Fysiologische zwangerschap Gitte en Katrien
Hoofdstuk 2: inleidend hoofdstuk
Verloskundige indicatielijst (VIL) hulpmiddel bieden om risicoselectie in verloskunde in goede banen te
leiden, verloskundige en medische aandoeningen en ziektebeelden hierin vermeld.
Doel introductiegesprek:
wegnemen of verminderen van de angst en onzekerheid van zwangere en familie
informatie verstrekken die relevant is voor oriëntatie op omgeving, behandeling, zorg, …
bevorderen van communicatie tussen zwangere en vroedvrouw
stimuleren van medewerking die zwangere kan verlenen, indien zij goed geïnformeerd is weet zij wat
zij mag verwachten en wat er van haar wordt verwacht
Een opnamegesprek/intakegesprek:
Doel:
gegevens verzamelen om zorgverlening af te stemmen op specifieke vragen en noden van zwangere
uitbouwen van relatie met zwangere en familie, een goed intakegesprek kan een klimaat scheppen dat
de zwangere toelaat haar vragen en gevoelens te uiten.
Aandachtspunten:
rustige plaats en een vertrouwelijke sfeer, voldoende tijd nemen
stel je met naam en functie voor en vraag zwangere hoe zij wenst aangesproken te worden
leg duidelijk uit wat de bedoeling van een anamnese is en maak duidelijk dat de informatie
vertrouwelijk gehanteerd wordt
denk aan de communicatieregels
heb aandacht voor non verbale signalen
informeer naar:
o vroeger ervaringen
o hulp die zwangere in haar thuissituatie krijgt
vraag tijdens het gesprek regelmatig of de zwangere nog vragen of reacties kwijt wil
LM: Eerste dag van de laatste menstruatie
VBD: Vermoedelijke bevallingsdatum
Hoofdstuk 3: Zwangerschapsduur
= vanaf eerste dag van laatste menstruatie (LM) tot geboorte
Normale duur: 280 dagen, 40 weken, 10maanden (van 28 dagen), 9 kalendermaanden + 7dagen
A terme: 37w – 41w6d
3 trimesters: 1e trimester (tot 14-16w), 2e trimester (tot 26-28w), 3e trimester (tot partus)
Zwschapsduur berekenen:
- LM:
o Kalendermethode: LM + 40w = VBD
o Regel van Naegele: LM + 9 maanden +7 dagen OF LM + 7dagen – 3 maanden + 1jaar
- Zwangerschapsschijfje
- Klinisch onderzoek:
o 1ste trimester: evaluatie grootte vd BM
o 2e en 3e trimester: aantal w zwschap = aantal cm + 4
- Echografie:
o 1e trimester: transvaginaal, daarna abdominaal
o 6-8w: kruinstuitlengte
o 12-18w: BPD = bipariëntale diameter, dwarse afmeting van foetale schedel
o 14w: BPD, hoofdomtrek, fermurlengte, buikomtrek
o Na 18-20w: 1 malige meting = onvoldoende, meting om de 2-3w = goed
1
, Waarom zwangerschapsduur (ZS) berekenen?
Onderzoeken zijn afhankelijk van de zwangerschapsduur
Vroeggeboorte = prematuriteit
Overdraging = postmaturiteit = serotiniteit
Praktisch belang
Administratief belang: o.a. bevallingsverlof
Emotioneel belang
Hoofdstuk 4: prenataal consult
Een vaak gehanteerd schema voor zwangerschapscontrole is:
Tot 30 W: om de maand.
30- 37 W: om de 3weken.
37- 41 W: wekelijks.
41- 42 W: tweemaal per week.
42W plus: mag niet meer voorkomen
Opbouw van een consult:
Anamnese
(Gesprek)
Informatie en voorlichting
Klinisch onderzoek
Echografisch onderzoek
Laboratorium onderzoeken
Medicatie/supplementen
Kijk schema consulten per week.
BMI gewicht (kg) : lengte2 (m)
GPA Gravida: aantal zwangerschappen, Para: aantal bevallingen, Abortus: aantal miskramen
Wanneer bellen naar vroedvrouw/gynaecoloog?
Ongerustheid / Onzekerheid
Vaginaal bloedverlies
Bloeddrukklachten
meer dan 20 weken zwanger, en volgende signalen:
o Hoofdpijn
o Sterretjes zien
o Braken
o Gevoel van strakke band om hoofd of bovenbuik
o Pijn in de bovenbuik of tussen schouderbladen
o Plotseling vocht vasthouden in gezicht, handen of voeten.
Minder leven voelen
28 weken of meer zwanger
Toenemende buikpijn/rugpijn die komt en gaat voor 37 weken zwangerschap
Harde buiken worden veroorzaakt door samentrekkingen van de baarmoeder. In de laatste
weken van de zwangerschap gaat de baarmoeder zich voorbereiden op de bevalling en is het
normaal dat men vaker harde buiken krijgt. Ook kan men harde buiken krijgen bij drukte of
stress. Een volle blaas, bukken, een orgasme of bewegingen van de baby kunnen ook voor
harde buiken zorgen.
Let op: wanneer de harde buiken voor de 37e week van de zwangerschap met regelmaat
terugkomen of pijnlijk zijn!
Vruchtwaterverlies voor 37 weken zwangerschap
2
Hoofdstuk 2: inleidend hoofdstuk
Verloskundige indicatielijst (VIL) hulpmiddel bieden om risicoselectie in verloskunde in goede banen te
leiden, verloskundige en medische aandoeningen en ziektebeelden hierin vermeld.
Doel introductiegesprek:
wegnemen of verminderen van de angst en onzekerheid van zwangere en familie
informatie verstrekken die relevant is voor oriëntatie op omgeving, behandeling, zorg, …
bevorderen van communicatie tussen zwangere en vroedvrouw
stimuleren van medewerking die zwangere kan verlenen, indien zij goed geïnformeerd is weet zij wat
zij mag verwachten en wat er van haar wordt verwacht
Een opnamegesprek/intakegesprek:
Doel:
gegevens verzamelen om zorgverlening af te stemmen op specifieke vragen en noden van zwangere
uitbouwen van relatie met zwangere en familie, een goed intakegesprek kan een klimaat scheppen dat
de zwangere toelaat haar vragen en gevoelens te uiten.
Aandachtspunten:
rustige plaats en een vertrouwelijke sfeer, voldoende tijd nemen
stel je met naam en functie voor en vraag zwangere hoe zij wenst aangesproken te worden
leg duidelijk uit wat de bedoeling van een anamnese is en maak duidelijk dat de informatie
vertrouwelijk gehanteerd wordt
denk aan de communicatieregels
heb aandacht voor non verbale signalen
informeer naar:
o vroeger ervaringen
o hulp die zwangere in haar thuissituatie krijgt
vraag tijdens het gesprek regelmatig of de zwangere nog vragen of reacties kwijt wil
LM: Eerste dag van de laatste menstruatie
VBD: Vermoedelijke bevallingsdatum
Hoofdstuk 3: Zwangerschapsduur
= vanaf eerste dag van laatste menstruatie (LM) tot geboorte
Normale duur: 280 dagen, 40 weken, 10maanden (van 28 dagen), 9 kalendermaanden + 7dagen
A terme: 37w – 41w6d
3 trimesters: 1e trimester (tot 14-16w), 2e trimester (tot 26-28w), 3e trimester (tot partus)
Zwschapsduur berekenen:
- LM:
o Kalendermethode: LM + 40w = VBD
o Regel van Naegele: LM + 9 maanden +7 dagen OF LM + 7dagen – 3 maanden + 1jaar
- Zwangerschapsschijfje
- Klinisch onderzoek:
o 1ste trimester: evaluatie grootte vd BM
o 2e en 3e trimester: aantal w zwschap = aantal cm + 4
- Echografie:
o 1e trimester: transvaginaal, daarna abdominaal
o 6-8w: kruinstuitlengte
o 12-18w: BPD = bipariëntale diameter, dwarse afmeting van foetale schedel
o 14w: BPD, hoofdomtrek, fermurlengte, buikomtrek
o Na 18-20w: 1 malige meting = onvoldoende, meting om de 2-3w = goed
1
, Waarom zwangerschapsduur (ZS) berekenen?
Onderzoeken zijn afhankelijk van de zwangerschapsduur
Vroeggeboorte = prematuriteit
Overdraging = postmaturiteit = serotiniteit
Praktisch belang
Administratief belang: o.a. bevallingsverlof
Emotioneel belang
Hoofdstuk 4: prenataal consult
Een vaak gehanteerd schema voor zwangerschapscontrole is:
Tot 30 W: om de maand.
30- 37 W: om de 3weken.
37- 41 W: wekelijks.
41- 42 W: tweemaal per week.
42W plus: mag niet meer voorkomen
Opbouw van een consult:
Anamnese
(Gesprek)
Informatie en voorlichting
Klinisch onderzoek
Echografisch onderzoek
Laboratorium onderzoeken
Medicatie/supplementen
Kijk schema consulten per week.
BMI gewicht (kg) : lengte2 (m)
GPA Gravida: aantal zwangerschappen, Para: aantal bevallingen, Abortus: aantal miskramen
Wanneer bellen naar vroedvrouw/gynaecoloog?
Ongerustheid / Onzekerheid
Vaginaal bloedverlies
Bloeddrukklachten
meer dan 20 weken zwanger, en volgende signalen:
o Hoofdpijn
o Sterretjes zien
o Braken
o Gevoel van strakke band om hoofd of bovenbuik
o Pijn in de bovenbuik of tussen schouderbladen
o Plotseling vocht vasthouden in gezicht, handen of voeten.
Minder leven voelen
28 weken of meer zwanger
Toenemende buikpijn/rugpijn die komt en gaat voor 37 weken zwangerschap
Harde buiken worden veroorzaakt door samentrekkingen van de baarmoeder. In de laatste
weken van de zwangerschap gaat de baarmoeder zich voorbereiden op de bevalling en is het
normaal dat men vaker harde buiken krijgt. Ook kan men harde buiken krijgen bij drukte of
stress. Een volle blaas, bukken, een orgasme of bewegingen van de baby kunnen ook voor
harde buiken zorgen.
Let op: wanneer de harde buiken voor de 37e week van de zwangerschap met regelmaat
terugkomen of pijnlijk zijn!
Vruchtwaterverlies voor 37 weken zwangerschap
2
