Fysiologie
Het endocriene stelsel
Overzicht
Spijsverteringsstelsel
Aanvoer voedingsstoffen
o Brandstof
o Bouwstoffen
Verbrandin
Afvoer afvalstoffen
Ademhalingsstelsel
g
Aanvoer O2
Afvoer CO2
Urinair stelsel
Afvoer afvalstoffen
Cardiovasculair stelsel
=> Transport
Voedingsstoffen
Opgeloste gassen
Afvalstoffen
Hormonen
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
=> Regulatie
Lymfestelsel en immuniteit
=> Veiligheid
Inleiding
2 orgaanstelsel coördineren al de andere:
, Fysiologie
Zenuwstelsel
o Meet intern en extern milieu
o Integreert info van zintuigen
o Coördineert gewilde en ongewilde reacties
o Uitgevoerd door neuronen, met ondersteuning van neuroglia
o Autonoom zenuwstelsel (AZS)
= onderdeel ZS dat functies van hart & bloedvaten,
spijsvertering, uitscheiding en voortplanting coördineert
= vooral onwillekeurig
Onderdelen AZS
Sympatisch deel = ‘vecht of vlucht’-systeem, ↑ alertheid,
stofwisselingssnelheid & spiervermogen, vb.
o Gegeneraliseerde reactie (verspreid over hele
lichaam) in crisis
o ↑ alertheid
o Gevoel van euforie & energie
o ↑ cardiovasculaire activiteit
o ↑ ademhaling
o ↑ spiertonus
Parasympatisch deel = ‘rust en verteer’-systeem, ↓
stofwisselingssnelheid en ↑ activiteiten van ingewanden,
zoals spijsvertering, vb.
o Ontspanning
o Voedselverwerking
o Energieabsorptie
o Korte effecten op specifieke plaatsen
Hormoonstelsel
o Geeft hormonen af uit endocriene cellen
o Hormonen = chemische stoffen
, Fysiologie
o Hormonen werken op doelcellen
Homeostase
Homeo = gelijk, stase = stabiel
=> w gehandhaafd via comm. tussen cellen:
Kliercellen: produceren signaalstoffen
Doelcellen: hebben receptoren waarop
product kan binden
Elke cel: opp.structuren op celwand
(vb. eiwitten/suikerketens) =
constant aanwezig/ wijzigen tijdens
levensduur cel en = specifiek per type
cel/ bep. ontwikkelingsstadium
, Fysiologie
Terwijl effect van bep. hormoon nog
voortduurt: cel kan additionele instructies van
andere hormonen ontvangen
=> verdere modificatie celactiviteit
Endocriene stelsel en ZS w vooral via neg.
Feedback gereguleerd
Endocrien stelsel (zie fig. 10-1)
=> reguleert fysiologische processen via binding van hormonen aan receptoren
Exocriene klier Endocriene klier
Het endocriene stelsel
Overzicht
Spijsverteringsstelsel
Aanvoer voedingsstoffen
o Brandstof
o Bouwstoffen
Verbrandin
Afvoer afvalstoffen
Ademhalingsstelsel
g
Aanvoer O2
Afvoer CO2
Urinair stelsel
Afvoer afvalstoffen
Cardiovasculair stelsel
=> Transport
Voedingsstoffen
Opgeloste gassen
Afvalstoffen
Hormonen
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
=> Regulatie
Lymfestelsel en immuniteit
=> Veiligheid
Inleiding
2 orgaanstelsel coördineren al de andere:
, Fysiologie
Zenuwstelsel
o Meet intern en extern milieu
o Integreert info van zintuigen
o Coördineert gewilde en ongewilde reacties
o Uitgevoerd door neuronen, met ondersteuning van neuroglia
o Autonoom zenuwstelsel (AZS)
= onderdeel ZS dat functies van hart & bloedvaten,
spijsvertering, uitscheiding en voortplanting coördineert
= vooral onwillekeurig
Onderdelen AZS
Sympatisch deel = ‘vecht of vlucht’-systeem, ↑ alertheid,
stofwisselingssnelheid & spiervermogen, vb.
o Gegeneraliseerde reactie (verspreid over hele
lichaam) in crisis
o ↑ alertheid
o Gevoel van euforie & energie
o ↑ cardiovasculaire activiteit
o ↑ ademhaling
o ↑ spiertonus
Parasympatisch deel = ‘rust en verteer’-systeem, ↓
stofwisselingssnelheid en ↑ activiteiten van ingewanden,
zoals spijsvertering, vb.
o Ontspanning
o Voedselverwerking
o Energieabsorptie
o Korte effecten op specifieke plaatsen
Hormoonstelsel
o Geeft hormonen af uit endocriene cellen
o Hormonen = chemische stoffen
, Fysiologie
o Hormonen werken op doelcellen
Homeostase
Homeo = gelijk, stase = stabiel
=> w gehandhaafd via comm. tussen cellen:
Kliercellen: produceren signaalstoffen
Doelcellen: hebben receptoren waarop
product kan binden
Elke cel: opp.structuren op celwand
(vb. eiwitten/suikerketens) =
constant aanwezig/ wijzigen tijdens
levensduur cel en = specifiek per type
cel/ bep. ontwikkelingsstadium
, Fysiologie
Terwijl effect van bep. hormoon nog
voortduurt: cel kan additionele instructies van
andere hormonen ontvangen
=> verdere modificatie celactiviteit
Endocriene stelsel en ZS w vooral via neg.
Feedback gereguleerd
Endocrien stelsel (zie fig. 10-1)
=> reguleert fysiologische processen via binding van hormonen aan receptoren
Exocriene klier Endocriene klier
