HOOFDSTUK 5 – NAOORLOGS MODERNISME, STRUCTURALISME EN BRUTALISME
HISTORISCH KADER EN ALGEMENE KENMERKEN
De wederopbouw na WO II zorgt voor heel wat activiteit op meerdere vlakken.
Functionalisme kent veel aanhangers, maar veel kritiek op modernisme.
Calamiteiten die modernisme veroorzaakt had op stedenbouwkundig vlak, zijn verantwoordelijk voor
deze kritiek.
GEKENDE ARCHITECTEN
- Le Corbusier werkt minder functionalistisch
- Mies Van der Rohe blijft modern werken, maar houdt meer rekening met context waarin hij bouwt.
- F. L. Wright evolueert naar modernisme waar organisch en natuurlijk aspect belangrijk zijn.
JONGE ARCHITECTEN
- Propageren structuralisme en brutalisme onvoorspelbaar en eerlijk karakter van architectuur is hier van
belang.
- Polyfoon modernisme ontstaat afwijken van functionalistische en vormelijke doctrines in vooroorlogs
modernisme met als gevolg dat er variatie is in vormen en design, waarin het modern karakter vooral zit in
het blijvende geloof naar innovatie van constructie en technieken (omschrijving door Geert Bekaert).
LE CORBUSIER
UNITÉ D’HABITATION MARSEILLE, (1947-1952)
- Appartementsgebouw bestaande uit 18 verdiepingen met een complexe indeling.
- Le Corbusier paste een aantal metaforen toe:
o Wooneenheden
Bestaan uit 2 verdiepingen en volledige breedte gebouw.
Onafhankelijke elementen en worden ‘opgehangen’ in geraamte als flessen in een rek.
o Woonboot vorm doet denken aan een schip.
Schip is voor Le Corbusier het model voor moderne en functionele vormgeving.
- Eigenschappen:
o 337 woningen, winkelgalerij, hotel…
o Maatvoering gebaseerd op de modulor
, BEDEVAARTKAPEL NÔTRE-DAME-DU-HAUT, RONCHAMP, (1950-1954)
- Combinatie van functioneel bouwen en zuivere beeldhouwkunst.
- Doet denken aan:
o Taal van kunstenaars Gabo en Pevsner (werken met dubbele krommingen)
o Expressieve en suggestieve vormen
o Silhouet lijkt op een eend, schip of biddende handen antwoord op de beleving ten opzichte van
het landschap.
- Opgedeeld in 3 motieven:
1) Hoofdtorens: sturen licht via koepels naar beneden
2) Wanden: onregelmatige ramen
3) Dak: smalle lichtspleten voor illusie van zwevend dak de combinatie tot een geheel met eenheid
tussen het gebouw, het landschap en aller eromheen.
KLOOTSTER LA TOURETTE, (1960)
- Combinatie van een individueel en collectief leven dat vertaald wordt in twee verschillende delen van het
gebouw.
- Klooster La Tourette, (1960), Eveux, Le Corbusier
o Naoorlogs modernisme
o Ruwe materialen (beton)
o Eenvoudige ruimtes
o Raamverdeling volgens wiskundige verhoudingen voor de lichtinval
o Gebouw lijkt in dialoog te gaan met helling en staat gedeeltelijk op pilotis
Pilotis = steunen zoals kolommen, pilaren of palen die een gebouw boven de grond of
water heffen.
HISTORISCH KADER EN ALGEMENE KENMERKEN
De wederopbouw na WO II zorgt voor heel wat activiteit op meerdere vlakken.
Functionalisme kent veel aanhangers, maar veel kritiek op modernisme.
Calamiteiten die modernisme veroorzaakt had op stedenbouwkundig vlak, zijn verantwoordelijk voor
deze kritiek.
GEKENDE ARCHITECTEN
- Le Corbusier werkt minder functionalistisch
- Mies Van der Rohe blijft modern werken, maar houdt meer rekening met context waarin hij bouwt.
- F. L. Wright evolueert naar modernisme waar organisch en natuurlijk aspect belangrijk zijn.
JONGE ARCHITECTEN
- Propageren structuralisme en brutalisme onvoorspelbaar en eerlijk karakter van architectuur is hier van
belang.
- Polyfoon modernisme ontstaat afwijken van functionalistische en vormelijke doctrines in vooroorlogs
modernisme met als gevolg dat er variatie is in vormen en design, waarin het modern karakter vooral zit in
het blijvende geloof naar innovatie van constructie en technieken (omschrijving door Geert Bekaert).
LE CORBUSIER
UNITÉ D’HABITATION MARSEILLE, (1947-1952)
- Appartementsgebouw bestaande uit 18 verdiepingen met een complexe indeling.
- Le Corbusier paste een aantal metaforen toe:
o Wooneenheden
Bestaan uit 2 verdiepingen en volledige breedte gebouw.
Onafhankelijke elementen en worden ‘opgehangen’ in geraamte als flessen in een rek.
o Woonboot vorm doet denken aan een schip.
Schip is voor Le Corbusier het model voor moderne en functionele vormgeving.
- Eigenschappen:
o 337 woningen, winkelgalerij, hotel…
o Maatvoering gebaseerd op de modulor
, BEDEVAARTKAPEL NÔTRE-DAME-DU-HAUT, RONCHAMP, (1950-1954)
- Combinatie van functioneel bouwen en zuivere beeldhouwkunst.
- Doet denken aan:
o Taal van kunstenaars Gabo en Pevsner (werken met dubbele krommingen)
o Expressieve en suggestieve vormen
o Silhouet lijkt op een eend, schip of biddende handen antwoord op de beleving ten opzichte van
het landschap.
- Opgedeeld in 3 motieven:
1) Hoofdtorens: sturen licht via koepels naar beneden
2) Wanden: onregelmatige ramen
3) Dak: smalle lichtspleten voor illusie van zwevend dak de combinatie tot een geheel met eenheid
tussen het gebouw, het landschap en aller eromheen.
KLOOTSTER LA TOURETTE, (1960)
- Combinatie van een individueel en collectief leven dat vertaald wordt in twee verschillende delen van het
gebouw.
- Klooster La Tourette, (1960), Eveux, Le Corbusier
o Naoorlogs modernisme
o Ruwe materialen (beton)
o Eenvoudige ruimtes
o Raamverdeling volgens wiskundige verhoudingen voor de lichtinval
o Gebouw lijkt in dialoog te gaan met helling en staat gedeeltelijk op pilotis
Pilotis = steunen zoals kolommen, pilaren of palen die een gebouw boven de grond of
water heffen.
