Samenvatting Geomorfologie | Aardrijkskunde | 3e graad | 2026/2027

Samenvatting Project:
Geomorfologie
Wat is geomorfologie?
 Bestudeert uitwendige reliëfvormen en welke processen daarbij een rol
spelen
o Endogeen
o Exogeen
 Reliëf
o Hoofdvormen  gebergten, slenken, troggen
o Fijnere vormen  valleivormen, kusten, duinen
Wat zijn endogene processen?
 Processen die zich vanuit de aarde zelf voordoen
o Vulkanisme
o Platentektoniek
o Gebergtevormingen
Wat zijn exogene processen?
 Processen die zich op of boven het aardoppervlak voordoen
o Werking van het weer
o Werking van water
o Werking van plant, dier, mens
o Werking van chemische stoffen
o Werking onder invloed van zwaartekracht  lawines
o Werking van elementen buiten aarde  inslagen van meteorieten
 3 belangrijke processen
o Erosie  verwering + verplaatsing
 Eolisch  deflatie (verplaatsen korrels) + corrosie
(zandstralen)
 Glaciaal  u-dalen + fjorden
 Fluviaal  dalvormen
o Sedimentatie
 Eolisch  duinvorming
 Glaciaal  morene

,  Fluviaal  alluviale vlakte + delta
o Verwering
 Fysisch  temperatuur + vorst
 Chemisch  oxidatie + korstverwering
 Biologisch  planten + dieren
Wat is denudatie?
 Vorming reliëf  verwering en erosie  weer en klimaat 
zwaartekracht, wind, stromend zij/zeewater
 Erosie  verweerd materiaal vervoerd  onverweerde gesteente wordt
blootgesteld aan verdere verwering  opnieuw weggevoerd 
herhaaldelijk proces  denudatie
Wat zijn hellingsprocessen?
 Regenbui op helling  meer water dan bodem kan opnemen 
overschot water stroomt van de helling af  neemt losliggende
sedimentkorrels mee  gestuurd door zwaartekracht
o Lawines
 Stenen vriezen los hoog in gebergte  vallen naar beneden
o Bergstortingen
 Grote delen bergwand komen los  vallen naar beneden
o Bodemkruip
 Uitzetten/inkrimpen van bodem door
vochtopnames/uitdroging  vorst en dooiperiodes
o Slump (rotatieafglijding)
 Afschuiven van deel van de wand naar beneden  op een
laag uit klei verzadig met water  gesteente ondergaat
rotatie
o Modderstromen
 Bodem volledig met water verzadigd  bodem vloeit naar
beneden
o Permafrost  gelifluctie
 Zomer  bovenste laag ontdooit  verzadigd met water 
schuift over bevroren laag naar beneden
Wat is de werking van oppervlakkig stromend water?
 Stromend water  oefent kracht uit door zwaartekracht 
gesteentekorrels verplaatsen