Samenvatting Bouw en functie II | UGent | 2025/26

ANATOMIE VAN DE HALS
De hals (cervix, collum) is een buisvormige structuur die loopt tussen het
hoofd en de thorax:

- Craniale grens
o Vooraan: onderrand van de mandibula (corpus en ramus)
o Achteraan: linea nuchalis superior en protuberantia occipitalis
externa (posterior deel van schedel)
- Caudale grens
o Vooraan: manubrium sterni ( sternum, incisura jugularis van het
manubrium = bovenste deel van borstbeen) en clavicula (=
sleutelbeen)
o Lateraal: acromion scapulae = uitsteeksel aan bovenkant van
schouderblad
o Achteraan: overgang C7-T1




De anatomie van de hals wordt hier regionaal behandeld aan de hand van de
indeling in een aantal regio’s en driehoeken.


1

,REGIO’S EN HALSDRIEHOEKEN
m. sternocleidomastoideus en m. trapezius verdelen hals in 4 halsregio’s en 2
halsdriehoeken:

- Trigonum cervicale anterius
o Voorste halsdriehoek
o Overeenkomende regio cervicales anterior
o Anterior van de m. sternocleidomastoideus
- Regio sternocleidomastoidea
o T.h.v. m. sternocleidomastoideus (zorgt voor scheiding tussen 2
halsdriehoeken)
- Trigonium cervicale posterius
o Achterste halsdriehoek
o Overeenkomende regio cervicales lateralis
o Tussen de anterior gelegen m. sternocleidomastoideus en
posterior gelegen m. trapezius
- Regio cervicalis posterior thv m. trapezius

1. processus
mastoideus
(van het os
temporale)

2. clavicula
(sleutelbeen)

3. sternum

4. m.
omohyoideus

5. m.
digastricus




2

,M. STERNOCLEIDOMASTOIDEUS & M. TRAPEZIUS

M. STERNOCLEIDOMASTOIDEUS
- Lateraal in hals
- Origo
o Manubrium sterni (caput sternale) = bovenste deel borstbeen
o Mediaal 1/3 van de clavicula (caput claviculare)
- Insertie
o Processus mastoideus
- Functie
o Unilaterale contractie => contralaterale rotatie (heterorotatie =
hoofd draait naar andere kant)
o Bilaterale contractie => flexie van hals (lateroflexie)
o Hulpademhalingsspier (door aanhechting bovenaan op
thoraxwand => thorax opentrekken)
- Bezenuwing
o N. accessorius (XI)
- Torticollis = scheve nek
o Door unilaterale verkorting van de spier
o Meestal congenitale malformatie

1. m.
sternocleidomastoideus

2. m. omohyoideus

3. m. sternohyoideus




3

, M. TRAPEZIUS
- = “monnikskapspier”
- Extrinsieke rugspier
- Origo
o Zeer uitgebreid
o Os occipitale (linea nuchalis superior)
o Cervicale en bovenste thoracale processi spinosi (inclusief lig.
nuchae cervicaal).
- Insertie
o Spina scapulae
o Lateraal 1/3 van clavicula
- Functie
o Afhankelijk van oriëntatie van betrokken spiervezels
o Craniaal deel: elevatie scapula (= schouderblad)
o Middendeel: retractie scapula
o Caudaal deel: rotatie scapula
- Bezenuwing
o N. accessorius (n. XI) => loopt in diepte van m. trapezius en m.
sternocleidomastoideus in hals naar inferoposterior




4