Samenvatting Verbintenissenrecht – Deel VII: Tenietgaan of uitdoven van de verbintenis of de
rechtsvordering:
VII. Tenietgaan of uitdoven van de verbintenis of de rechtsvordering:
1. Nakoming van de verbintenis of betaling:
Begrip betaling:
Dit wordt geregeld door artikel 5.194 BW. Betaling is de nakoming van de verbintenis. In de juridische
zin van het woord, ruimer interpreteren dan de invulling in het gewone taalgebruik. Het is de
nakoming van de verbintenis om iets te doen, iets niet te doen, te geven of te waarborgen (artikel
5.46 BW).
Het is een ruim begrip: betaling geldsom en uitvoering van een verbintenis om iets te doen, niet te
doen, te geven of te waarborgen. Bijv. overeenkomst met schrijnwerker voor keuken te komen
plaatsen. Ik moet de geldsom betalen als betaling, effectief geldsom overhandigen aan tegenpartij.
Wat is de betaling in hoofde van de schrijnwerker? De verbintenis om iets doen, het installeren van
de geldsom.
Elke betaling vereist een schuld. Elke betaling vereist een schuld (zie onverschuldigde betaling:
betaling zonder enige rechtsgrond en dat kan je gaan terugvorderen, dat beantwoordt aan de
billijkheid).
De betaling is een eenzijdige rechtshandeling. Een betaling is een eenzijdige rechtshandeling, dat
staat uitdrukkelijk in het BW opgenomen. Het is een rechtshandeling en geen rechtsfeit. Waarom is
dat relevant? Dat wil zeggen dat de geldigheidsvereisten van toepassing moeten zijn.
Toepassingsvoorwaarden:
De betaler:
De betaling veronderstelt dat er sprake is van een betaler. Wie moet betalen? Ieder belanghebbend
persoon kan betalen op voorwaarde dat hij beschikkingsbevoegd is (artikel 5.196 BW).
Wat bedoelt men met ieder belanghebbend persoon? Vanuit positie schuldeiser belangrijk dat er
betaald wordt, maar niet zo heel belangrijk in beginsel wie er betaalt.
1. In beginsel de schuldenaar, die bekwaam moet zijn om te betalen. Het hoeft niet per se de
andere contractspartij zijn, in de meeste gevallen zal het wel de schuldenaar zijn die tot
betaling zal overgaan.
2. Of een derde: betaling door derde is bevrijdend wanneer de schuldeiser de beloofde
prestatie ontvangt:
a. Derde kan belang hebben bij het voldoen van de schuld (bijv. omdat hij borg staat
voor de schuld of omdat hij in solidum of hoofdelijk mee gehouden is): betalende
derde wordt gesubrogeerd in rechten van de schuldeiser. De derde kan daar geen
enkel belang bij hebben, maar de derde kan er ook een belang bij hebben. Het kan
uiteenlopend zijn wie de derde is: belang of geen belang.
b. Derde kan er geen belang bij hebben. De derde kan daar geen enkel belang bij
hebben, maar de derde kan er ook een belang bij hebben. Het kan uiteenlopend zijn
wie de derde is: belang of geen belang.
1
, Bijv. keuken besteld met partner, samen overeenkomst getekend met schrijnwerker. Er moet
betaald worden en in overeenkomst geschreven dat de partijen hoofdelijk gehouden zijn. Als
de schrijnwerker de overeenkomst richt aan mij, dan kan mijn partner betalen aan de
schrijnwerker.
Twee uitzonderingen op de regel dat een derde de schuld mag betalen:
- Voornamelijk verbintenissen intuitu personae. Bijv. belangrijke operatie en je wil dat enkel die
arts je opereert: de kenmerken van de tegenpartij, de hoedanigheid is zodanig belangrijk
voor u om te contracteren. De betaling van de verbintenis moet gebeuren door de tegenpartij
zelf, niet door een derde.
- Cassatie: telkens wanneer de schuldeiser een rechtmatig belang heeft bij nakoming door de
schuldenaar zelf of bij niet-betaling door een bepaalde derde. Andere gevallen waarbij
schuldeiser belang heeft dat enkel de schuldenaar betaalt.
Bijv. Cassatie 28 september 1973: verzekeraar had rechtmatig belang om betaling
premies door makelaar te weigeren. Makelaar had onregelmatigheden begaan in
verleden en verzekeraar wilde geen schijn van vertrouwen in makelaar wekken.
Verzekeringsovereenkomst met verzekeraar dus er moet een premie betaalt worden. Ik
sluit overeenkomst met verzekeraar door middel van makelaar, die makelaar is een
derde, de overeenkomst komt tot stand tussen mij en de verzekeraar. De verzekeraar
stelde vast dat de premies betaald werden via de makelaar in plaats van rechtstreeks te
storten aan de verzekeraar. De verzekeraar had echter al slechte ervaring met makelaar
en wou daar niet meer mee samenwerken. Hof van Cassatie: de schuldeiser kan redenen
hebben waarom dat die wil dat de betaling niet gebeurt door een derde. Er is geen
definitie van het begrip wettige reden, ruime appreciatiemarge voor de feitenrechter.
Dit wordt bevestigd in art. 5.196 BW: de schuldeiser mag betaling door niet-
belanghebbende derde weigeren als hij daartoe een wettige reden heeft.
De ontvanger:
Dit wordt geregeld door artikel 5.198 BW. Er moet ontvangen worden, er moet ontvanger zijn. Aan
wie moet er betaald worden? Aan de schuldeiser.
Als betaling niet gebeurde aan schuldeiser, kan de schuldeiser aanspraak maken op tweede betaling
(“Qui paie mal, paie deux fois”). Wie verkeerd betaalt, betaalt twee keer. Bijv. B heeft per ongeluk
betaalt aan C in plaats van aan A, B moet het terugvorderen van C maar B moet nog steeds betalen
aan A, die heeft geen zake met de onverschuldigde betaling. A moet daar niet van wakker liggen,
heeft daar niets mee te maken. Het kan zijn dat de vordering van B niet slaagt of C is al met het geld
gaan lopen van B, daar heeft A niets mee te maken. B moet maar twee keer betalen.
De schuldeiser moet bekwaam zijn om betaling te ontvangen.
‘Gemachtigd is voor hem te ontvangen’? Bijv. tussen echtgenoten geldt een ontvangstmachtiging.
Wanneer is de betaling aan de derde bevrijdend?
Dit wordt geregeld door artikel 5.198 BW. In principe betalen aan de schuldeiser, de tegenpartij, in
sommige gevallen kan de betaling aan een derde bevrijdende werken: drie hypotheses in de wet.
2
, - Wanneer de schuldeiser de betaling aan derde bekrachtigd heeft. De schuldeiser erkent zo
bestaan van volmacht. Door bekrachtiging geldt betaling aan een derde als betaling aan de
schuldeiser zelf. Is dit toepassing van lastgeving of geldt de bekrachtiging als eenzijdige
rechtshandeling waardoor de betaling met terugwerkende kracht aan de schuldeiser
toerekenbaar is?
Bijv. ik moet 20.000 betalen aan schrijnwerker, die is de andere contractspartij, ik moet
betalen aan de schuldeiser, maar ik betaal aan iemand anders, niet aan de schrijnwerker
maar aan partij X. De schuldeiser kan de betaling bekrachtigen, de schrijnwerker kan mij
meedelen dat ik bevrijdend hebt betaald door de som te betalen aan de derde X. Het
maakt niet uit wat de precieze uitleg is, er is een wettelijke grondslag.
- Wanneer schuldeiser uit betaling voordeel heeft gehaald. Bijv. schuldenaar (A) betaalt aan de
schuldeiser (C) van zijn eigen schuldeiser (B), waarbij C (ondanks het feit dat hij niet
gemachtigd was te ontvangen) deze betaling in mindering brengt van schuld die B jegens hem
heeft.
Bijv. ook dan bevrijdend betaald. Ik moest 20.000 betalen aan schrijnwerker die heeft op
zijn beurt een schuld van 50.000 bij X. Ik betaal de 20.000 niet aan de schrijnwerker maar
aan X en X brengt die 20.000 in mindering van de 50.000 van de schrijnwerker. De
schuldeiser heeft daar voordeel uit gehaald. Op deze manier kan je de zijdelingse
vordering omzeilen, maar de wetgever voorziet in deze mogelijkheid.
- Bij betaling te goeder trouw aan de bezitter van de schuldvordering (de zogenaamde
schijnschuldeiser). Toepassing schijnleer: betaling gebeurde aan iemand die voor iedereen
schijnbaar schuldeiser was, maar later blijkt dat niet te zijn bijv. betaling gezinsbijlagen aan
diegenen die in ogen van eenieder kon doorgaan als rechthebbende, is bevrijdend.
Bronnen verbintenissen in artikel 5.3 BW, de vertrouwensleer is niet vermeld als een bron
door de wetgever. De schijnleer duikt hier echter weer op. Bijv. ik betaal aan iemand van
wie ik te goeder trouw mocht aannemen dat die de bevoegdheid had om bevrijdend te
betalen, maar later blijkt die niet bevoegd te zijn, dan heb ik toch bevrijdend betaald.
Voorwerp van de betaling:
Dit wordt geregeld door artikel 5.200 BW. Wat moet er betaald worden? Wat is het voorwerp van de
betaling? Bijv. schrijnwerker: ik moet 20.000 aan de schrijnwerker, dat is het voorwerp van mijn
betaling en de schrijnwerker moet mijn keuken komen plaatsen, dat is het voorwerp van zijn betaling.
Er zijn twee principes:
- De schuldenaar gehouden tot betaling voorwerp van de schuld. Dat zal blijken uit de
overeenkomst zelf. Het voorwerp van de schuld zoals bepaald in de overeenkomst.
- Zonder toestemming schuldeiser mag de schuldenaar het verschuldigde niet in gedeelten
voldoen (schuld als eenheid bedongen). In beginsel zal de schuld tekens in zijn geheel moeten
worden voldaan. De schuld is altijd als een eenheid bedongen.
3
, Uitzonderingen:
- Op grond van een overeenkomst over wijze van betaling (een “inbetalinggeving”).
Overeenkomst over de wijze van betaling. Bijv. A moet 10.000 betalen aan B, A heeft de
10.000 niet op het moment van betaling. A en B sluiten een overeenkomst van wijze van
betaling en ze spreken af dat A geen 10.000 gaat betalen, maar een bepaalde hoeveelheid
wijn gaat geven/leveren aan B (de wilsautonomie speelt)
- Op grond van de wet (bijv. consumentenkrediet). De wetgever maakt zelf uitzondering bijv.
consumentenkrediet gevallen waarbij je in schijven kan betalen.
- Op grond van rechterlijke uitspraak (respijttermijnen). Rechterlijke uitspraak, uitstel van
betaling door respijttermijn te vragen aan de rechter. Dit kan maar binnen bepaalde grenzen
en met enige terughoudendheid.
De betaling kan afgifte van een zaak omvatten:
- De betaling door middel van afgifte species zaak (bv. schilderij Mona Lisa). De schuldenaar
moet zaak leveren in staat waarop de zaak zich op dat moment bevindt. Risico
tenietgaan/beschadiging zaak tussen sluiten ovk en levering, rust op de schuldeiser, tenzij
deze te wijten is aan fout schuldenaar of zijn hulppersonen of ontstaan is na
ingebrekestelling. Bijv. koop van schilderij Picasso, daar bestaat maar een exemplaar van, dat
is een welbepaald schilderij. Vandaag wordt de overeenkomst gesloten: ik moet 20.000
betalen en de betaling van de tegenpartij is om het schilderij te komen leveren, te
overhandigen. Als de overeenkomst betrekking heeft op een specifieke zaak, als de betaling
betrekking heeft op een specifieke zaak dan gevolgen voor risico’s. Op het moment van het
sluiten van de overeenkomst komt het risico van het tenietgaan/beschadiging van de zaak op
mij terecht. Tenzij het tenietgaan/beschadiging gebeurt na ingebrekestelling of een fout van
de tegenpartij of zijn hulppersonen.
- Betaling door middel van afgifte genus zaak (bv. een Volvo V40): risico beschadiging en
tenietgaan rust op schuldenaar.
Betaling van een geldsom:
Dit impliceert dat de schuldenaar aan de schuldeiser beschikkingsbevoegdheid geeft over bepaalde
geldsom door middel van overhandiging chartaal geld, giraal geld
(overschrijving/cheque/kredietkaart) of elektronisch geld (elektronisch doorseinen van gegevens). De
geldsom is betaalbaar wanneer zij “effen” is, dit is wanneer bedrag met zekerheid vaststaat. De ene
contractspartij geeft de beschikking van de geldsom aan de andere partij.
Wijze:
Op welke wijze moet er worden betaald?
Partijen mogen betaalmunt (euro of andere) bepalen. Partijen kunnen de betaalmunt bepalen. Bijv.
300.000 betalen voor verkoop huis, partijen zullen in de overeenkomst schrijven of er in euro of in
een andere valuta zal moeten betaald worden.
De verbintenismunt is de munt waarin bedrag van verbintenis tot betaling van een geldsom is
uitgedrukt. De betaalmunt is de munt waarin de schuldenaar effectief betaalt. Partijen kunnen op het
moment van de betaling beslissen om af te wijken van de valuta zoals in de verbintenismunt. Bijv. in
de overeenkomst staat euro, maar op moment betaling is het dollar, als de schuldeiser akkoord gaat
dan geen probleem. Meestal vallen verbintenis- en betaalmunt samen.
4
rechtsvordering:
VII. Tenietgaan of uitdoven van de verbintenis of de rechtsvordering:
1. Nakoming van de verbintenis of betaling:
Begrip betaling:
Dit wordt geregeld door artikel 5.194 BW. Betaling is de nakoming van de verbintenis. In de juridische
zin van het woord, ruimer interpreteren dan de invulling in het gewone taalgebruik. Het is de
nakoming van de verbintenis om iets te doen, iets niet te doen, te geven of te waarborgen (artikel
5.46 BW).
Het is een ruim begrip: betaling geldsom en uitvoering van een verbintenis om iets te doen, niet te
doen, te geven of te waarborgen. Bijv. overeenkomst met schrijnwerker voor keuken te komen
plaatsen. Ik moet de geldsom betalen als betaling, effectief geldsom overhandigen aan tegenpartij.
Wat is de betaling in hoofde van de schrijnwerker? De verbintenis om iets doen, het installeren van
de geldsom.
Elke betaling vereist een schuld. Elke betaling vereist een schuld (zie onverschuldigde betaling:
betaling zonder enige rechtsgrond en dat kan je gaan terugvorderen, dat beantwoordt aan de
billijkheid).
De betaling is een eenzijdige rechtshandeling. Een betaling is een eenzijdige rechtshandeling, dat
staat uitdrukkelijk in het BW opgenomen. Het is een rechtshandeling en geen rechtsfeit. Waarom is
dat relevant? Dat wil zeggen dat de geldigheidsvereisten van toepassing moeten zijn.
Toepassingsvoorwaarden:
De betaler:
De betaling veronderstelt dat er sprake is van een betaler. Wie moet betalen? Ieder belanghebbend
persoon kan betalen op voorwaarde dat hij beschikkingsbevoegd is (artikel 5.196 BW).
Wat bedoelt men met ieder belanghebbend persoon? Vanuit positie schuldeiser belangrijk dat er
betaald wordt, maar niet zo heel belangrijk in beginsel wie er betaalt.
1. In beginsel de schuldenaar, die bekwaam moet zijn om te betalen. Het hoeft niet per se de
andere contractspartij zijn, in de meeste gevallen zal het wel de schuldenaar zijn die tot
betaling zal overgaan.
2. Of een derde: betaling door derde is bevrijdend wanneer de schuldeiser de beloofde
prestatie ontvangt:
a. Derde kan belang hebben bij het voldoen van de schuld (bijv. omdat hij borg staat
voor de schuld of omdat hij in solidum of hoofdelijk mee gehouden is): betalende
derde wordt gesubrogeerd in rechten van de schuldeiser. De derde kan daar geen
enkel belang bij hebben, maar de derde kan er ook een belang bij hebben. Het kan
uiteenlopend zijn wie de derde is: belang of geen belang.
b. Derde kan er geen belang bij hebben. De derde kan daar geen enkel belang bij
hebben, maar de derde kan er ook een belang bij hebben. Het kan uiteenlopend zijn
wie de derde is: belang of geen belang.
1
, Bijv. keuken besteld met partner, samen overeenkomst getekend met schrijnwerker. Er moet
betaald worden en in overeenkomst geschreven dat de partijen hoofdelijk gehouden zijn. Als
de schrijnwerker de overeenkomst richt aan mij, dan kan mijn partner betalen aan de
schrijnwerker.
Twee uitzonderingen op de regel dat een derde de schuld mag betalen:
- Voornamelijk verbintenissen intuitu personae. Bijv. belangrijke operatie en je wil dat enkel die
arts je opereert: de kenmerken van de tegenpartij, de hoedanigheid is zodanig belangrijk
voor u om te contracteren. De betaling van de verbintenis moet gebeuren door de tegenpartij
zelf, niet door een derde.
- Cassatie: telkens wanneer de schuldeiser een rechtmatig belang heeft bij nakoming door de
schuldenaar zelf of bij niet-betaling door een bepaalde derde. Andere gevallen waarbij
schuldeiser belang heeft dat enkel de schuldenaar betaalt.
Bijv. Cassatie 28 september 1973: verzekeraar had rechtmatig belang om betaling
premies door makelaar te weigeren. Makelaar had onregelmatigheden begaan in
verleden en verzekeraar wilde geen schijn van vertrouwen in makelaar wekken.
Verzekeringsovereenkomst met verzekeraar dus er moet een premie betaalt worden. Ik
sluit overeenkomst met verzekeraar door middel van makelaar, die makelaar is een
derde, de overeenkomst komt tot stand tussen mij en de verzekeraar. De verzekeraar
stelde vast dat de premies betaald werden via de makelaar in plaats van rechtstreeks te
storten aan de verzekeraar. De verzekeraar had echter al slechte ervaring met makelaar
en wou daar niet meer mee samenwerken. Hof van Cassatie: de schuldeiser kan redenen
hebben waarom dat die wil dat de betaling niet gebeurt door een derde. Er is geen
definitie van het begrip wettige reden, ruime appreciatiemarge voor de feitenrechter.
Dit wordt bevestigd in art. 5.196 BW: de schuldeiser mag betaling door niet-
belanghebbende derde weigeren als hij daartoe een wettige reden heeft.
De ontvanger:
Dit wordt geregeld door artikel 5.198 BW. Er moet ontvangen worden, er moet ontvanger zijn. Aan
wie moet er betaald worden? Aan de schuldeiser.
Als betaling niet gebeurde aan schuldeiser, kan de schuldeiser aanspraak maken op tweede betaling
(“Qui paie mal, paie deux fois”). Wie verkeerd betaalt, betaalt twee keer. Bijv. B heeft per ongeluk
betaalt aan C in plaats van aan A, B moet het terugvorderen van C maar B moet nog steeds betalen
aan A, die heeft geen zake met de onverschuldigde betaling. A moet daar niet van wakker liggen,
heeft daar niets mee te maken. Het kan zijn dat de vordering van B niet slaagt of C is al met het geld
gaan lopen van B, daar heeft A niets mee te maken. B moet maar twee keer betalen.
De schuldeiser moet bekwaam zijn om betaling te ontvangen.
‘Gemachtigd is voor hem te ontvangen’? Bijv. tussen echtgenoten geldt een ontvangstmachtiging.
Wanneer is de betaling aan de derde bevrijdend?
Dit wordt geregeld door artikel 5.198 BW. In principe betalen aan de schuldeiser, de tegenpartij, in
sommige gevallen kan de betaling aan een derde bevrijdende werken: drie hypotheses in de wet.
2
, - Wanneer de schuldeiser de betaling aan derde bekrachtigd heeft. De schuldeiser erkent zo
bestaan van volmacht. Door bekrachtiging geldt betaling aan een derde als betaling aan de
schuldeiser zelf. Is dit toepassing van lastgeving of geldt de bekrachtiging als eenzijdige
rechtshandeling waardoor de betaling met terugwerkende kracht aan de schuldeiser
toerekenbaar is?
Bijv. ik moet 20.000 betalen aan schrijnwerker, die is de andere contractspartij, ik moet
betalen aan de schuldeiser, maar ik betaal aan iemand anders, niet aan de schrijnwerker
maar aan partij X. De schuldeiser kan de betaling bekrachtigen, de schrijnwerker kan mij
meedelen dat ik bevrijdend hebt betaald door de som te betalen aan de derde X. Het
maakt niet uit wat de precieze uitleg is, er is een wettelijke grondslag.
- Wanneer schuldeiser uit betaling voordeel heeft gehaald. Bijv. schuldenaar (A) betaalt aan de
schuldeiser (C) van zijn eigen schuldeiser (B), waarbij C (ondanks het feit dat hij niet
gemachtigd was te ontvangen) deze betaling in mindering brengt van schuld die B jegens hem
heeft.
Bijv. ook dan bevrijdend betaald. Ik moest 20.000 betalen aan schrijnwerker die heeft op
zijn beurt een schuld van 50.000 bij X. Ik betaal de 20.000 niet aan de schrijnwerker maar
aan X en X brengt die 20.000 in mindering van de 50.000 van de schrijnwerker. De
schuldeiser heeft daar voordeel uit gehaald. Op deze manier kan je de zijdelingse
vordering omzeilen, maar de wetgever voorziet in deze mogelijkheid.
- Bij betaling te goeder trouw aan de bezitter van de schuldvordering (de zogenaamde
schijnschuldeiser). Toepassing schijnleer: betaling gebeurde aan iemand die voor iedereen
schijnbaar schuldeiser was, maar later blijkt dat niet te zijn bijv. betaling gezinsbijlagen aan
diegenen die in ogen van eenieder kon doorgaan als rechthebbende, is bevrijdend.
Bronnen verbintenissen in artikel 5.3 BW, de vertrouwensleer is niet vermeld als een bron
door de wetgever. De schijnleer duikt hier echter weer op. Bijv. ik betaal aan iemand van
wie ik te goeder trouw mocht aannemen dat die de bevoegdheid had om bevrijdend te
betalen, maar later blijkt die niet bevoegd te zijn, dan heb ik toch bevrijdend betaald.
Voorwerp van de betaling:
Dit wordt geregeld door artikel 5.200 BW. Wat moet er betaald worden? Wat is het voorwerp van de
betaling? Bijv. schrijnwerker: ik moet 20.000 aan de schrijnwerker, dat is het voorwerp van mijn
betaling en de schrijnwerker moet mijn keuken komen plaatsen, dat is het voorwerp van zijn betaling.
Er zijn twee principes:
- De schuldenaar gehouden tot betaling voorwerp van de schuld. Dat zal blijken uit de
overeenkomst zelf. Het voorwerp van de schuld zoals bepaald in de overeenkomst.
- Zonder toestemming schuldeiser mag de schuldenaar het verschuldigde niet in gedeelten
voldoen (schuld als eenheid bedongen). In beginsel zal de schuld tekens in zijn geheel moeten
worden voldaan. De schuld is altijd als een eenheid bedongen.
3
, Uitzonderingen:
- Op grond van een overeenkomst over wijze van betaling (een “inbetalinggeving”).
Overeenkomst over de wijze van betaling. Bijv. A moet 10.000 betalen aan B, A heeft de
10.000 niet op het moment van betaling. A en B sluiten een overeenkomst van wijze van
betaling en ze spreken af dat A geen 10.000 gaat betalen, maar een bepaalde hoeveelheid
wijn gaat geven/leveren aan B (de wilsautonomie speelt)
- Op grond van de wet (bijv. consumentenkrediet). De wetgever maakt zelf uitzondering bijv.
consumentenkrediet gevallen waarbij je in schijven kan betalen.
- Op grond van rechterlijke uitspraak (respijttermijnen). Rechterlijke uitspraak, uitstel van
betaling door respijttermijn te vragen aan de rechter. Dit kan maar binnen bepaalde grenzen
en met enige terughoudendheid.
De betaling kan afgifte van een zaak omvatten:
- De betaling door middel van afgifte species zaak (bv. schilderij Mona Lisa). De schuldenaar
moet zaak leveren in staat waarop de zaak zich op dat moment bevindt. Risico
tenietgaan/beschadiging zaak tussen sluiten ovk en levering, rust op de schuldeiser, tenzij
deze te wijten is aan fout schuldenaar of zijn hulppersonen of ontstaan is na
ingebrekestelling. Bijv. koop van schilderij Picasso, daar bestaat maar een exemplaar van, dat
is een welbepaald schilderij. Vandaag wordt de overeenkomst gesloten: ik moet 20.000
betalen en de betaling van de tegenpartij is om het schilderij te komen leveren, te
overhandigen. Als de overeenkomst betrekking heeft op een specifieke zaak, als de betaling
betrekking heeft op een specifieke zaak dan gevolgen voor risico’s. Op het moment van het
sluiten van de overeenkomst komt het risico van het tenietgaan/beschadiging van de zaak op
mij terecht. Tenzij het tenietgaan/beschadiging gebeurt na ingebrekestelling of een fout van
de tegenpartij of zijn hulppersonen.
- Betaling door middel van afgifte genus zaak (bv. een Volvo V40): risico beschadiging en
tenietgaan rust op schuldenaar.
Betaling van een geldsom:
Dit impliceert dat de schuldenaar aan de schuldeiser beschikkingsbevoegdheid geeft over bepaalde
geldsom door middel van overhandiging chartaal geld, giraal geld
(overschrijving/cheque/kredietkaart) of elektronisch geld (elektronisch doorseinen van gegevens). De
geldsom is betaalbaar wanneer zij “effen” is, dit is wanneer bedrag met zekerheid vaststaat. De ene
contractspartij geeft de beschikking van de geldsom aan de andere partij.
Wijze:
Op welke wijze moet er worden betaald?
Partijen mogen betaalmunt (euro of andere) bepalen. Partijen kunnen de betaalmunt bepalen. Bijv.
300.000 betalen voor verkoop huis, partijen zullen in de overeenkomst schrijven of er in euro of in
een andere valuta zal moeten betaald worden.
De verbintenismunt is de munt waarin bedrag van verbintenis tot betaling van een geldsom is
uitgedrukt. De betaalmunt is de munt waarin de schuldenaar effectief betaalt. Partijen kunnen op het
moment van de betaling beslissen om af te wijken van de valuta zoals in de verbintenismunt. Bijv. in
de overeenkomst staat euro, maar op moment betaling is het dollar, als de schuldeiser akkoord gaat
dan geen probleem. Meestal vallen verbintenis- en betaalmunt samen.
4
