Forensische psychiatrie – eigen cursus
1 Schizofrenie & psychotische stoornissen
Bespreek de negatieve symptomen v schizo en daarbij de behandeling
Verklaar termen vb argofobie, …
Kernsymptoom (moet altijd voordoen om over dit ziektebeeld te knn spreken):
psychotisch symptoom
Behandeling: Anti psychotica (medicatie)
Historisch overzicht:
1) Aspecifieke bewaring
“Pest- & dolhuizen”
- Doel: maatschappij beschermen
- Aspecifiek want het maakte niet uit welke ziekte (de pest, kranzinnig)
- Bleven in een verblijf zonder zorg en behandeling
2) Specifieke bewaring
“Asylum”
- Doel: maats beschermen
- Eerste instelling -> Bedlam (in Londen)
o Aanvankelijke straf voor ‘immoraliteit’
o Pas later kwam de term ‘patiënt’
o Dwangbuis
-> Er kwam verandering door dokter Guislain: We moeten zorg voor de mensen. Er
werd een buurt/dorp gebouwd waar mensen met psychiatrische ziekten werden
opgevangen
Ze wouden helpen maar wisten niet hoe:
Draaistoel: “idee de mensen zijn verkeerd gedraaid”,
Artificial hibernation: er zijn gevaarlijke dieren, maar die zijn niet gevaarlijk in
hun winterslaap, patiënten zijn gevaarlijk dus we moeten hun in een winterslaap
brengen door een ijsbad (dit werd gebruikt tot 1960 en was de enige behandeling).
3) Psychosenzorg
a. Residentieel verblijf
i. Aangeleerde afhankelijkheid
ii. Je werd binnengebracht omdat je “gek” bent maar er is geen
behandeling dus ze bleven daar levenslang
iii. Verlies aan gezonde mentale capaciteiten en coping skills
iv. Therapie: koude baden, ergotherapie, bewegingstherapie -> de mensen
werden beziggehouden maar ze hadden geen kennis over het
ziektebeeld
1
, 4) Elektroshock therapie
a. Dit was de eerste keer dat ze tijdelijk de ziekte en wanen kunnen verminderen
b. Het is nog steeds een belangrijke behandeling (ook voor andere aandoeningen)
c. Beroemde ECT patiënten:
i. Ernest Heminghway
ii. Vladimir Horowitz (pianist)
iii. Lou Reed
d. Mensen met epilepsie en schizo: als ze net een epilepsie aanval hadden dan
was hun schizo even verminderd (daar het idee om te werken met schocks)
5) Lobotomie
a. Egas Moniz, deed ingreep door in mensen hun hersenen te boren,
leukotoom via een boorgat
b. De mensen werden rustiger (niet meer agressief)
c. Was effectief maar had bijwerkingen
d. Ice-pick lobotomy: Freeman zijn idee was ‘snelle lobotomie’ (1945)
i. Ingebracht met een hamer achter de oogkas
ii. Dit was de behandeling tot de jaren ‘60
Symptomen
psychotische symptomen komen meestal voor bij psychotische stoornissen maar kunnen ook
voorkomen bij stemmingsstoornissen, middelenmisbruik, persoonlijkheidsstoornissen,
dementie,...
de meest voorkomende en prototypische psychotische
stoornis is schizofrenie (hier verder besproken)
Symptomen z kenmerken v.e ziekte (vb wanen,
koorst)(deze komen ook voor bij vb middelenmisbruik, er
kunnen wanen optreden maar dit is dan geen stoornis)
Stoornissen z ziektes (vb schizofrenie, griep)(ze hebben
altijd symptomen)
2
,Positieve symptomen = gedrag + …
Is een symptoom dat iemand anders niet heeft, maar de
persoon met de stoornis heeft dit wel (vb wanen,
hallucinaties, gedesorganiseerd denken)
Biochemie: Hebben te veel dopamine in de hersenen,
specifiek op de plaats in het mesolimbische. (als je te veel
dopamine hebt dan krijg je positieve kenmerken)
Negatieve symptomen = gedrag - …
Er gaat iets van het normale gedrag verloren (vb je
spontaniteit is verloren)
Biochemie: te weinig dopamine in frontale cortex
1. Wanen
a. Omschrijving:
i. = denkstoornis (ik denk dat, maar het klopt niet vb ik denk niet dat
jullie studenten zijn maar spionnen, daarvan ben ik overtuigd)
(≠ hallucinatie)
ii. Zijn vast staande overtuigingen, die niet vatbaar zijn voor feiten die in
tegenspraak zijn
iii. Positief symptoom
b. Kenmerk:
i. Niet passend binnen cultuur/religie vb voodoo, religieuze overtuigingen
c. Klinisch
i. Probleem: de patiënt heeft geen inzicht in zijn wanen (dit maakt het
lastig want ze hebben geen verlangen om te genezen)
d. Frequent voorkomende wanen:
i. Achtervolgingswanen (paranoïde)
• = Iemand heeft de overtuiging dat hem of haar kwaad zal
worden berokkend, dat hij of zij zal worden aangevallen, door
een persoon, organisatie of andere groep mensen
• Meest voorkomende waan
• Wordt als zeer bedreigend ervaren
• Vb. Hugo denkt dat zijn moeder lid is van een geheime dienst
en hem iets wil aandoen
ii. Betrekkingswanen
• = Iemand heeft de overtuiging dat bepaalde gebaren,
opmerkingen, signalen uit de omgeving enzovoort aan de
betrokkene zelf gericht zijn
• Vb. Boodschap op TV is specifiek naar Hugo gericht
iii. Grootheidswaan (denkt dat die een bijzondere opdracht heeft)
• = Iemand heeft de overtuiging dat hij of zij uitzonderlijke
kwaliteiten, rijkdom of roem bezit
• Linda heeft waan dat ze de plannen van atoombom moet
bewaken (denkt dat die een bijzondere opdracht heeft)
3
, iv. Erotomane wanen (Syndroom v Clérambault)
• = Iemand is er onterecht van overtuigd dat iemand anders
verliefd is op hem of haar (maar het niet durt te zeggen)
• Vb overtuigd dat de dokter verliefd is op mij
v. Beïnvloedingswanen
• Vb gedachteninbreng, er worden gedacht in mijn hoofden
gestoken of ze lezen mijn gedachten
• Vb chip in mijn hersenen
2. Hallucinatie
a. Omschrijving
i. = Waarnemingsstoornis (zintuigelijk zonder dat er een extreme
stimulus is)
ii. Komt vaak voor samen met wanen
iii. Positief symptoom
b. Kenmerk
i. Even helder en levendig als een normale waarneming
ii. Is ervan overtuigd dat dit echt is
iii. Patiënt heeft zelden inzicht in zijn hallucinatie
c. 5 types
i. Auditieve hallucinaties (meest voorkomend bij schizofrenen)
• Enkelvoudig (vb bel, gekraak)
• Stemmen
a. Woorden
b. Zinnen & conversaties (in 2de persoon, ik word
aangesproken, of 3de persoon ze praten over mij)(deze
stemmen kunnen zijn van mensen die ze wel of niet
kennen maar meestal zijn het donkere gedachten)
c. Komen uit hoofd, radio, stopcontact, darmen, etc.
d. Bevelhallucinatie
i. Geeft een opdracht (vb moord, zelfmoord)
ii. In 2de persoon
iii. De stemmen zijn zo dominant, dat de mensen
zich eraan overgeven, het niet kunnen weerstaan
• Voorkomen bij: schizo, manie, depressie, dementie, delirium,…
ii. Visuele hallucinaties
• Enkelvoudig
a. vb schaduw
b. ik neem het aan, andere niet en het bedreigt mij
• gezichtshervorming
• Voorkomen bij: schizo, manie, depressie, dementie, delirium,…
4
1 Schizofrenie & psychotische stoornissen
Bespreek de negatieve symptomen v schizo en daarbij de behandeling
Verklaar termen vb argofobie, …
Kernsymptoom (moet altijd voordoen om over dit ziektebeeld te knn spreken):
psychotisch symptoom
Behandeling: Anti psychotica (medicatie)
Historisch overzicht:
1) Aspecifieke bewaring
“Pest- & dolhuizen”
- Doel: maatschappij beschermen
- Aspecifiek want het maakte niet uit welke ziekte (de pest, kranzinnig)
- Bleven in een verblijf zonder zorg en behandeling
2) Specifieke bewaring
“Asylum”
- Doel: maats beschermen
- Eerste instelling -> Bedlam (in Londen)
o Aanvankelijke straf voor ‘immoraliteit’
o Pas later kwam de term ‘patiënt’
o Dwangbuis
-> Er kwam verandering door dokter Guislain: We moeten zorg voor de mensen. Er
werd een buurt/dorp gebouwd waar mensen met psychiatrische ziekten werden
opgevangen
Ze wouden helpen maar wisten niet hoe:
Draaistoel: “idee de mensen zijn verkeerd gedraaid”,
Artificial hibernation: er zijn gevaarlijke dieren, maar die zijn niet gevaarlijk in
hun winterslaap, patiënten zijn gevaarlijk dus we moeten hun in een winterslaap
brengen door een ijsbad (dit werd gebruikt tot 1960 en was de enige behandeling).
3) Psychosenzorg
a. Residentieel verblijf
i. Aangeleerde afhankelijkheid
ii. Je werd binnengebracht omdat je “gek” bent maar er is geen
behandeling dus ze bleven daar levenslang
iii. Verlies aan gezonde mentale capaciteiten en coping skills
iv. Therapie: koude baden, ergotherapie, bewegingstherapie -> de mensen
werden beziggehouden maar ze hadden geen kennis over het
ziektebeeld
1
, 4) Elektroshock therapie
a. Dit was de eerste keer dat ze tijdelijk de ziekte en wanen kunnen verminderen
b. Het is nog steeds een belangrijke behandeling (ook voor andere aandoeningen)
c. Beroemde ECT patiënten:
i. Ernest Heminghway
ii. Vladimir Horowitz (pianist)
iii. Lou Reed
d. Mensen met epilepsie en schizo: als ze net een epilepsie aanval hadden dan
was hun schizo even verminderd (daar het idee om te werken met schocks)
5) Lobotomie
a. Egas Moniz, deed ingreep door in mensen hun hersenen te boren,
leukotoom via een boorgat
b. De mensen werden rustiger (niet meer agressief)
c. Was effectief maar had bijwerkingen
d. Ice-pick lobotomy: Freeman zijn idee was ‘snelle lobotomie’ (1945)
i. Ingebracht met een hamer achter de oogkas
ii. Dit was de behandeling tot de jaren ‘60
Symptomen
psychotische symptomen komen meestal voor bij psychotische stoornissen maar kunnen ook
voorkomen bij stemmingsstoornissen, middelenmisbruik, persoonlijkheidsstoornissen,
dementie,...
de meest voorkomende en prototypische psychotische
stoornis is schizofrenie (hier verder besproken)
Symptomen z kenmerken v.e ziekte (vb wanen,
koorst)(deze komen ook voor bij vb middelenmisbruik, er
kunnen wanen optreden maar dit is dan geen stoornis)
Stoornissen z ziektes (vb schizofrenie, griep)(ze hebben
altijd symptomen)
2
,Positieve symptomen = gedrag + …
Is een symptoom dat iemand anders niet heeft, maar de
persoon met de stoornis heeft dit wel (vb wanen,
hallucinaties, gedesorganiseerd denken)
Biochemie: Hebben te veel dopamine in de hersenen,
specifiek op de plaats in het mesolimbische. (als je te veel
dopamine hebt dan krijg je positieve kenmerken)
Negatieve symptomen = gedrag - …
Er gaat iets van het normale gedrag verloren (vb je
spontaniteit is verloren)
Biochemie: te weinig dopamine in frontale cortex
1. Wanen
a. Omschrijving:
i. = denkstoornis (ik denk dat, maar het klopt niet vb ik denk niet dat
jullie studenten zijn maar spionnen, daarvan ben ik overtuigd)
(≠ hallucinatie)
ii. Zijn vast staande overtuigingen, die niet vatbaar zijn voor feiten die in
tegenspraak zijn
iii. Positief symptoom
b. Kenmerk:
i. Niet passend binnen cultuur/religie vb voodoo, religieuze overtuigingen
c. Klinisch
i. Probleem: de patiënt heeft geen inzicht in zijn wanen (dit maakt het
lastig want ze hebben geen verlangen om te genezen)
d. Frequent voorkomende wanen:
i. Achtervolgingswanen (paranoïde)
• = Iemand heeft de overtuiging dat hem of haar kwaad zal
worden berokkend, dat hij of zij zal worden aangevallen, door
een persoon, organisatie of andere groep mensen
• Meest voorkomende waan
• Wordt als zeer bedreigend ervaren
• Vb. Hugo denkt dat zijn moeder lid is van een geheime dienst
en hem iets wil aandoen
ii. Betrekkingswanen
• = Iemand heeft de overtuiging dat bepaalde gebaren,
opmerkingen, signalen uit de omgeving enzovoort aan de
betrokkene zelf gericht zijn
• Vb. Boodschap op TV is specifiek naar Hugo gericht
iii. Grootheidswaan (denkt dat die een bijzondere opdracht heeft)
• = Iemand heeft de overtuiging dat hij of zij uitzonderlijke
kwaliteiten, rijkdom of roem bezit
• Linda heeft waan dat ze de plannen van atoombom moet
bewaken (denkt dat die een bijzondere opdracht heeft)
3
, iv. Erotomane wanen (Syndroom v Clérambault)
• = Iemand is er onterecht van overtuigd dat iemand anders
verliefd is op hem of haar (maar het niet durt te zeggen)
• Vb overtuigd dat de dokter verliefd is op mij
v. Beïnvloedingswanen
• Vb gedachteninbreng, er worden gedacht in mijn hoofden
gestoken of ze lezen mijn gedachten
• Vb chip in mijn hersenen
2. Hallucinatie
a. Omschrijving
i. = Waarnemingsstoornis (zintuigelijk zonder dat er een extreme
stimulus is)
ii. Komt vaak voor samen met wanen
iii. Positief symptoom
b. Kenmerk
i. Even helder en levendig als een normale waarneming
ii. Is ervan overtuigd dat dit echt is
iii. Patiënt heeft zelden inzicht in zijn hallucinatie
c. 5 types
i. Auditieve hallucinaties (meest voorkomend bij schizofrenen)
• Enkelvoudig (vb bel, gekraak)
• Stemmen
a. Woorden
b. Zinnen & conversaties (in 2de persoon, ik word
aangesproken, of 3de persoon ze praten over mij)(deze
stemmen kunnen zijn van mensen die ze wel of niet
kennen maar meestal zijn het donkere gedachten)
c. Komen uit hoofd, radio, stopcontact, darmen, etc.
d. Bevelhallucinatie
i. Geeft een opdracht (vb moord, zelfmoord)
ii. In 2de persoon
iii. De stemmen zijn zo dominant, dat de mensen
zich eraan overgeven, het niet kunnen weerstaan
• Voorkomen bij: schizo, manie, depressie, dementie, delirium,…
ii. Visuele hallucinaties
• Enkelvoudig
a. vb schaduw
b. ik neem het aan, andere niet en het bedreigt mij
• gezichtshervorming
• Voorkomen bij: schizo, manie, depressie, dementie, delirium,…
4
