Samenvatting Geschiedenis | Arbeidersbewegingen & Socialisme | 3e graad | 2026/27

Samenvatting Geschiedenis:
Arbeidersbewegingen /
Socialisme
Hoe komt het dat de arbeiders geen verzet konden uitoefenen?
 Werkboekje  gedrag van werknemer noteren
o Ontslag  werkboekje terugkrijgen
o Slechte reputatie  nergens aangenomen
o Werkgever  grote macht in handen
 Wetten
o Wet le Chapelier  bij werkverzet  verdreven door openbare
macht
o Art. 1781 burgerlijk wetboek  werknemers altijd laatste woord in
discussies over loonbetwistingen
 Gildesysteem verboden
o Mensen die eenzelfde beroep uitvoeren  geen afspraken maken
rond prijzen
Wat is het verschil in aanpak tussen Marxisme en Bernstein in verband met de
emancipatie van de arbeiders?
 MARXISME  proletarische revolutie
o Klassenmaatschappij verdwijnt  afschaffen privébezit
productiemiddelen  klassenloze maatschappij  gelijkheid
 BERNSTEIN  revisionisme  sociaaldemocratie
o Aanvaarding klassenmaatschappij  geen revolutie 
parlementaire weg  via verkiezingen volksvertegenwoordigers
verkiezen  werk maken van sociale wetgeving  kloof tussen
bezittende en bezitloze klasse verkleinen
o Wetten  duurzamer / werken op lange termijn  structurele
veranderingen
Wat is de rol van de BWP in relatie tot de ontvoogding van de arbeiders?
POLITIEK:

,  Arbeidersklasse  geen nood aan voogd die het politieke bestuur
bepaalt
 Cijnskiesrecht  kapitaalkrachtige elite bepaalt over het leven van de
arbeidersklasse  arbeiders zijn onmondig, ongeschoold,…
 BWP  arbeiders hebben eigen lot in handen
o Algemeen stemrecht  kiezen van volksvertegenwoordigers die
hun belangen vertegenwoordigen in het parlement
 Essentieel om andere ontvoogding te realiseren  via
wetten
 Stemrecht  geheim en op zondag  vrij stemmen zonder
druk van werkgevers
o Oprichten van BWP  partij op wie ze kunnen stemmen 
verdedigt belangen van arbeiders
SOCIO-ECONOMISCH:
 Kapitaalkrachtige elite  socio-economische machtspositie
 Geen sociale wetgeving  arbeiders afhankelijk van werkgevers 
zonder werk – geen loon
 BWP  verzekering door staat bij werk, ziekte, ouderdom,…
o Sociale zekerheid  uitkeringen  arbeider minder afhankelijk
van werkgever
o Essentiële sectoren  staatsbezit worden  opbrengsten eerlijker
verdelen
GEESTELIJK-CULTUREEL:
 Arbeidersklasse  zelfstandig leren denken / in vrijheid ontwikkelen 
sociale positie verbeteren  niet enkel de elite/kerk voor hen laten
denken
o Scheiding kerk en staat  geloof geen invloed op staat / politieke
beslissingen of bestuur
 Politiek  ratio
 Afkomen van idee van goddelijke wil  bepaalt wat
arbeiders moeten denken
o Gratis staatsonderwijs  door scholing meer kans op
arbeidsmarkt / zelfstandig leren denken
Wat zorgde ervoor dat werkgevers toch verzet konden beginnen uitoefenen?
 Vakbonden oprichten  met steun van progressief-liberale politici