Samenvatting Personen met een beperking | Gr. Orthopedagogische begeleiding | Artesis Plantijn | 2025/26

Personen met een beperking
1.1 Het begrip handicap
Definitie in eigen woorden = Definitie van het begrip ‘Handicap’= Personen die langdurig beperk
zijn op mentaal, fysiek, psychisch of mentaal vlak, waardoor ze niet of moeilijk kunnen participeren
in de maatschappij of handelingen in het dagelijks leven.



Handicap in een samenleving
 Is afhankelijk van gehanteerde normen m.b.t. functioneren in een samenleving
 Normaal vs abnormaal
 + hoeveel investeren in de minderheidsgroep (kunnen/willen)
 Constanten
 SL (samenleving) zo homogeen mogelijk/ zo vlot mogelijk – iedereen hetzelfde
 Zo homogeen mogelijk = met de neuzen in dezelfde richting
 Afwijkingen > marge van sociale structuur
 Variabelen
 Invloed van tijdsgeest, mensbeeld, sociaal-economische situatie
 Mensbeeld = geen passieve of fysieke eliminatie meer
 Sociaal-economisch = tijd en geld
 Tot diep 20e eeuw
 Minder-achten, afkeer, machteloosheid, waardeoordeel – benamingen



Handicap in een samenleving
 Maatschappelijk spanningsveld:

 SL ‘verdraagt’ geen afwijkingen vs onvermijdelijk

 Confrontatie met afwijkingen van de “normale verwachtingen”/ principes of

gewoontes.

 Nu focus op sociaal zwakkeren

 Mensen uit een andere cultuur

 Mensen met een andere huidskleur
1

,  Mensen een andere seksuele geaardheid

 Maar ook op mensen met een handicap




Handicap in een samenleving
 Minderheidsgroep > Xenofobie

o Angst voor het vreemde = kenmerk van elke maatschappij

I

V

 Reactie:

o Territoriumverdediging, vermijdingsgedrag

o Onwetendheid, onbegrip, vooroordelen

= negatieve beeldvorming



Handicap in de huidige samenleving
 PmB meer en meer leven in eigen handen

 Groeiend positief bewustzijn

 Opkomen voor menswaardige rechten

 Beschermende, maar respectvolle benadering



1.2 huidige benaming
= mensen met een beperking i.p.v. ‘de gehandicapten’


1.3 Rechten van personen met een beperking
Doelstelling
Iedereen met (eender welke) beperking



2

,  Heeft recht op ALLE mensenrechten
(algemene verklaring van de mensenrechten)
 Moet met respect en eerbied behandeld worden

Uitganspunten:
 Waardigheid, persoonlijke autonomie, vrijheid zelf keuzes maken, onafhankelijkheid
 Non-discriminatie
 Volledige en daadwerkelijke participatie & opnamen IN samenleving
 INCLUSIE
 Respect voor verschillen
 Aanvaarding dat ze deel uitmaken van de mensheid en menselijke diversiteit
 Gelijke kansen
 Bv. Laatst gekozen worden bij groepsverdeling
 Toegankelijkheid
 Bv. Toog altijd hoog in café of festivals
 Gelijkheid van man en vrouw
 Respect voor de zich ontwikkelende capaciteiten van kinderen met een handicap
 Eerbiediging van het recht op behoud van eigen identiteit




Algemene mensenrechten
 1945 oprichting van Verenigde Naties (VN)
 “Beschermen en verbeteren van de mensenrechten”
 WOII
 Internationaal Statuut van de Rechten van de Mens,(1948)
 Niet bindend zonder ondertekening
 Enkele belangrijke artikels uitgelicht in de syllabus



Rechten van Personen met een handicap
 2006 New York
 Recht verkregen van medische hulp, veiligheid, onderdak, onderwijs, uitkering...
 Kwaliteit van leven/ bestaan verbeteren
 VN-verdrag over de Rechten van Personen met een handicap
 2009 België ondertekent > bindend




3

, Op examen met casus niet alleen praktisch kijken, ook kijken naar zelfbeeld en
welbevinden. Kwaliteit van leven!!!



1.4 Zorgvernieuwing/ Perspectiefplan 2020
= de vernieuwde financiering
‘Zoveel mogelijk gewoon in de samenleving en zo weinig mogelijk uitzonderlijk en afzonderlijk’
 Ommezwaai in het beleid!
 Verandering = weerstand
 Verschenen in 2010
 Vanuit de overheid vormgegeven
 Ondersteuningsplan voor PMB herbekijken
 Nieuw ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap
 Volwaardige burgers – persoonlijke autonomie
 Deelname aan maatschappij als ze willen, kunnen en aankunnen
 Rechten en capaciteiten respecteren
 Cliënten hebben zelf budgetten om naar voorziening te gaan
 Cliënten kunnen indeling van leven zelf bepalen (vraag en aanbod)
 Deelnemen aan samenleving > samenleving helpt dit te kunnen
 Vermijden van isolatie!
 Samenwerking tussen verschillende voorzieningen (bv zwemmen)
 Moet ook van overheid = budget!
 Plan = autonomie, zelfbepaling, ...


Zorgvernieuwing/ Perspectiefplan 2020
 Vroeger aanbod gestuurde zorg = budgetten naar voorzieningen
 Vast aanbod vanuit de overheid en organisaties, cliënt moest nemen wat er was
 Nu vraag gestuurde zorg = budgetten rechtsreeks naar de PMB
 Budgetten gaan rechtsreeks naar cliënt, deze gaan nu naar organisatie met
hulpvraag en mogen zelf kiezen (bv. Dag invulling en locatie)
 Zelf bepalen en betalen
 PMB kan zelf zijn ondersteuning betalen
 Meer keuzevrijheid in vorm en locatie
 Meer autonomie en zelfbepaling
 PERSOONSVOLGENDE FINANCIERING
 = budget volgt de cliënt




4