Samenvatting Aardrijkskunde | Maan en Getijden | 3e graad | 2026/2027

Samenvatting Project: Relatie
tussen aarde en andere
hemellichamen
Hoe werken de maanfasen?

 Licht van de maan  weerkaatsing van zonlicht
 Er wordt steeds een ander deel van de maan belicht volgens patroon  schijngestalten van
de maan  worden als tijdmeting gebruikt
o Start cyclus bij NIEUWE MAAN  maan staat tussen zon en aarde  tov aarde valt
zonlicht op achterkant van maan  niet zichtbaar
o Steeds meer van maan te zien  WASSENDE MAAN
o Rechterhelft van maan zichtbaar  EERSTE KWARTIER (halve)
o Maan volledig zichtbaar  VOLLE MAAN
o Daarna neemt zichtbaarheid weer af  enkel linkerhelft zichtbaar  LAATSTE
KWARTIER (halve)
o Verlichte deel blijft verkleinen  AFNEMENDE MAAN
o Einde cyclus + begin nieuwe cyclus  NIEUWE MAAN

Wat is het verschil tussen de synodische en siderische maand?

 Maan draait rond aarde  siderische maand  27,3d
 Tijd die maan nodig heeft om terug te keren naar dezelfde positie tov de zon  synodische
maand  29,5d
 Maan draait in 27,3d rond aarde maar tussen 2 nieuwe manen zitten 29,5d  want maan
moet op dezelfde manier belicht worden

Hoe heeft de maan invloed op de getijdenwerking?

 Getijdenwerking  opkomen (vloed/hoogtij) + wegtrekken (eb/laagtij)  water in oceanen
komen in beweging
 Getijdenwerking  gevolg van zwaartekracht van maan
o Deel van aarde waar maan naar toegekeerd staat  aantrekkingskracht het hoogst
 hoogtij  grotere watermassa aangetrokken dan elders
o Elders compenseert de watermassa  kleinere watermassa aangetrokken  laagtij
 Door rotatie van aarde  wisselwerking
 Ook zwaartekracht van zon zorgt voor getijden  staat veel verder weg  invloed minder
groot
 Zon maan en aarde op 1 lijn  volle en nieuwe maan  zwaartekracht van zon en maan
werken samen  springtij  bij eerste en laatste kwartier werken die tegen elkaar 
doodtij

Hoe werkt een zonsverduistering?