Samenvatting Surveytechnieken & Vragenlijstconstructie - Syllabus, Slides & Excel-oefeningen

SURVEYTECHNIEKEN EN EXPERIMENTELE DESIGNS

H1: INHOUD CURSUS


ALGEMEEN
 Vak: Surveytechnieken en Experimentele Designs (SED)
 Docenten: Prof. dr. Koen Ponnet (survey) & Prof. dr. Liselot Hudders (experimenten)



INHOUD VAK
 Basisconcepten en doel van onderzoek
 Structuur van wetenschappelijke kwantitatieve artikels
 Onderzoeksvragen en hypothesen operationaliseren
 Surveyonderzoek: soorten surveys, steekproeven, vragenlijst → datamatrix (Excel)
 Descriptieve en inductieve statistiek (Excel, p-waarden)
 Stimuli en designs van experimenten
 Ethiek bij onderzoek
 Experimentele designs



PLANNING & ORGANISATIE

 Lesmoment: elke dinsdag, 11u30–14u30, on campus (Auditorium 3 Suzanne Lilar)
 Onderwijsvorm: hoorcolleges + oefeningen/demonstraties, zelfstudie in Excel vereist
 Geen lesopnames beschikbaar



CURSUSMATERIAAL
 Slides + eigen notities (Ufora)
 Handboek TOEGEPASTE STATISTIEK (bepaalde hoofdstukken)
 DESIGNING EXPERIMENTS FOR THE SOCIAL SCIENCES (Renita Coleman)
 Extra literatuur = facultatief



EVALUATIE
 Examen: schriftelijk, multiple choice, online in pc-klassen
 Gesloten boek, gesloten vragen (soms met Excel)
 Hogere cesuur, 20 punten
 Geen rekenmachines toegestaan (Excel of ingebouwde pc-rekenmachine)
 Formularium wordt voorzien




1

,H2: BASISCONCEPTEN VAN KWANTITATIEF ONDERZOEK


1.VERWONDERING
Alles begint met een verwondering over een fenomeen of probleem in de maatschappij. Bv: sexting, cyberpesten.

UNI- EN BIVARIAAT ONDERZOEK
 Univariaat onderzoek
 Verwondering over 1 fenomeen
 Bv: Hoe vaak komt probleemgedrag bij jongeren voor?

 Bivariaat onderzoek
 Of correlationeel onderzoek: Onderzoekt relatie tussen twee variabelen
 Positief effect
 Hoe meer van het 1, hoe meer van het anderen óf hoe minder het 1, hoe minder het ander
 +1: volledig perfecte positieve correlatie
 Negatief effect
 Hoe minder het 1, hoe meer het ander óf hoe meer het 1, hoe minder het ander
 -1: volledig perfecte negatieve correlatie
 Nul effect
 Geen samenhang tussen 2 zaken
 Bv: Is ouderstress gerelateerd aan probleemgedrag jongeren?

 Multivariaat onderzoek
 Verwondering over de relatie tussen meerdere variabelen
 Bv: Is ouderstress gerelateerd aan probleemgedrag, rekening houdend met SES van het gezin?




2.KWALITATIEF – KWANTITATIEF
 Kwalitatief onderzoek
 Als onderzoeker ga je hierbij rekening houden met je eigen visie en je gaat doorvragen. Een echte
interviewtechniek. Je gaat u vragen telkens verfijnen, je doorgaat dus een cyclus die er telkens anders uit
gaat zien.
 Voorbeelden
 Kwalitatieve interviews: op voorhand topiclijst opstellen, gaan proberen een heterogene groep
bereiken met heel open vragen. Thema’s proberen vinden in de antwoorden.
 Voordeel: je kan doorvragen, bedoeling achterhalen, gaan interviewen tot datasaturatiepunt (:
wanneer er geen nieuwe zaken meer aan bod komen, u heeft alles al gehoord in voorgaande
interviews, voor de zekerheid ga je dan toch nog 1 interviews afnemen, als er hierin geen nieuwe
info staat kan je stoppen.)
 Focusgroepen: je brengt homogene groepen samen (4 à 8 personen) + 3 à 4 groepen per topic.
Moderator moet erin slagen om iedereen aan het woord te laten komen. Achteraf algemene thema’s
vinden in wat er gezegd geweest is.

2

,  Casestudies: geïnteresseerd in 1 specifieke case, intensief kwalitatief onderzoek van één geval. Doel:
beschrijven van sociale processen en factoren die met de case verband houden. Gebruik van
verschillende technieken (bv: observatie, interviews, focusgroepen…). Kunnen hypothesegericht zijn.

 Kwantitatief onderzoek
 De vraag wordt op voorhand gepretest bij mensen, maar iedereen krijgt dezelfde vragenlijst.
 Op voorhand vragenlijst maken duurt lang, maar analyseren zelf is fluitje van een cent.
 Voorbeelden
 Surveys, experimenten, digital methods, netwerkanalyse, kwantitatieve inhoudsanalyse, observatie…
 Gegevens moeten in een datamatrix omgezet kunnen worden (=kwantificeerbaar).



 Kwalitatief en kwantitatief onderzoek zijn complementair, ze vullen elkaar aan. máár structuur van
onderzoeksrapport verschilt:
o Kwalitatief: cyclisch = inleiding  methoden (steekproef, vragen, procedures)  resultaten &
discussies  conclusie.
o Kwantitatief: lineair: inleiding  methoden (steekproef, measures, procedures)  resultaten 
discussie  conclusie




3.THEORIE VS PRAKTIJK
 Theoretische gedreven benadering
 Vraag komt voort uit de theorie van de communicatiewetenschappen
 Doel: beter begrijpen van communicatiepatronen en menselijk gedrag door het beantwoorden van
onderzoeksvragen of toetsen van hypothesen die afgeleid zijn uit een theorie.
 Startpunt: verwoorden van paradigma, onderzoeksvragen formuleren en methode kiezen.

 Praktijkgedreven benadering (toegepast onderzoek)
 Ad-hoc, vraag komt voort uit de praktijk.
 Doel: Verbeteren van kennis omtrent natuurlijke gebeurtenissen en vinden van oplossingen voor
praktische problemen.
 Startpunt: een onderzoeksvraag waarop je een antwoord wilt.



 Theorie staat ten dienste van praktijk
 Evaluerend: mensen of producten beoordelen in het licht van een norm.
 Adviserend: na verklarende en evalueren vragen.




4. METHODOLOGISCHE DOEL VAN KWANTITATIEF ONDERZOEK



3

, BESCHRIJVEND
 Beschrijvend onderzoek
 Beschrijven van personen hun gedachten, gevoelens en gedrag.
 Niet hypothese-toetsend (: start niet vanuit een vooraf opgestelde hypothese).
 Doel: trends en tendensen ontdekken, iets in kaart brengen (exploratief).
 Belangrijk!
 Steekproefselectie: van populatie (volledige groep die je wilt bestuderen)  steekproef (groep die je
effectief onderzoekt)
 Ideaal  toevallige steekproeftrekking
 Methode voor het selecteren van deelnemers aan een studie die garandeert dat elk lid van de
populatie evenveel kans heeft om geselecteerd te worden.
 Aantal VS representativiteit
 Aantal deelnemers is belangrijk (grotere steekproef = meestal betrouwbaarder), maar:
representativiteit is nóg belangrijker.
 Bv: 1000 jongeren bevragen die allemaal op dezelfde school zitten → niet representatief voor
alle Vlaamse jongeren. 400 jongeren bevragen, verspreid over verschillende regio’s,
leeftijden, geslachten, enz. → meer representatief.
 Dus: een klein maar representatief staal is waardevoller dan een groot maar scheefgetrokken




staal.




CORRELATIONEEL



 Correlationeel onderzoek
 Doel: relaties tussen variabelen nagaan o.b.v. observatie, surveys, inhoudsanalyses…
 Bv: relatie tussen zelfwaardering en populariteit
 Correlatiecoëfficiënt (r)
 Geeft verband tussen 2 kwantitatieve variabelen weer, dit kan op verschillende momenten in de tijd
gebeuren:
 Gelijktijdig (concurrent): variabelen worden op hetzelfde tijdstip gemeten.
 Prospectief: variabelen worden op verschillende tijdstippen gemeten. Je onderzoekt of
verandering in de ene variabele later samenhangt met verandering in de andere.

 Nadelen

4