Doelgroepen 3 Deel2: gedrags-, emotionele en psychosociale problemen 2025-2026
1. Kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele problemen
1.1. Omschrijving
- Wat als ‘normaal’ en ‘afwijkend’ beschouwd wordt =/ altijd eenduidig
- Zorgwekkend=
o G duidelijk afwijkt van wat ontwikkelingsmatig verwacht wordt
o Wanneer het frequent en hardnekkig voorkomt
o Functioneren van het kind of jongeren belemmert
- Het is een complex te definiëren doelgroep
o Gedrags- en emotionele problemen zijn geen objectieve afgebakende
etniciteiten
o → mee bepaald door context, interpretatie en maatschappelijke
normen
- Overkoepelde term voor kinderen en jongeren die gedrag stellen dat als
problematisch wordt ervaren door henzelf of anderen
- Deze problemen kunnen variëren:
o Milde gedragingen: prikkelbaarheid of opstandig gedrag
o Ernstige vormen: agressie, normoverschrijdend gedrag of langdurige
emotionele moeilijkheden
1.1.1. Definitie van gedragsproblemen
- Gedrags- en emotionele problemen is een overkoepelde beschrijvende term
voor alle kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal gedragen of die
zichtbaar ongewone of abnormale emoties vertonen, los van de ernst,
oorzaak of de context van het gedrag of de emotie
- Gedragsprobleem is geen diagnose, maar een symptoom!
1.1.2. Gedrag in context
- Gedrag staat nooit los van de context
o Ontstaat in interactie tussen kind en omgeving
- G da in de ene context storen is, kan in de andere context als aanvaardbaar of
zelfs functioneel worden beschouwd
- Bv: een kind maakt voortdurend grapjes in de klas en onderbreekt de les
(storend/aandacht zoekend gedrag) in andere context wanneer dat kind zich
sociaal onzeker voelt, kan dit G dienen om contact te maken met
leeftijdsgenoten (aanvaardbaar) → sociale en emotionele functie
1.1.3. Types probleemgedrag
- Externaliserend probleemgedrag: naar buiten gericht
o Agressie, woede-uitbarstingen, delinquent gedrag…
o Vaak zichtbaar en storend voor de omgeving
- Internaliserend probleemgedrag: naar binnen gericht
, Doelgroepen 3 Deel2: gedrags-, emotionele en psychosociale problemen 2025-2026
o Angst, depressieve gevoelens, piekeren, psychosomatische klachten…
o Minder zichtbaar en treft vooral het kind zelf
- Kunnen samen voorkomen
- Onderscheid is niet absoluut
o Zowel jongens als meisjes kunnen internaliserend en externaliserend
gedrag vertonen
▪ Jongens vaker externaliserend
▪ Meisjes vaker internaliserend
1.1.4. Het continuüm van gedragsproblemen tot gedragsstoornis
- Gedragsproblemen worden gezien als een continuüm.
o Kunnen variëren in ernst, duur en impact
o Nuttiger om ze te zien als schaal
▪ Gedragsproblemen niet altijd even ernstig of permanent zijn
- Aan de ene kant
o Lichte en tijdelijke gedragsproblemen
▪ Reacties op nieuwe situaties of
fasegebonden G
o Maakt deel uit van een normale ontw
- Aan de andere kant
o Ernstige en langdurige
gedragsproblemen
▪ Significante impact op functioneren van het kind + zijn
omgeving
- Ernst: hoe ingrijpend of zorgwekkend het G
is
- Frequentie: hoe vaak het probleemgedrag
voorkomt
- Impact: de gevolgen die het heeft op de
omgeving
1.1.5. Definitie van gedragsstoornissen
- Gedragsproblemen
o Als symptoom
o Langdurig of blijvend
o Komen samen voor
- Gedragsstoornissen
o Vastgesteld door kinderpsychiater – diagnose
o Symptoom = gedragsproblemen
- 2 meest gekende gedragsstoornissen
1. Kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele problemen
1.1. Omschrijving
- Wat als ‘normaal’ en ‘afwijkend’ beschouwd wordt =/ altijd eenduidig
- Zorgwekkend=
o G duidelijk afwijkt van wat ontwikkelingsmatig verwacht wordt
o Wanneer het frequent en hardnekkig voorkomt
o Functioneren van het kind of jongeren belemmert
- Het is een complex te definiëren doelgroep
o Gedrags- en emotionele problemen zijn geen objectieve afgebakende
etniciteiten
o → mee bepaald door context, interpretatie en maatschappelijke
normen
- Overkoepelde term voor kinderen en jongeren die gedrag stellen dat als
problematisch wordt ervaren door henzelf of anderen
- Deze problemen kunnen variëren:
o Milde gedragingen: prikkelbaarheid of opstandig gedrag
o Ernstige vormen: agressie, normoverschrijdend gedrag of langdurige
emotionele moeilijkheden
1.1.1. Definitie van gedragsproblemen
- Gedrags- en emotionele problemen is een overkoepelde beschrijvende term
voor alle kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal gedragen of die
zichtbaar ongewone of abnormale emoties vertonen, los van de ernst,
oorzaak of de context van het gedrag of de emotie
- Gedragsprobleem is geen diagnose, maar een symptoom!
1.1.2. Gedrag in context
- Gedrag staat nooit los van de context
o Ontstaat in interactie tussen kind en omgeving
- G da in de ene context storen is, kan in de andere context als aanvaardbaar of
zelfs functioneel worden beschouwd
- Bv: een kind maakt voortdurend grapjes in de klas en onderbreekt de les
(storend/aandacht zoekend gedrag) in andere context wanneer dat kind zich
sociaal onzeker voelt, kan dit G dienen om contact te maken met
leeftijdsgenoten (aanvaardbaar) → sociale en emotionele functie
1.1.3. Types probleemgedrag
- Externaliserend probleemgedrag: naar buiten gericht
o Agressie, woede-uitbarstingen, delinquent gedrag…
o Vaak zichtbaar en storend voor de omgeving
- Internaliserend probleemgedrag: naar binnen gericht
, Doelgroepen 3 Deel2: gedrags-, emotionele en psychosociale problemen 2025-2026
o Angst, depressieve gevoelens, piekeren, psychosomatische klachten…
o Minder zichtbaar en treft vooral het kind zelf
- Kunnen samen voorkomen
- Onderscheid is niet absoluut
o Zowel jongens als meisjes kunnen internaliserend en externaliserend
gedrag vertonen
▪ Jongens vaker externaliserend
▪ Meisjes vaker internaliserend
1.1.4. Het continuüm van gedragsproblemen tot gedragsstoornis
- Gedragsproblemen worden gezien als een continuüm.
o Kunnen variëren in ernst, duur en impact
o Nuttiger om ze te zien als schaal
▪ Gedragsproblemen niet altijd even ernstig of permanent zijn
- Aan de ene kant
o Lichte en tijdelijke gedragsproblemen
▪ Reacties op nieuwe situaties of
fasegebonden G
o Maakt deel uit van een normale ontw
- Aan de andere kant
o Ernstige en langdurige
gedragsproblemen
▪ Significante impact op functioneren van het kind + zijn
omgeving
- Ernst: hoe ingrijpend of zorgwekkend het G
is
- Frequentie: hoe vaak het probleemgedrag
voorkomt
- Impact: de gevolgen die het heeft op de
omgeving
1.1.5. Definitie van gedragsstoornissen
- Gedragsproblemen
o Als symptoom
o Langdurig of blijvend
o Komen samen voor
- Gedragsstoornissen
o Vastgesteld door kinderpsychiater – diagnose
o Symptoom = gedragsproblemen
- 2 meest gekende gedragsstoornissen
