Examen: zie document ‘vakken’
Hoofdstuk 1: MULTIDIMENSIONAL CLINICAL REASONING
FRAMEWORK (MDCRF)
1.1 Facts and figures MSDs Cx
MSD= Musculoskeletal Disorders
Verwijst naar klinische aandoeningen waarbij zenuwen, pezen, spieren, gewrichten en ondersteunende structuren vd
cwk betrokken zijn
Nekpijn= pijn die ontstaat i/e gebied dat superieur wordt begrensd door de superieure neklijn, lateraal door de
laterale randen vd nek en inferieur door een denkbeeldige lijn door T1 processus spinosus
Kan leiden tot nekpijn, hoofdpijn en/of uitstralende pijn en/of bijbehorende symptomen
- Pijn is meest voorkomende klacht bij P nekaandoeningen
- Vaak uitstraling nr hoofd of schouder
Zie vbn MSD Cx dia 5
Kernpunten
- Veelvoorkomende musculoskeletale aandoening: nekpijn is op één na meest voorkomende reden die leidt
tot claims voor invaliditeit en letsel
o Begint al vroeg
o Groep wordt groter
- Meer bij vrouwen
- Economische last -> P kunnen vaak niet meer werken
- Veel voorkomend in poliklinische fysiotherapiepraktijk (25%)
- Chronische symptomen: deel P met chronische symptomen h VG van nek- of hoofdtrauma -> vooral
whiplash-achtig letsel
Temporele definitie
Acute 0-3w pijn en/of beperking
Subacute 4-12w pijn en/of beperking
Chronische/persisterende > 12w pijn en/of beperking
Reccurente NP: terugkerende episodes van herkenbare pijn (of chronische
mechanische nekpijn waarbij pijn nooit helemaal verdwijnt)
1.2 Persisterende NP
Wat?
- Zelden geassocieerd met ernstige weefselschade (abnormale anatomische structuur) + identificeerbare
onderliggende ziekte
o Vaak niks afwijkend op Rx
- Geclassificeerd als ‘niet-specifieke’ nekpijn (NS-NP)
1
,Behandeling:
- Veel en diverse methoden voor (NS)-NP
- Meestal: conservatieve behandeling v/e huisarts of kine
- Hier kan vaak geen pathologie geïdentificeerd worden
o Biomedisch model faalt
o Wat zijn indicatoren om de interventie te sturen?
o Wat veroorzaakt NP als er geen weefselschade is?
- Model:
o Psychologische factoren -> stress, depressie, verdriet, angst,…
o Biologische -> ziekte, symp, behandeling, erfelijkheid,…
o Sociale -> familie, vrienden, werk, hobby,…
- Andere factoren: socio-demografisch (woonplaats, opleidingsniveau,…), emotioneel + cognitief
Natuurlijk verloop
- Blijft onduidelijk
- Normaal verdwijnt het vanzelf binnen enkele weken na aanvang
- Soms aanhoudend:
o Ernstige beperking vh dagelijks functioneren
o Leidend tot langdurig ziekteverlof en invaliditeit
o Veroorzaakt aanzienlijk medisch verbruik
- Zware belasting voor:
o Individuen
o Werkgevers
o Gezondheidszorgsysteem
Acuut vs chronische/persisterende pijn
Zelflimiterend (dus verdwijnt weer) Komt steeds terug
Pijn en weefselgevoeligheid gaan na 1-2w na blessure Pijn gaat na 1-2w na blessure niet dalen,
terug dalen weefselgevoeligheid wel
Tijdslijn belangrijk
- Rugpijn kan zich ontwikkelen tot een aanhoudend, wisselend probleem (hoge kans op terugkeer)
- Om te weten van waar de pijn komt (stress, schade,…)
2
,Diagnose stellen
Hersenstructuur betrokken bij pijnverwerking veranderd bij chronische neuropathische pijn
Verschillen:
- Chronische NP -> dikkere cortex in =/ regio’s id hersenen
- Chronische NP -> duidelijke veranderingen id structuur en functie van hersengebieden die betrokken zijn bij S
discriminatie, emotionele motivatie en cognitieve beoordeling (bv; prefrontale cortex)
Die factoren meenemen in therapie anders werkt het niet
Naar volledige persoon kijken -> als je maar nr een klein deel vh verhaal kijkt dan mis je dingen
Waarom ontstaat chronische/persisterende NP?
Voor iedereen anders!
- Moeilijk uit te leggen aan P
- Goede communicatie nodig
- Bv; sensor auto
o Goed afgesteld op dreiging en dat moet ook bij het pijnsysteem
o Maar systeem kan ook gevoelig worden waardoor je na een tijd denkt dat straks iets pijn kan doen
en je dan pijn krijgt
o Pijn w steeds bevestigd => nog gevoeliger
Welke factoren dragen bij? Multidimensionaal
- =/ factoren dragen bij tot elke individueel pijnstoornis
- Beliefs T ook een factor -> soms moet je die ad kant zetten
Model kwetsbaar organisme: coping aanleren aan P
Wat bepaalt dat het probleem blijft of weggaat?
Mediation= bemiddelen = oorzaak vh gevolg
Moderator= wijzigt vorm of sterkte vd relatie tss een I en DV
Kracht en mobiliteit zijn GEEN bepalende factoren vr NP =>
preventief trainen niet nodig
Welke factoren zorgen vr NP?
- Stress
- Weinig sociale support
- Angst en depressie
- Slechte algemene gezondheid
- ↓ FA
- …
NP blijft: Hogere pijn gerelateerde stoornis
Slaap
BMI (>/= 30)
Lage E levels
Depressie, stress en angst
3
, Levensstressoren: overlijden van partner, financiële moeilijkheden en ernstige ziekte
NP gaat weg: Pijnzelfeffectiviteit
Pijncatastrofering
Angst (en vermijdingsgedrag)
Psychische nood
Source vs cause vd pijn !!
Source (bron)= waar
- Anatomische en neurofysiologische termen
- Plaats waar de pijn lijkt te ontstaan, zonder verwijzing naar het daadwerkelijke onderliggende mechanisme
- Structuur die zorgt vr het probleem
- Bv; facetgewricht, spier, ligament
Cause (oorzaak)= waarom
- Onderliggende mechanismen die gevoeligheid vd cervicale structuren veroorzaken
- Bv; overbelasting, stress, spanning, degeneratie
Hoe omgaan met deze complexe puzzel?
MDCRF!
- Multidimensionale factoren identificeren die bijdragen aan MSK-pijn binnen de context vd P (N=1)
- Dominant mechanisme: nociceptief, neuropatisch, nociplastisch of mixed
1.3 Clinical Reasoning Framework !!
(zie dia 59)
Wat?
- =/ elementen
- Dominante drivers en contributors
- Relaties
- Niet lineair en geen checklist!
Gebaseerd op ICF
4
Hoofdstuk 1: MULTIDIMENSIONAL CLINICAL REASONING
FRAMEWORK (MDCRF)
1.1 Facts and figures MSDs Cx
MSD= Musculoskeletal Disorders
Verwijst naar klinische aandoeningen waarbij zenuwen, pezen, spieren, gewrichten en ondersteunende structuren vd
cwk betrokken zijn
Nekpijn= pijn die ontstaat i/e gebied dat superieur wordt begrensd door de superieure neklijn, lateraal door de
laterale randen vd nek en inferieur door een denkbeeldige lijn door T1 processus spinosus
Kan leiden tot nekpijn, hoofdpijn en/of uitstralende pijn en/of bijbehorende symptomen
- Pijn is meest voorkomende klacht bij P nekaandoeningen
- Vaak uitstraling nr hoofd of schouder
Zie vbn MSD Cx dia 5
Kernpunten
- Veelvoorkomende musculoskeletale aandoening: nekpijn is op één na meest voorkomende reden die leidt
tot claims voor invaliditeit en letsel
o Begint al vroeg
o Groep wordt groter
- Meer bij vrouwen
- Economische last -> P kunnen vaak niet meer werken
- Veel voorkomend in poliklinische fysiotherapiepraktijk (25%)
- Chronische symptomen: deel P met chronische symptomen h VG van nek- of hoofdtrauma -> vooral
whiplash-achtig letsel
Temporele definitie
Acute 0-3w pijn en/of beperking
Subacute 4-12w pijn en/of beperking
Chronische/persisterende > 12w pijn en/of beperking
Reccurente NP: terugkerende episodes van herkenbare pijn (of chronische
mechanische nekpijn waarbij pijn nooit helemaal verdwijnt)
1.2 Persisterende NP
Wat?
- Zelden geassocieerd met ernstige weefselschade (abnormale anatomische structuur) + identificeerbare
onderliggende ziekte
o Vaak niks afwijkend op Rx
- Geclassificeerd als ‘niet-specifieke’ nekpijn (NS-NP)
1
,Behandeling:
- Veel en diverse methoden voor (NS)-NP
- Meestal: conservatieve behandeling v/e huisarts of kine
- Hier kan vaak geen pathologie geïdentificeerd worden
o Biomedisch model faalt
o Wat zijn indicatoren om de interventie te sturen?
o Wat veroorzaakt NP als er geen weefselschade is?
- Model:
o Psychologische factoren -> stress, depressie, verdriet, angst,…
o Biologische -> ziekte, symp, behandeling, erfelijkheid,…
o Sociale -> familie, vrienden, werk, hobby,…
- Andere factoren: socio-demografisch (woonplaats, opleidingsniveau,…), emotioneel + cognitief
Natuurlijk verloop
- Blijft onduidelijk
- Normaal verdwijnt het vanzelf binnen enkele weken na aanvang
- Soms aanhoudend:
o Ernstige beperking vh dagelijks functioneren
o Leidend tot langdurig ziekteverlof en invaliditeit
o Veroorzaakt aanzienlijk medisch verbruik
- Zware belasting voor:
o Individuen
o Werkgevers
o Gezondheidszorgsysteem
Acuut vs chronische/persisterende pijn
Zelflimiterend (dus verdwijnt weer) Komt steeds terug
Pijn en weefselgevoeligheid gaan na 1-2w na blessure Pijn gaat na 1-2w na blessure niet dalen,
terug dalen weefselgevoeligheid wel
Tijdslijn belangrijk
- Rugpijn kan zich ontwikkelen tot een aanhoudend, wisselend probleem (hoge kans op terugkeer)
- Om te weten van waar de pijn komt (stress, schade,…)
2
,Diagnose stellen
Hersenstructuur betrokken bij pijnverwerking veranderd bij chronische neuropathische pijn
Verschillen:
- Chronische NP -> dikkere cortex in =/ regio’s id hersenen
- Chronische NP -> duidelijke veranderingen id structuur en functie van hersengebieden die betrokken zijn bij S
discriminatie, emotionele motivatie en cognitieve beoordeling (bv; prefrontale cortex)
Die factoren meenemen in therapie anders werkt het niet
Naar volledige persoon kijken -> als je maar nr een klein deel vh verhaal kijkt dan mis je dingen
Waarom ontstaat chronische/persisterende NP?
Voor iedereen anders!
- Moeilijk uit te leggen aan P
- Goede communicatie nodig
- Bv; sensor auto
o Goed afgesteld op dreiging en dat moet ook bij het pijnsysteem
o Maar systeem kan ook gevoelig worden waardoor je na een tijd denkt dat straks iets pijn kan doen
en je dan pijn krijgt
o Pijn w steeds bevestigd => nog gevoeliger
Welke factoren dragen bij? Multidimensionaal
- =/ factoren dragen bij tot elke individueel pijnstoornis
- Beliefs T ook een factor -> soms moet je die ad kant zetten
Model kwetsbaar organisme: coping aanleren aan P
Wat bepaalt dat het probleem blijft of weggaat?
Mediation= bemiddelen = oorzaak vh gevolg
Moderator= wijzigt vorm of sterkte vd relatie tss een I en DV
Kracht en mobiliteit zijn GEEN bepalende factoren vr NP =>
preventief trainen niet nodig
Welke factoren zorgen vr NP?
- Stress
- Weinig sociale support
- Angst en depressie
- Slechte algemene gezondheid
- ↓ FA
- …
NP blijft: Hogere pijn gerelateerde stoornis
Slaap
BMI (>/= 30)
Lage E levels
Depressie, stress en angst
3
, Levensstressoren: overlijden van partner, financiële moeilijkheden en ernstige ziekte
NP gaat weg: Pijnzelfeffectiviteit
Pijncatastrofering
Angst (en vermijdingsgedrag)
Psychische nood
Source vs cause vd pijn !!
Source (bron)= waar
- Anatomische en neurofysiologische termen
- Plaats waar de pijn lijkt te ontstaan, zonder verwijzing naar het daadwerkelijke onderliggende mechanisme
- Structuur die zorgt vr het probleem
- Bv; facetgewricht, spier, ligament
Cause (oorzaak)= waarom
- Onderliggende mechanismen die gevoeligheid vd cervicale structuren veroorzaken
- Bv; overbelasting, stress, spanning, degeneratie
Hoe omgaan met deze complexe puzzel?
MDCRF!
- Multidimensionale factoren identificeren die bijdragen aan MSK-pijn binnen de context vd P (N=1)
- Dominant mechanisme: nociceptief, neuropatisch, nociplastisch of mixed
1.3 Clinical Reasoning Framework !!
(zie dia 59)
Wat?
- =/ elementen
- Dominante drivers en contributors
- Relaties
- Niet lineair en geen checklist!
Gebaseerd op ICF
4
