Samenvatting | Biologie van de mens 2 | KHL | 2024/5

OPO Biologie van de mens 2 semester 2
Beknopte samenvatting

Hoofdstuk 1. De huid

Inleiding
Cutis/ huid= grootste orgaan
- Zweetklieren
- Haren
- Talgklieren
- Capillairen
- Zenuwen
- Zintuigorgaantjes
+ zweet productie (100-6000 mL per dag)  afhankelijk van T, inspanning
en luchtvochtigheid

Opbouw van de huid
Epidermis
= bovenste laag, contact met omgeving
- Dekepitheel  meerlagig verhoornd plaveiselepitheel
- 1/10 nm – ½ mm
- Keratine!
 Taai en onoplosbaar eiwit dat cytoplasma van epidermale cellen
vervangt  maakt huid dikker + waterafstotend
 Nagels & haren
- Avasculair!!
5 cellagen
1. Stratum basale, kiemlaag
Met verschillende celtypes
 Keratinocyten precursorcellen
Produceren later keratine

 Melanocyten
BRUIN
Vormen melanine dat getransporteerd wordt naar stratum spinosum

 Merkelcellen
Sensoren, voelen van aanraking
Altijd in buurt van sensorische zenuwen

2. Stratum spinosum, stekellaag
Celtypen stekellaag
 8-10 cellagen keratinocyten die nog kunnen delen
 Cellen van Langerhans
Celbruggen! DESMOSOMEN
1
Student: Janne Weyers
Prof: Holemans Tine | Wouters Mira

,Cellen van Langerhans:
 Dendtritische of vertakte cellen in de huid: immuuncellen  nemen
lichaamsvreemd materiaal op  reizen naar lymfeknopen  vreemde
antigenen aanbieden aan T lymfocyten (=antigen prestatie)
 Weinig bij normale huid  belangrijk bij huidaandoening, allergieën of
geïnfecteerde
huid

3. Stratum granulosum, korrelige laag
- 2-5 cellagen, afgeplatte cellen met centrale kern  geen deling meer =
voorstadium van dood  begin verhoorning
- Granules met keratohyaliene korrels  later vorming keratine
- Bovenste laag: keratohyaliene korrels + weinig cytosol en organellen

4. Stratum lucidum, heldere laag  dikke huid
- 2-3 cellagen, afgeplatte kernloze cellen  verderzetting keratinisatie-
proces
- Bescherming tegen waterige invloeden

5. Stratum corneum, hoornlaag
- 15-30 cellagen, afgevlakte en dode epitheelcellen zonder celkern
- Verhoorningsproces volledig afgesloten
- Dode keratinocyten verliezen celkern en keratohyaliene korrels =>
corneocyten
( keratine + filaggrine  watervasthoudende laag)

- Beschadiging hoornlaag? Schadelijke stoffen kunnen huid binnendringen
- Waterafstotende laag= huidsmeer (= vet dat door talgklieren wordt
afgescheiden, houdt stratum corneum soepel)


Dikke vs dunne huid

Dikke huid Dunne huid
- 5 lagen - 4 lagen
- Op plaatsen waar huid wordt - Rest van lichaam
vrijgesteld aan druk/ wrijving - 0,08 mm
- Handpalmen, vingertoppen en - Flexibeler
voetzolen
- 0,5 mm dik



Dermis
= middelste laag (bindweefsel)
 Ondersteuning + aanvoer voedingsstoffen naar de epidermis
 Bloedvaten, zenuwen, lymfevaten
 Collageen en elastische vezels
Opbouw:

2
Student: Janne Weyers
Prof: Holemans Tine | Wouters Mira

, - Stratum papillare: oppervlakkige laag (20%)
= door uitstulpende kegels van bindweefsel (papillen) vast verbonden met
de epidermis
Veroorzaakt richels op handpalmen en voetzolen (grip)

o Golvend verloop
o Ondersteuning + voeding epidermis
o Losmazig ongeordend bindweefsel
 Bloedvaten! Voorzien epidermis van voeding
 Lymfevaten
 Zenuwuiteinden en lichaampjes van Meissner (=
mechanoreceptor)
Gevoelig
Eivormige structuur bij dermale papillen  vingertoppen,
tepels, voorhuid, schaamlippen en lippen
o Cellen: fibrocyten
o Elastische vezels
o Ruimte tussen cellen gevuld met gelachtige substantie
(extracellulaire matrix) kan mobiele bloed- en weefselcellen
bevatten

- Stratum reticulare: dieper gelegen (80%)
= netlaag van losmazig ongeordend bindweefsel
o Haarfollikels en zweetklieren vanuit epidermis
o Bloedvaten
o Vocht opnemen en afgeven
o Collagene + elastische vezels
o Ontsteking/ allergie: verwijding bloedvaatjes  verhoogde
doorbloeding + opzwelling + warmteproductie
(immuuncellen werken bij ontstekingen)

- Splijtlijnen van Langer
= collageenvezels in stratum reticulare verlopen volgens bepaald patroon
 Incisie moet parallel aan huidsplijtlijn, anders komen er littekens


Hypodermis of subcutis
= diepste laag, geen afgelijnde grens met de dermis
- Functie: verbindt huid met onderliggend spierweefsel
- Vetcellen ingekapseld in losmazig bindweefsel = panniculus adiposus
 Subcutaan vet (liposuctie)
 Functie subcutaan vet:
 Inperking warmteverlies
 E reserve
 Schokbreker

- Dens, ongeorend bindweefsel met univacuolair vet
- Zenuwen, bloedvaten, lymfevaten

3
Student: Janne Weyers
Prof: Holemans Tine | Wouters Mira

, - Lichaampje van Vater Pacini = mechanoreceptor
 Grote afgeronde structuur uit zenuwuiteinde dat door concentrische
ringen van bindweefsel omringd wordt
 Indrukken van ringen  impuls wordt gegenereerd door vrije
zenuwuiteinde


BORDSCHEMA ZINTUIGCELLEN IN DE HUID
1. Mechanoreceptoren – fysische veranderingen (p)
2. Thermoreceptoren – T
3. Nicireceptoren – pijn

Accessoire structuren
1) Haar en haarfollikels
- Haarschacht
= zichtbare deel dat uit huid steekt

- Haarwortel
= onderhuidse deel dat tot in de huid zit

- Plaats van celdeling en haarvorming = haarbulbus
= verdikking rondom haarbasis waar mitose plaatsvindt en de haar langer
wordt

- Haarpapil
= holte in de haarbulbus met zenuwtakjes en een aantal capillairen

- Haarfollikel
= zakvormig ingezonken (hypo)dermis van waaruit de haar groeit

- Sebum- of talgklier
= mondt uit in haarfollikel + produceert talg  houdt haar soepel en vet

- Haarspier: musculus arector pili
= glad spiertje dat schuin is ingeplant waardoor de haar bij aanspannen
rechtop staat (= kippenvel)

2) Nagel
Niet kennen

3) Klieren: Talg- en zweetklieren
Epidermis vormt klieren die verzonken liggen in de dermis, soms dieper tot
in de hypodermis  zweetklieren, geurklieren, talgklieren
 Eccriene zweetklieren
Blijven intact als ze hun product hebben afgescheiden, bv. kleine
zweetklieren

 Apocriene zweetklieren


4
Student: Janne Weyers
Prof: Holemans Tine | Wouters Mira