SAMENVATTING
Strafrecht
Deel I – VII
Volledige samenvatting van de notities
Strafrecht · Strafwet · Misdrijf · Dader · Straffen · Maatregelen · Strafuitvoering
Laurens van Puyenbroeck · Prof. dr. Tom Vander Beken
, Strafrecht · Samenvatting
O VE RZ I C HT
Inhoudstafel
Deel I · Strafrecht....................................................................................................................................... 3
Onderdeel A — Juridische situering............................................................................................................... 4
Onderdeel B — Functies en achtergronden.................................................................................................... 8
Deel II · Strafwet....................................................................................................................................... 20
Hoofdstuk 1 — Legaliteitsbeginsel............................................................................................................... 21
Hoofdstuk 2 — Toepassing van de strafwet in de tijd..................................................................................... 27
Hoofdstuk 3 — Toepassing van de strafwet in de ruimte................................................................................ 32
Hoofdstuk 4 — Interpretatie van de strafwet................................................................................................ 38
Deel III · Misdrijf....................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 1 — Bestanddelen van het misdrijf.............................................................................................. 42
Hoofdstuk 2 — Strafbare poging................................................................................................................. 56
Hoofdstuk 3 — Rechtvaardigingsgronden..................................................................................................... 64
Deel IV · Dader.......................................................................................................................................... 73
Onderdeel 1 — Strafrechtelijke verantwoordelijkheid.................................................................................... 74
Onderdeel 2 — Strafbare deelneming.......................................................................................................... 84
Onderdeel 3 — Verzwarende bestanddelen en verzwarende factoren............................................................. 90
Onderdeel 4 — Schuld............................................................................................................................... 92
Deel V · Straffen...................................................................................................................................... 101
Onderdeel 1 — Begripsbepaling................................................................................................................ 102
Onderdeel 2 — De straffen....................................................................................................................... 104
Onderdeel 3 — Straftoemeting.................................................................................................................. 117
Onderdeel 4 — Verval of tenietgaan van de straf........................................................................................ 130
Deel VI · Burgerrechtelijke bepalingen en beveiligingsmaatregelen........................................ 132
Onderdeel 1 — Burgerrechtelijke bepalingen.............................................................................................. 133
Onderdeel 2 — Beveiligingsmaatregelen.................................................................................................... 137
Deel VII · Uitvoering van straffen en maatregelen......................................................................... 146
Onderdeel 1 — Inleiding........................................................................................................................... 147
Onderdeel 2 — Uitvoering van vrijheidsbenemende straffen ........................................................................ 150
Onderdeel 3 — Uitvoering van vrijheidsbeperkende straffen........................................................................ 161
Onderdeel 4 — Uitvoering van vermogensstraffen...................................................................................... 166
Onderdeel 5 — Uitvoering straffen rechtspersonen..................................................................................... 168
Onderdeel 6 — Uitvoering andere straffen................................................................................................. 168
Onderdeel 7 — Uitvoering van opschorting en uitstel.................................................................................. 169
Onderdeel 8 — Uitvoering van beveiligingsmaatregelen............................................................................... 171
Onderdeel 9 — Uitwissing en herstel in eer en rechten................................................................................ 174
2
,DEEL I
Strafrecht
Juridische situering · Functies en achtergronden
I N D I T D E E L
Onderdeel A — Juridische situering................................................................................................. 4
1. Begrip.................................................................................................................................................. 4
2. Strafrecht als publiek recht.................................................................................................................. 4
3. Materieel en formeel strafrecht.......................................................................................................... 5
4. Nationaal en internationaal strafrecht................................................................................................. 6
5. Algemeen en bijzonder strafrecht....................................................................................................... 6
Onderdeel B — Functies en achtergronden................................................................................... 8
1. Wortels................................................................................................................................................ 8
2. Van wraakrecht naar publiek strafrecht (11de – 15de eeuw)............................................................10
3. Strafrecht van en voor de vorst (15de – 18de eeuw).........................................................................11
4. Daad- en schuldstrafrecht – klassieke leer......................................................................................... 11
5. Dader- en gevaarstrafrecht – sociaal verweer...................................................................................14
6. Daderstrafrecht met een menselijk gelaat – nieuw sociaal verweer..................................................16
7. Postmodern strafrecht...................................................................................................................... 17
, Strafrecht · Deel I
ONDERDEEL A
Juridische situering
Opbouw (uit de slides)
Materieel en Nationaal en Algemeen en
Begrip → Publiek recht → → →
formeel internationaal bijzonder
1. Begrip
DEFINITIE
Strafrecht = geheel van regels over misdrijf, dader en straf.
Bepaalt:
1. voorwaarden voor misdrijven
2. wie dader is en strafrechtelijk verantwoordelijk
3. soorten straffen en toepassing
4. voorwaarden voor opleg en uitvoering
5. bevoegde instanties
Misdrijf Dader Straf en maatregel
• Misdrijf = normafwijking • Dader = degene die het • Straf = wettelijke sanctie
die straf verdient. misdrijf pleegt. opgelegd door rechter.
• Niet elk ongewenst gedrag • Zowel natuurlijke personen • Strafrecht regelt algemene
= misdrijf (soms burgerlijk als rechtspersonen en specifieke straffen.
recht). aansprakelijk. • Enkel misdrijven leiden tot
• Misdrijf verschilt in tijd en straf.
ruimte. • Beveiligingsmaatregelen →
geen straf, wel strafrecht.
2. Strafrecht als publiek recht
Verticale rechtsverhouding Openbare orde
• Strafrecht = publiek recht. • Strafwetten = dwingend recht (openbare
• Staat ↔ dader (verticale verhouding). orde).
• Alleen de staat kan bepalen of gedrag • Geen afwijkende afspraken mogelijk over
strafbaar is en straf vorderen. toepassingsgebied of inhoud.
• Burgers/slachtoffers hebben geen • Overeenkomsten die een strafwet buiten
bevoegdheid tot vervolging. werking stellen = ongeldig.
4
Strafrecht
Deel I – VII
Volledige samenvatting van de notities
Strafrecht · Strafwet · Misdrijf · Dader · Straffen · Maatregelen · Strafuitvoering
Laurens van Puyenbroeck · Prof. dr. Tom Vander Beken
, Strafrecht · Samenvatting
O VE RZ I C HT
Inhoudstafel
Deel I · Strafrecht....................................................................................................................................... 3
Onderdeel A — Juridische situering............................................................................................................... 4
Onderdeel B — Functies en achtergronden.................................................................................................... 8
Deel II · Strafwet....................................................................................................................................... 20
Hoofdstuk 1 — Legaliteitsbeginsel............................................................................................................... 21
Hoofdstuk 2 — Toepassing van de strafwet in de tijd..................................................................................... 27
Hoofdstuk 3 — Toepassing van de strafwet in de ruimte................................................................................ 32
Hoofdstuk 4 — Interpretatie van de strafwet................................................................................................ 38
Deel III · Misdrijf....................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 1 — Bestanddelen van het misdrijf.............................................................................................. 42
Hoofdstuk 2 — Strafbare poging................................................................................................................. 56
Hoofdstuk 3 — Rechtvaardigingsgronden..................................................................................................... 64
Deel IV · Dader.......................................................................................................................................... 73
Onderdeel 1 — Strafrechtelijke verantwoordelijkheid.................................................................................... 74
Onderdeel 2 — Strafbare deelneming.......................................................................................................... 84
Onderdeel 3 — Verzwarende bestanddelen en verzwarende factoren............................................................. 90
Onderdeel 4 — Schuld............................................................................................................................... 92
Deel V · Straffen...................................................................................................................................... 101
Onderdeel 1 — Begripsbepaling................................................................................................................ 102
Onderdeel 2 — De straffen....................................................................................................................... 104
Onderdeel 3 — Straftoemeting.................................................................................................................. 117
Onderdeel 4 — Verval of tenietgaan van de straf........................................................................................ 130
Deel VI · Burgerrechtelijke bepalingen en beveiligingsmaatregelen........................................ 132
Onderdeel 1 — Burgerrechtelijke bepalingen.............................................................................................. 133
Onderdeel 2 — Beveiligingsmaatregelen.................................................................................................... 137
Deel VII · Uitvoering van straffen en maatregelen......................................................................... 146
Onderdeel 1 — Inleiding........................................................................................................................... 147
Onderdeel 2 — Uitvoering van vrijheidsbenemende straffen ........................................................................ 150
Onderdeel 3 — Uitvoering van vrijheidsbeperkende straffen........................................................................ 161
Onderdeel 4 — Uitvoering van vermogensstraffen...................................................................................... 166
Onderdeel 5 — Uitvoering straffen rechtspersonen..................................................................................... 168
Onderdeel 6 — Uitvoering andere straffen................................................................................................. 168
Onderdeel 7 — Uitvoering van opschorting en uitstel.................................................................................. 169
Onderdeel 8 — Uitvoering van beveiligingsmaatregelen............................................................................... 171
Onderdeel 9 — Uitwissing en herstel in eer en rechten................................................................................ 174
2
,DEEL I
Strafrecht
Juridische situering · Functies en achtergronden
I N D I T D E E L
Onderdeel A — Juridische situering................................................................................................. 4
1. Begrip.................................................................................................................................................. 4
2. Strafrecht als publiek recht.................................................................................................................. 4
3. Materieel en formeel strafrecht.......................................................................................................... 5
4. Nationaal en internationaal strafrecht................................................................................................. 6
5. Algemeen en bijzonder strafrecht....................................................................................................... 6
Onderdeel B — Functies en achtergronden................................................................................... 8
1. Wortels................................................................................................................................................ 8
2. Van wraakrecht naar publiek strafrecht (11de – 15de eeuw)............................................................10
3. Strafrecht van en voor de vorst (15de – 18de eeuw).........................................................................11
4. Daad- en schuldstrafrecht – klassieke leer......................................................................................... 11
5. Dader- en gevaarstrafrecht – sociaal verweer...................................................................................14
6. Daderstrafrecht met een menselijk gelaat – nieuw sociaal verweer..................................................16
7. Postmodern strafrecht...................................................................................................................... 17
, Strafrecht · Deel I
ONDERDEEL A
Juridische situering
Opbouw (uit de slides)
Materieel en Nationaal en Algemeen en
Begrip → Publiek recht → → →
formeel internationaal bijzonder
1. Begrip
DEFINITIE
Strafrecht = geheel van regels over misdrijf, dader en straf.
Bepaalt:
1. voorwaarden voor misdrijven
2. wie dader is en strafrechtelijk verantwoordelijk
3. soorten straffen en toepassing
4. voorwaarden voor opleg en uitvoering
5. bevoegde instanties
Misdrijf Dader Straf en maatregel
• Misdrijf = normafwijking • Dader = degene die het • Straf = wettelijke sanctie
die straf verdient. misdrijf pleegt. opgelegd door rechter.
• Niet elk ongewenst gedrag • Zowel natuurlijke personen • Strafrecht regelt algemene
= misdrijf (soms burgerlijk als rechtspersonen en specifieke straffen.
recht). aansprakelijk. • Enkel misdrijven leiden tot
• Misdrijf verschilt in tijd en straf.
ruimte. • Beveiligingsmaatregelen →
geen straf, wel strafrecht.
2. Strafrecht als publiek recht
Verticale rechtsverhouding Openbare orde
• Strafrecht = publiek recht. • Strafwetten = dwingend recht (openbare
• Staat ↔ dader (verticale verhouding). orde).
• Alleen de staat kan bepalen of gedrag • Geen afwijkende afspraken mogelijk over
strafbaar is en straf vorderen. toepassingsgebied of inhoud.
• Burgers/slachtoffers hebben geen • Overeenkomsten die een strafwet buiten
bevoegdheid tot vervolging. werking stellen = ongeldig.
4
