Volledige samenvatting Organisatiemanagement (17/20) + les notities| UGent 2de bach HW | 44 schema's + 45 oefenvragen

Universiteit Gent · Handelswetenschappen · 2de bachelor


Organisatiemanagement
Volledige samenvatting · 99 pagina's




p. 5 p. 30 p. 73


INHOUD

1. Een blik op de geschiedenis p. 1
2. De medewerker in de organisatie p. 11
3. Groepen en teams in de organisatie p. 23
4. Organisatie, cultuur en klimaat p. 34
5. Performantiemanagement: organisatie en team p. 52
6. Performantiemanagement van de medewerker p. 61
7. Change en uitdagingen p. 76
8. Examen en oefenvragen p. 88




Volledige samenvatting · 99 pagina's · gemaakt op basis van de lessen en het lesmateriaal

,Organisatiemanagement · volledige samenvatting · UGent 2025-2026

HOOFDSTUK 1. EEN BLIK OP DE GESCHIEDENIS


1.1 Wat is organisatiemanagement

Doel van het vak
 Inzicht krijgen in de werking van organisaties in alle sectoren
 private sector, publieke sector, social profit
 Organisaties fijnmazig leren analyseren, bv. om als consultant advies te geven
 Einddoel van elke analyse: individuele, team- en organisatieprestaties (performantie) verklaren
 Eindcompetenties (worden gemeten via examen en werkstuk):
1. Inzicht hebben in organisatiemanagement als vakgebied
2. Reflecteren over problemen en gebeurtenissen in organisaties met die kennis
3. Inzicht hebben in de nieuwste ontwikkelingen binnen het domein
4. De theorie toepassen in specifieke organisatiemanagementcases
5. Definities, concepten en onderzoeksresultaten beschrijven en verklaren

Definitie organisatie
 Organisatie = "a system of consciously coordinated activities or forces of two or more persons" (Barnard)
 Drie kenmerken van organisaties (slide):
 sociale entiteiten met een missie en strategische doelen
 gestructureerde activiteiten
 link met de externe omgeving → context
 Drie analyseniveaus = het kader van het hele vak:




 Een organisatie analyseren kan niet zonder het microniveau
 Structuur verschilt sterk: een start-up is anders gestructureerd dan UZ Gent, toch kunnen beide performant
zijn
 vraag is telkens: hoe gestructureerd en met welke gevolgen voor performantie
 Een verandering in de externe omgeving werkt door op alle drie de niveaus



1

,Organisatiemanagement · volledige samenvatting · UGent 2025-2026

Interdisciplinair
 Organisatiemanagement = interdisciplinair: Organizational Behaviour (OB), sociologie, psychologie,
economie, Human Resource Management (HRM)
 Psychologie kijkt enkel naar psychologische mechanismen, economie enkel naar economische
 Dit vak combineert beide → altijd de link leggen met performantie
 bv. groei, nieuwe innovatieve dienstverlening, marktaandeel

De externe omgeving anno 2026
 Verandering is er altijd, maar vandaag is die disruptief: we werken en denken op een andere manier over
werk
 Externe factoren met impact op organisaties:
 AI: andere vaardigheden gevraagd, jobs veranderen of verdwijnen (secretariaat, boekhouding), andere
manier van clusteren als organisatie
 geopolitiek: importheffingen (vorig jaar zeer disruptief voor productiebedrijven, bv. automobielsector)
 politiek en wetgeving: VS wil eigen productie en minder regels; Europa heeft meer procedures en labels
 Amerikaans moederbedrijf schaft inclusiebeleid af → Europese dochters moeten volgen
 Voorbeeld: Amerikaanse minister van Defensie pleitte in een speech voor generaals voor hard leiderschap
 prof: los van politiek gaat het om de impact van zulke opvattingen op wat er in organisaties gebeurt
 tegenover: wat zegt evidence over bv. servant leadership (statistisch verband met outcomes)
 Voorbeeld keukenbouwer in West-Vlaanderen: regio met veel concurrenten → omgeving (concurrentie,
marktindicatoren) hoort in elke analyse
 ook een organisatie die uniek is in haar product moet haar omgeving beschrijven

Kritisch denken over managementuitspraken
 Quote Richard Branson (Virgin, low cost luchtvaart): enkel de mensen houden een bedrijf in leven, al de rest
is bijzaak
 Kritische lezing (prof):
 welke manager zou dit niet zeggen
 de praktijk wijkt vaak af: lageloonlanden, oneerlijke omstandigheden, niet duurzaam
 en dat niet enkel door slechte bedoelingen, ook door tijdsdruk en kortetermijndoelen
 certificaten zoals Great Place to Work bestaan, maar zeggen niet alles
 Human capital is belangrijk, maar OB toont dat veel meer performantie verklaart:
 structuur, manier van leidinggeven, soort leider en medewerker, taken, performance management
systeem, beloning
 Voorbeeld KBC: na een winstgevend jaar een bonus van 700 euro bruto voor alle personeelsleden
 sterk gewaardeerd door medewerkers
 maar studies tonen minder effect op lange termijn en het risico dat verwachtingen ontstaan




2

, Organisatiemanagement · volledige samenvatting · UGent 2025-2026

1.2 Een blik op de geschiedenis

Tijdlijn van het denken over organisaties




 Sociologen dachten al eerder na over werk:
 Marx: 'working class'
 Durkheim: 'verlies van solidariteit'
 Weber: 'werking van organisaties' (bureaucratie)
 Het systematisch nadenken over hoe we werk organiseren start pas vanaf 1900 → het vakgebied is jong
 Waarom toen: voor het eerst enorme fabrieken (staal, auto's, Western Electric) zonder structuur of
management → wanorde → nood aan nadenken over werkorganisatie
 De prof behandelt vier onderdelen:
1. de rationele benadering
2. de human relations-beweging
3. het analytisch raamwerk
4. evidence-based management
 Inzichten uit de eerste twee scholen zijn vandaag nog steeds relevant

Context van de rationele benadering
 Technologische vernieuwing rond 1900:
 stoommachines, scheikundige kennis, ontginning van steenkool → staalproductie → machinebouw,
oliewinning
 = nieuwe producten en nieuwe consumenten
 Voorbeeld: de automobielsector kreeg een enorme boost; de Ford Model T werd betaalbaar door de
assembly line
 Boekcover: schilderij 'Les constructeurs' met arbeiders in een staalfabriek; toont hoe groot de omwenteling
in het denken over werk was




3