Architecturale context, hoofdstuk 3, samenvatting

HOOFDSTUK 3 -ART NOUVEAU, JUGENDSTIL, MACKINTOSCH STYLE, MODERNISMO,
WEENSE SEZESSION, ART DÉCO
HISTORISCHE KADER EN ALGEMENE KENMERKEN
Het ideeëngoed is er al vanaf de 19e eeuw en de stijlen delen een kenmerk: ze zijn allen ontstaan door het
verzet van toenmalige kunstenaars tegen de neostijlen van oudere generaties en ze gebruiken decoratieve
motieven.

Vanaf de eeuwwisseling wordt Art Nouveau populair in Europa.
 België: Victor Horta en Henri Van de Velde spelen een pioniersrol in de ontwikkeling.
 Duits Euorpa: Jugendstil
 Catalonië: Modernismo van Antonio Goudi
 Oostenrijk: Sezession
 Parijs: Art Déco  Geometrische stijl die in Europa en VS populair wordt.
ART NOUVEAU EN JUGENDSTIL
Rond 1890 groeide het idee bij progressieve ontwerpers om een volledig nieuwe en eigen stijl te maken voor
hedendaagse werken  Art Nouveau
 Zachte, golvende krommingen
 Wervelende vormen die lijken op vlammen
 Nieuwe materialen zoals IJzer en glas

SITUERING
- Ontstond in Brussel in 1893 door het werk van Victor Herta.
- Stijl wordt in Frankrijk en Duitsland (naam: Jugendstil) opgepikt)

Gesammtkunstwerk: architect ontwerpt het interieur, meubilair en huisraad samen met de woning.

KENMERKEN
- Ontwikkeling van nieuwe esthetiek die duidelijk afwijkt van het verleden.
- Integratie van regionale tradities en bouwmaterialen als reactie op de neoclassicistische architectuur.
- Toepassing en verdere ontwikkeling van nieuwe constructietechnieken met moderne bouwmaterialen
(ijzer en glas).
- Nastreven van constructieve logica.

GEBOUWEN
Koninklijke serres van Laken, (1872-1876), Leopold II
(via Alphones Balat en Maquet)
 Glazen koepel die rust op metalen gebinte.
 Staalstructuur verschilt van ijzeren hallen
door decoratieve elementen
 Stenen sokkels en voetstukken zijn
classicistisch, maar de vormen en sfeer zijn
nieuw en kenmerken voor Art Nouveau.

, Hôtel Tassel, (1893), Brussel Victor Horta
 Art Nouveau
 Revolutionair qua vorm en structuur
 Voordeur centraal in voorgevel
 IJzer zowel structureel als decoratief
BV. skelet wintertuin en vormgeving
smeedijzeren balkons en trapleuningen
 Indrukwekkende verzameling van 2D
vormen in het interieur, meestal
plantmotieven  de zweepslaglijn/hortalijn
 Achthoekige ruimte
Woning Edmond Van Eetvelde, (1898), Brussel,
Victor Horta
 Art Nouveau
 Bijzonder ambitieus trappenhoek
 Centrale ruimte wordt van bovenaf belicht
– zorgt voor natuurlijke lichtinval
 IJzer en glas door elkaar toegepast binnen
eenzelfde decoratief element
 Achthoekige ruimte omgeven door ijzeren
kolommen
 Koepel van bovenaf
Maison du Peuple, (1900), Brussel, Victor Horta
 Art Nouveau
 Grote gebogen façade uit steen, metaal en
glas
 Geschikt voor alle doeleinden van het
gewone volk
 Stalen structuur gebouw, kan duidelijk
afgelezen worden in de gevel
 Constructieve stalen vakwerken zichtbaar in
het plafond van de feestzaal
Villa Bloemenwerf, (1895), Ukkel, Henry Van de
Velde
 Art Nouveau
 Voorgevel doet denken aan Engelse
landhuizen
 Plan minder conventioneel
 Van de Velde ontwierp in deze woning alle
details
Boekentoren UGent
 Art Nouveau is nog herkenbaar in het
interieur
 Het gebouw zelf toont kenmerken van het
vroege modernisme uit 1920