.9 Gevolgen van aansprakelijkheid................................................................................113
2.10 Bevel of verbod........................................................................................................ 119
2.11 Het besluit................................................................................................................ 120
Hoofdstuk 4 Regels en gemeenschappelijk aan de verschillende verbintenissen..................121
1 Bewijs van verbintenissen................................................................................................ 121
1.1 Inleiding tot het bewijsrecht....................................................................................... 121
1.2 Algemene regels en basisbegrippen van het bewijsrecht..........................................122
1.3 Toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen....................................................................125
1.4 Bewijsmiddelen.......................................................................................................... 130
2 interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten................................134
1.2 Interpretatie van rechtshandelingen en kwalificatie van contracten.........................134
3 overdracht van verbintenissen en contracten..................................................................136
3.1 De actieve overdracht................................................................................................ 136
3.2 De passieve overdracht............................................................................................. 143
3.3 Contractsoverdracht.................................................................................................. 144
4 Nakoming van de verbintenis........................................................................................... 144
4.1 Inleiding..................................................................................................................... 144
4.2 Betaling...................................................................................................................... 144
4.3 Betaling met subrogatie............................................................................................. 148
5. Niet-nakoming van de verbintenis..................................................................................148
5.1 Inleiding..................................................................................................................... 148
5.2 Toerekenbaarheid van de niet-nakoming...................................................................148
5.3 Ingebrekestelling....................................................................................................... 150
5.4 Uitvoering in natura................................................................................................... 150
5.5 Herstel van schade.................................................................................................... 150
2
, Verbintenissenrecht
5.6 Opschortingsrecht...................................................................................................... 150
5.7 Nalatigheidsintrest..................................................................................................... 150
6 Maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser...................................151
6.1 Inleiding..................................................................................................................... 151
6.2 Zijdelingse vordering................................................................................................. 151
6.3 Pauliaanse vordering.................................................................................................. 151
7 Tenietgaan verbintenissen............................................................................................... 151
7.1 Schuldvernieuwing of Novatie................................................................................... 152
7.2 Kwijtschelding van Schuld.......................................................................................... 152
7.3 Eenzijdige Afstand van Recht..................................................................................... 153
7.4 Rechtswerking en/of Rechtsmisbruik?........................................................................153
7.5 Schuldvergelijking of Compensatie............................................................................ 153
7.6 Verval van de Verbintenis door de Verdwijning van het Voorwerp...........................155
7.7 Schuldvermenging..................................................................................................... 156
7.8 Bevrijdende Verjaring................................................................................................. 156
HOOFDSTUK 1 : DE VERBINTENIS : BEGRIP, KENMERK EN
SOORTEN
3
