Financiële en bedrijfskundige administratie II
Hoofdstuk 03: registratie van de andere elementen van de ondernemingscyclus
2. INVESTERINGEN IN MATERIËLE VASTE ACTIVA
2.1 BEGRIP
Vaste activa
Wegens duurzame bijdrage tot exploitatiecyclus in onderneming verworven
Verwerving VA
Meerdere jaren gebruik in onderneming
Vermoedelijke gebruiks- of levensduur schatten afschrijvingsduur
Materiële VA opdelen in 2 delen:
1. Onbeperkte levensduur
o Verouderen normaal gezien niet door gebruik (niet technisch en niet
economisch)
o Bv. terreinen
2. Beperkte levensduur
o Verouderen door slijtage
Gebruik (= technische slijtage)
Economische oorzaken (= economische slijtage)
Bv. ontstaan nieuwe machines die rendement verdringen
o Bv. machines, meubilair…
MAR
22 Terreinen en gebouwen
23 Machines, installaties en uitrusting
24 Meubilair en rollend materieel
25 VA in leasing of op grond van een soortgelijk recht
26 Andere materiële VA
3 stadia die materiële VA doorlopen
1. Verwerving
o Waarde actief wordt vastgelegd
o Datum AF
2. Waardedaling
o Toepassing van afschrijving of waardeverminderingen
o Waarde in actief van boekhouden aanpassen
3. Realisatie
o (= verkoop)
o VA waarbij meer- of minderwaarden kunnen worden gerealiseerd
2.2 VERWERVING
Aanschaffingswaarde
Aankoopprijs + kosten
Verwerving van de VA
Boekhouding
Overeenkomstige soort actiefrekening debiteren
Met aanschaffingswaarde
1
, Financiële en bedrijfskundige administratie II
Waarde in boekhouding terugvinden
Betrokken rekening heeft ‘0’ als laatste cijfer
Actiefrekening met vorm ‘2XXX0’
historische kostprijs van betrokken actief
Algemene boekhoudkundige verwerking
Analoog aan courante aankopen
‘2XXX0’ rekening debiteren door waarde aankoopfactuur
Ref. Omschrijving Debet Credit
23000 Installaties, machines en uitrusting: AW 12 000,00
41100 Terug te vorderen btw 2 520,00
44000 @ Leveranciers 14 520,00
2.3 AFSCHRIJVINGEN EN WAARDEVERMINDERINGEN
2.3.1 AFSCHRIJVINGEN
Investeringen met beperkte levensduur
2XXX0 debiteren
Volledig aan kosten van lopend boekjaar onttrokken
Techniek van afschrijving
Elke investering afzonderlijk gespreid over gebruiksduur
Afschrijvingen
Berekend op aanschaffingswaarde
AW
o Aanschaffingswaarde
n
o Gebruiksduur
o Schatting van levensduur
o Beïnvloedt door technische en economische slijtage
RW
o Restwaarde
o Vermoedelijke bedrag aan einde gebruiksduur
o Zo nauwkeurig mogelijk schatten
o Praktijk: meestal 0,00 euro
Jaarlijkse afschrijving
AW −RW
n
Pro rata temporis
Activa afschrijven in verhouding met effectieve aantal dagen dat het in het bezit is van de
vennootschap
bv. aangekocht op 5 december 20N0 27 dagen in bezit van vennootschap
Bijkomende aankoopkosten
bv. notariskosten en registratiekosten
Rechtstreeks in kosten opnemen
OF afschrijven volgens zelfde ritme als investering
2
, Financiële en bedrijfskundige administratie II
Lineair afschrijven
Gelijkmatig in tijd afschrijven
meest gebruikt in praktijk
Alternatieve criteria
‘het gespreid in de kosten opnemen van de investering’
Gehanteerde criterium kan afschrijvingsritme verschillen
Afschrijven naar gebruik
o Afschrijven volgens bedrijfsdrukte
Progressief afschrijven
o Bij aanvang minder, elk volgend jaar meer
Degressief afschrijven
o Bij aanvang hoog, elk volgend jaar minder
Investeringen vanaf 01 januari 2020
Degressief afschrijven is fiscaal niet meer toegelaten
Afsluiten boekhoudperiode
Diversenpostboek: inventarisverrichtingen
63020 Afschrijvingen op materiële vaste activa
Kosten ten laste van boekingsperiode
Afschrijvingen van materiële vaste activa
Verminderen nooit originele aanschaffingswaarde
Nooit op ‘2XXX0’-rekening crediteren
rekening met vorm ‘2XXX9’
Per saldo de geboekte afschrijving
Ref. Omschrijving Debet Credit
63020 Afschrijvingen op MVA 278,14
23009 @ Geboekte afschrijvingen op installaties, 278,14
machines en uitrusting (-)
Nettoboekwaarde
‘23009 Geboekte afschrijvingen op installaties, machines en uitrusting (–)’
correctierekening van A-rekening ‘23000 Installaties, machines en uitrusting:
aanschaffingswaarde’
Beide rekeningen geven per saldo nettoboekwaarde van actief weer
Ref. Omschrijving Debet Credit
63020 Afschrijvingen op MVA 2 160,00
23009 @ Geboekte afschrijvingen op installaties, 2 160,00
machines en uitrusting (-)
‘63020 Afschrijvingen op materiële vaste activa’
Kosten ten laste van boekingsperiode
2.3.2 WAARDEVERMINDERINGEN
Materiële vaste activa met beperkte levensduur
Nooit afgeschreven
principieel: in boekhouding ongewijzigd opgenomen tegen aanschaffingswaarde
Historische kostprijs ‘2XXX0 aanschaffingswaarde’
3
, Financiële en bedrijfskundige administratie II
Waardeverminderingen
Uitzonderlijk toch in waarde verminderen
Crediteren op rekening ‘2XXX9 geboekte waardeverminderingen op…’
Tegenrekening
‘63090 waardeverminderingen op materiële vaste activa’
Naargelang aard rekening ‘niet-recurrente bedrijfskosten’
Boeken van waardeverminderingen
Aanleiding van afsluiten van boekhoudperiode
inventarisverrichtingen
Moet worden teruggenomen indien niet meer van toepassing
Ref. Omschrijving Debet Credit
63090 Waardeverminderingen op MVA 20 000,00
22009 @ Geboekte waardevermindering op 20 000,00
terreinen (-)
2.4 REALISATIE VAN VASTE ACTIVA
Vaste activa verkopen
Ten opzichte van nettoboekwaarde
winst/verlies realiseren
Geval indien waarderingsregels van actief niet in werkelijkheid overeenstemmen
Waarderingsregels overwegend op schattingen steunen
Verschillen t.o.v. nettoboekwaarde meer algemene regel dan uitzondering
Verkoop van vaste activa als courante activiteit
Komt zeer uitzonderlijk voor
bv. taxibedrijf
Vordering ingevolge de verkoop
‘40000 handelsdebiteuren’
Verkoop vaste activa uitzonderlijk
‘41600 diverse vorderingen’
Praktijk; omwille van opvolging
‘40000 handelsdebiteuren’
2.4.1 REALISATIE MET VERLIES
Verkoopprijs kleiner dan boekwaarde
ontstaat verlies
Minderwaarde op de realisatie van vaste activa
Deel van bedrijfsresultaat
Verkoop VA veeleer regelmatig (courant) ‘64100 Minderwaarden op de courante
realisatie van VA’
Verkoop VA veeleer uitzonderlijk ‘66300 Minderwaarden op de realisatie van
immateriële & MVA’
Resultatenrekening
Minderwaarde komt in de post ‘niet-recurrente bedrijfskosten
4
Hoofdstuk 03: registratie van de andere elementen van de ondernemingscyclus
2. INVESTERINGEN IN MATERIËLE VASTE ACTIVA
2.1 BEGRIP
Vaste activa
Wegens duurzame bijdrage tot exploitatiecyclus in onderneming verworven
Verwerving VA
Meerdere jaren gebruik in onderneming
Vermoedelijke gebruiks- of levensduur schatten afschrijvingsduur
Materiële VA opdelen in 2 delen:
1. Onbeperkte levensduur
o Verouderen normaal gezien niet door gebruik (niet technisch en niet
economisch)
o Bv. terreinen
2. Beperkte levensduur
o Verouderen door slijtage
Gebruik (= technische slijtage)
Economische oorzaken (= economische slijtage)
Bv. ontstaan nieuwe machines die rendement verdringen
o Bv. machines, meubilair…
MAR
22 Terreinen en gebouwen
23 Machines, installaties en uitrusting
24 Meubilair en rollend materieel
25 VA in leasing of op grond van een soortgelijk recht
26 Andere materiële VA
3 stadia die materiële VA doorlopen
1. Verwerving
o Waarde actief wordt vastgelegd
o Datum AF
2. Waardedaling
o Toepassing van afschrijving of waardeverminderingen
o Waarde in actief van boekhouden aanpassen
3. Realisatie
o (= verkoop)
o VA waarbij meer- of minderwaarden kunnen worden gerealiseerd
2.2 VERWERVING
Aanschaffingswaarde
Aankoopprijs + kosten
Verwerving van de VA
Boekhouding
Overeenkomstige soort actiefrekening debiteren
Met aanschaffingswaarde
1
, Financiële en bedrijfskundige administratie II
Waarde in boekhouding terugvinden
Betrokken rekening heeft ‘0’ als laatste cijfer
Actiefrekening met vorm ‘2XXX0’
historische kostprijs van betrokken actief
Algemene boekhoudkundige verwerking
Analoog aan courante aankopen
‘2XXX0’ rekening debiteren door waarde aankoopfactuur
Ref. Omschrijving Debet Credit
23000 Installaties, machines en uitrusting: AW 12 000,00
41100 Terug te vorderen btw 2 520,00
44000 @ Leveranciers 14 520,00
2.3 AFSCHRIJVINGEN EN WAARDEVERMINDERINGEN
2.3.1 AFSCHRIJVINGEN
Investeringen met beperkte levensduur
2XXX0 debiteren
Volledig aan kosten van lopend boekjaar onttrokken
Techniek van afschrijving
Elke investering afzonderlijk gespreid over gebruiksduur
Afschrijvingen
Berekend op aanschaffingswaarde
AW
o Aanschaffingswaarde
n
o Gebruiksduur
o Schatting van levensduur
o Beïnvloedt door technische en economische slijtage
RW
o Restwaarde
o Vermoedelijke bedrag aan einde gebruiksduur
o Zo nauwkeurig mogelijk schatten
o Praktijk: meestal 0,00 euro
Jaarlijkse afschrijving
AW −RW
n
Pro rata temporis
Activa afschrijven in verhouding met effectieve aantal dagen dat het in het bezit is van de
vennootschap
bv. aangekocht op 5 december 20N0 27 dagen in bezit van vennootschap
Bijkomende aankoopkosten
bv. notariskosten en registratiekosten
Rechtstreeks in kosten opnemen
OF afschrijven volgens zelfde ritme als investering
2
, Financiële en bedrijfskundige administratie II
Lineair afschrijven
Gelijkmatig in tijd afschrijven
meest gebruikt in praktijk
Alternatieve criteria
‘het gespreid in de kosten opnemen van de investering’
Gehanteerde criterium kan afschrijvingsritme verschillen
Afschrijven naar gebruik
o Afschrijven volgens bedrijfsdrukte
Progressief afschrijven
o Bij aanvang minder, elk volgend jaar meer
Degressief afschrijven
o Bij aanvang hoog, elk volgend jaar minder
Investeringen vanaf 01 januari 2020
Degressief afschrijven is fiscaal niet meer toegelaten
Afsluiten boekhoudperiode
Diversenpostboek: inventarisverrichtingen
63020 Afschrijvingen op materiële vaste activa
Kosten ten laste van boekingsperiode
Afschrijvingen van materiële vaste activa
Verminderen nooit originele aanschaffingswaarde
Nooit op ‘2XXX0’-rekening crediteren
rekening met vorm ‘2XXX9’
Per saldo de geboekte afschrijving
Ref. Omschrijving Debet Credit
63020 Afschrijvingen op MVA 278,14
23009 @ Geboekte afschrijvingen op installaties, 278,14
machines en uitrusting (-)
Nettoboekwaarde
‘23009 Geboekte afschrijvingen op installaties, machines en uitrusting (–)’
correctierekening van A-rekening ‘23000 Installaties, machines en uitrusting:
aanschaffingswaarde’
Beide rekeningen geven per saldo nettoboekwaarde van actief weer
Ref. Omschrijving Debet Credit
63020 Afschrijvingen op MVA 2 160,00
23009 @ Geboekte afschrijvingen op installaties, 2 160,00
machines en uitrusting (-)
‘63020 Afschrijvingen op materiële vaste activa’
Kosten ten laste van boekingsperiode
2.3.2 WAARDEVERMINDERINGEN
Materiële vaste activa met beperkte levensduur
Nooit afgeschreven
principieel: in boekhouding ongewijzigd opgenomen tegen aanschaffingswaarde
Historische kostprijs ‘2XXX0 aanschaffingswaarde’
3
, Financiële en bedrijfskundige administratie II
Waardeverminderingen
Uitzonderlijk toch in waarde verminderen
Crediteren op rekening ‘2XXX9 geboekte waardeverminderingen op…’
Tegenrekening
‘63090 waardeverminderingen op materiële vaste activa’
Naargelang aard rekening ‘niet-recurrente bedrijfskosten’
Boeken van waardeverminderingen
Aanleiding van afsluiten van boekhoudperiode
inventarisverrichtingen
Moet worden teruggenomen indien niet meer van toepassing
Ref. Omschrijving Debet Credit
63090 Waardeverminderingen op MVA 20 000,00
22009 @ Geboekte waardevermindering op 20 000,00
terreinen (-)
2.4 REALISATIE VAN VASTE ACTIVA
Vaste activa verkopen
Ten opzichte van nettoboekwaarde
winst/verlies realiseren
Geval indien waarderingsregels van actief niet in werkelijkheid overeenstemmen
Waarderingsregels overwegend op schattingen steunen
Verschillen t.o.v. nettoboekwaarde meer algemene regel dan uitzondering
Verkoop van vaste activa als courante activiteit
Komt zeer uitzonderlijk voor
bv. taxibedrijf
Vordering ingevolge de verkoop
‘40000 handelsdebiteuren’
Verkoop vaste activa uitzonderlijk
‘41600 diverse vorderingen’
Praktijk; omwille van opvolging
‘40000 handelsdebiteuren’
2.4.1 REALISATIE MET VERLIES
Verkoopprijs kleiner dan boekwaarde
ontstaat verlies
Minderwaarde op de realisatie van vaste activa
Deel van bedrijfsresultaat
Verkoop VA veeleer regelmatig (courant) ‘64100 Minderwaarden op de courante
realisatie van VA’
Verkoop VA veeleer uitzonderlijk ‘66300 Minderwaarden op de realisatie van
immateriële & MVA’
Resultatenrekening
Minderwaarde komt in de post ‘niet-recurrente bedrijfskosten
4
